Orzeczenie SN z 13 września 1989 r., II ARN 26/89

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie wymiaru podatku od wynagrodzeń i zaliczki na podatek wyrównawczy (...)

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 17 stycznia 1989 r. SA/Lu 311/89 uchyla zaskarżony wyrok i skargę oddala.

Teza

Obowiązek podatkowy jest abstrakcyjnym zobowiązaniem do poniesienia podatku, wynikającym z przepisu ustawy określającego warunki jego powstania.

Zobowiązaniem podatkowym natomiast jest już skonkretyzowana w sposób prawem przepisany i wymagalne roszczenie pieniężne Państwa.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Pojęcie zobowiązania podatkowego określa art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, według którego zobowiązaniem tym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa świadczenia pieniężnego, zwanego podatkiem.

Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wymienione pojęcia są odrębne, bowiem zobowiązanie podatkowe wynika z obowiązku podatkowego, ten zaś stosownie do przepisu art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy określają ustawy.

Zatem powstanie zobowiązania podatkowego jest następstwem istnienia obowiązku podatkowego.

Warunkiem do uznania danej osoby za podatnika jest ciążenie na niej określonego obowiązku podatkowego w danego rodzaju podatku.

Nie jest podatnikiem osoba zobowiązana wprawdzie do zapłacenia podatku, na której nie ciąży jednak obowiązek podatkowy.

Takiej sytuacji dotyczy przepis art. 48 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Ma on jednakże zastosowanie dopiero wówczas, gdy podatnik okaże się niewypłacalny. Wówczas organ podatkowy może orzec decyzją o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe podatnika na osoby prowadzące działalność zarobkową pod firmą podatnika i w tym postępowaniu osoby te mają status strony w rozumieniu art. 28 Kpa.

Wynika to wyraźnie z unormowania zawartego w przepisie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, stanowiącego że za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w ustawie okoliczności.

O odpowiedzialności tych osób orzeka organ podatkowy w odrębnej decyzji o odpowiedzialności podatkowej.

Odpowiedzialność osób trzecich jest tylko posiłkowa i środki zmierzające do realizacji zobowiązania podatkowego powinny być w pierwszej kolejności skierowane przeciwko podatnikowi.