Uzasadnienie
Skarżący – A.G., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 21 października 2020 r. sygn. akt I SA/Go 64/20.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi kasacyjnej w kwocie 729 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego w części przekraczającej 100 zł. W uzasadnieniu podniósł, że nie posiada środków finansowych na pokrycie pełnych kosztów wpisu sądowego, tym bardziej, że jest zobowiązany do zapłaty opłat sądowych łącznie w trzech sprawach w kwocie 1.679 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest udziałowcem w spółce P. sp. z o.o., która obecnie nie prowadzi efektywnej działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów oraz członkiem zarządu w fundacji "[...]" - bez wynagrodzenia. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności czy innych wartościowych przedmiotów. Mieszka w Niemczech, z małoletnim synem (7 lat). Utrzymują się z zasiłku, świadczenia socjalnego i alimentów państwowych w łącznej kwocie około 1.300 Euro miesięcznie.
Analogiczne wnioski o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 8/21 i I SPP/Go 10/21.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie w niniejszej sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów wpisu od skargi, bowiem sytuacja materialna skarżącego nie uległa zmianie.
W tym miejscu wskazać należy, że stan rodzinny, majątek i dochody skarżącego były już przedmiotem oceny w postępowaniach prowadzonych przed tutejszym sądem (sygn. akt I SPP/Go 45/20, I SPP/Go 46/20 i I SPP/Go 47/20). Zgodnie z dokumentami i oświadczeniami znajdującymi się w ww. aktach ustalono, że skarżący jest osobą bezrobotną. Otrzymuje zasiłek socjalny w kwocie 544,32 Euro oraz na syna - 289,00 Euro, alimenty państwowe na syna w wysokości 220,00 Euro oraz świadczenie socjalne na dziecko (Kindergeld) w kwocie 204,00 Euro, a jego miesięczne koszty utrzymania to: czynsz za wynajmowane mieszkanie 405,00 Euro, prąd 43,00 Euro, dojazdy do przedszkola oraz kurs zawodowy + językowy około 200,00 Euro oraz pozostałe koszty, w tym żywność i odzież około 500,00-600,00 Euro.
Dodatkowo skarżący pełni funkcję członka zarządu Fundacji [...] bez wynagrodzenia. Z kolei spółka P. od 2005 r. nie składa sprawozdań finansowych i deklaracji podatkowych. Obecnie nie ma zarządu i kuratora. Wobec ww. spółki wszczęto postępowanie w celu jej rozwiązania bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Do akt ww. spraw pełnomocnik skarżącego nadesłał kserokopie decyzji Jobcenter w języku niemieckim, zeznania podatkowego składanego w Niemczech, wydruk rachunku bankowego [...] za okres styczeń - marzec oraz lipiec 2020 r., a także kopię uchwały z [...] czerwca 2005 r. o odwołaniu skarżącego z funkcji Prezesa zarządu P. sp. z o.o. jak i dokumentów dotyczących ww. spółki oraz akt fundacyjny Fundacji [...].
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej zwanej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4).
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - czyli takim o jaki wnioskuje skarżący - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści ww. przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. To ona ma inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując analizy i oceny sytuacji majątkowej, finansowej i zdolności płatniczych skarżącego zauważyć należy, że jego rodzina ma zapewnione warunki mieszkaniowe. Co prawda skarżący jest osobą bezrobotną, jednak posiada stałe źródło dochodów tytułem zasiłków i alimentów, z których pokrywa bieżące wydatki. Nadto, jak oświadczył jego pełnomocnik, skarżący uczestniczy w kursie organizowanym przez Urząd Pracy, mającym na celu zwiększenie aktywności zawodowej. Z kolei, z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący pełni funkcję członka zarządu w fundacji "[...]", nie uzyskując z tego tytułu wynagrodzenia, zaś wobec P. sp. z o.o. prowadzone jest postępowanie mające na celu jej rozwiązanie bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Dodatkowo skarżący wykazał, że uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2005r. odwołano go z funkcji Prezesa zarządu P. sp. z o.o.
W tej sytuacji uznać należało, że strona jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Mając jednak na względzie to, że skarżący prowadzi równocześnie trzy postępowania sądowoadministracyjne, w których łączna kwota wpisów od wniesionych skarg kasacyjnych wynosi 1.679 zł, jednorazowe poniesienie tego wydatku mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Z tego też względu, a także celem zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu, przyznano mu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie go z uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 100 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.