Orzeczenie SN z 29 czerwca 1989 r., II ARN 24/89

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie wymiaru podatku od spadku i darowizn

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 6 grudnia 1988 r. SA/Po 625/88 oddala rewizję nadzwyczajną.

Teza

Jeżeli darowizna została dokonana przed 11 sierpnia 1983 r. to jest przed datą wejścia w życie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207/ i nie upłynął jeszcze ustawowy okres do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, to powołanie się obdarowanego na okoliczność darowizny już pod rządem art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. spowoduje, że z tą chwilą powstaje obowiązek podatkowy i tym samym od tej chwili liczy się ponownie początek okresu przedawnienia, czyli okresu, w którym może być wydana decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Nie jest możliwe odnoszenie zakresu stosowania art. 6 ust. 4 ustawy wyłącznie do darowizn dokonanych po wejściu w życie tego przepisu to jest 11 sierpnia 1983 r. Tym samym uzasadniona jest teza, że przepis art. 6 ust. 4 dotyczy także darowizn dokonanych przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r.

Rzecz komplikuje się wówczas, gdy chodzi o darowizny "ujawnione" w czasie, kiedy bezspornie upłynął już ustawowy termin, w którym mogła być wydana decyzja o ustaleniu zobowiązania podatkowego. Odnoszeniu stosowania konstrukcji przyjętej w art. 6 ust. 4 ustawy do takich darowizn sprzeciwia się poczucie pewności prawnej podatnika, który znajduje się w określonej sytuacji, a mianowicie w sytuacji, kiedy - z uwagi na upływ określonego w ustawie czasu - nie może być wydana decyzja ustalająca podatek od darowizny.

Natomiast za stosowaniem w takich sytuacjach art. 6 ust. 4 ustawy przemawiają przede wszystkim względy związane z prawidłowym i równym traktowaniem podatników, którzy wbrew obowiązkowi ustawowemu, uchylili się od obowiązku płacenia podatku, zaś obecnie tzn. pod rządem art. 6 ust. 4 ustawy powołują się na okoliczność dokonania darowizny to przed organem podatkowym, przy czym powołanie to w związku z obowiązkiem podatkowym - jakiegokolwiek rodzaju - osób składających to oświadczenie.

Jest to zatem kwestia wyboru pewnych wartości.

Z jednej strony ochrony poczucia pewności prawnej obywatela, będącego podatnikiem; z drugiej interesów finansowych Państwa.

W tej sytuacji pierwszeństwo należy przyznać wartościom związanym z poczuciem stabilności pozycji prawnej obywatela.

Są to wartości nadrzędne, które winne być szczególnie chronione wówczas, gdy częste zmiany przepisów i brak ich stabilności stwarza zjawisko określane mianem "inflacji prawa".