Uzasadnienie
P.R. złożył skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Następnie, pismem z [...] listopada 2022 r. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od ww. skargi w całości lub w części. Z zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że mieszka wraz z żoną. Posiada cztery mieszkania, z których jedno stanowi jego miejsce zamieszkania, drugie zamieszkuje jego matka (darowizna od matki z umową dożywocia), zaś dwa pozostałe, obciążone hipoteką, są wynajmowane. Jest właścicielem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2005. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wierzytelności. Jego źródłem utrzymania są dochody z najmu dwóch lokali mieszkalnych w kwocie 1.658 zł netto oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy jego małżonki w wysokości ok. 4.600 zł. Po stronie stałych wydatków i zobowiązań ujawnił spłatę w układzie ratalnym kosztów sądowych w kwocie 235 zł miesięcznie. Dodał, że wspiera finansowo swoją matkę. Dołączył kopię decyzji z [...] marca 2022 r. w sprawie rozłożenia na raty spłaty należności wraz z harmonogramem spłaty rat.
Ponieważ treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do przedłożenia m.in. dokumentów potwierdzających wysokość dochodów skarżącego z tytułu wynajmu nieruchomości, zaś małżonki - ze stosunku pracy, za ostatnie trzy miesiące, wyciągów z rachunków bankowych i lokat obojga małżonków, oświadczenia o kosztach związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego oraz pomocy udzielanej matce.
Zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2023 r. Referendarz sądowy tut. Sądu przedłużył termin do złożenia ww. dokumentów i oświadczeń do dnia 5 stycznia 2023 r., stosownie do wniosku pełnomocnika skarżącego z [...] grudnia 2022 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał kopię dwóch umów najmu lokali mieszkalnych wraz z deklaracją skarżącego PIT-28 za 2021 r., zaświadczenie z [...] listopada 2022 r. o wynagrodzeniu P.R., wymiary opłat za mieszkanie z rozliczeniem za energię, umowy ubezpieczenia posiadanych lokali mieszkalnych oraz decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2022 r., a także informację w zakresie miesięcznych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego małżeństwa R.: czynsz 569,88 zł i 298,81 zł, energia 124 zł, ochrona zdrowia ok. 400 zł, kultura ok. 100 zł, transport, telefon, internet ok. 600 zł, spłata kosztów sądowych 235 zł, środki czystości ok. 150 zł, żywność 1.500 zł, odzież i inne ok. 500 zł, spłata podatku dochodowego 1.000 zł oraz w zakresie rocznych wydatków: ubezpieczenie lokali 600 zł, koszty utrzymania samochodu (naprawy, ubezpieczenie, przegląd) ok. 4.000 zł, podatek od nieruchomości, użytkowanie wieczyste ok. 320 zł. Oświadczył ponadto, że skarżący wspiera finansowo swoją matkę z bieżących dochodów małżonków; pomoc pieniężna w ostatnich trzech miesiącach wyniosła łącznie około 1.000 zł. Dodał, że skarżący nie posiada rachunków bankowych.
Stosownie do treści art. 245 § 1 - § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 329 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym - czyli takim o jakie wnioskuje skarżący, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4).
Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przepisów regulujących instytucję udzielania prawa pomocy wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, albowiem zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowany z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Strona może samodzielnie przedstawić określone informacje, bądź złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej spawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 2005 roku, sygn. akt II FZ 794/05, niepubl.). Obowiązkiem strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy jest bowiem przedstawienie, w sposób nie budzący wątpliwości, swojej sytuacji majątkowej.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wywiązał się z tak rozumianego obowiązku. Pomimo wezwania i przedłużenia terminu do jego wykonania, pełnomocnik P.R. nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych żony wnioskodawcy. Wyciągi bankowe są zaś tego rodzaju dowodem, który w dużym stopniu może przyczynić do wyjaśnienia i określenia zdolności płatniczych wnioskodawcy, gdyż obrazują nie tylko wpływ środków czy obciążeń, ale także przepływy pieniężne, czy też posiadane oszczędności.
Zdaniem orzekającego okoliczność ta uniemożliwia analizę rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny skarżącego, to zaś skutkuje brakiem możliwości przyznania prawa pomocy. Nie bez znaczenia jest również to, że podobnie sformułowanego wezwania skarżący nie wykonał także w sprawach wcześniej zainicjowanych przez tut. Sądem (sygn. akt I SA/Go 192/18 czy I SA/Go 394/17). Może to świadczyć o tym, że nienadsyłanie wyciągów bankowych nie jest skutkiem przeoczenia, a celowym działaniem strony.
Niezależnie od powyższego, w oparciu o dotychczas złożone dokumenty i oświadczenia, wskazać należy, że średniomiesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi ok. 6.280 zł, i jest prawie w całości przeznaczany na wymienione przez skarżącego wydatki i opłaty. Zauważyć jednak należy, że nie wszystkie z ww. są wydatkami niezbędnymi (np. kultura), nie wszystkie są płacone co miesiąc (np. koszt naprawy samochodu, ubezpieczenie lokali) i w tej samej wysokości (np. pomoc matce skarżącego), a niektóre z nich nie zostały w ogóle udokumentowane (np. telefon+internet+TV, spłata podatku dochodowego). Powyższe w ocenie referendarza oznacza, że skarżący wraz z małżonką, odpowiednio gospodarując dochodami, jest w stanie uiścić w niniejszej sprawie wpis od skargi w kwocie 500 zł, tym bardziej przy uwzględnieniu okoliczności upływu czasu od momentu wniesienia skargi do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i jego rozpoznania.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.