Uzasadnienie
Spółka Akcyjna P.M. Polska wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej w okresie od 1 lutego 2000 r. do 12 lipca 2000 r. Z regulaminu loterii wynikało, że jej celem była promocja papierosów wyprodukowanych przez tę firmę.
Decyzją z 5 stycznia 2000 r. Minister Finansów, powołując się na art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych /Dz.U. 1998 nr 102 poz. 650/ odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia, a w uzasadnieniu tej decyzji wywodził, że zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych /Dz.U. 1996 nr 10 poz. 55/ przez promocję wyrobów tytoniowych rozumie się m.in. organizowanie konkursów opartych na zakupie wyrobów lub rekwizytów tytoniowych oraz inne formy publicznego zachęcania do nabywania lub używania wyrobów tytoniowych. Art. 8 ust. 1 tej ustawy zabrania reklamowania wyrobów tytoniowych.
W wyniku wniosku strony minister finansów ponownie rozpatrzył sprawę 17 lutego 2000 r. i w konsekwencji utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję.
Ustosunkowując się do zawartych we wniosku zarzutów organ administracji stwierdził, iż odmowę zezwolenia na promocję papierosów oparto na podstawie art. 8 ust. 1 cyt. ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, który zakazuje promocji wyrobów tytoniowych. Formą promocji jest loteria. Spółka zamierzała promować wyroby m.in. w periodyku "M.", który należy zaliczyć do prasy młodzieżowej.
Decyzja ta była przedmiotem skargi P.M. SA, która wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją Ministra Finansów, jako wydaną z naruszeniem art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 7 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, a także art. 7 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności pominięcie okoliczności, iż uczestnictwo ma mieć charakter niepubliczny /korespondencja prywatna/, co wynika z zapisów przedstawionego regulaminu, oraz bezzasadne zaliczenie periodyku "M." do kategorii czasopism młodzieżowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. W interesie publicznym jest natomiast realizowanie konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia zarówno palaczy tytoniu i papierosów, jak i osób, które muszą dym tytoniowy wdychać.
Tak rozumiejąc regulację konstytucyjną ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych w art. 1 stanowi m.in., iż organy administracji rządowej są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ochrony zdrowia przed następstwami używania tytoniu.
Z kolei art. 8 ust. 1 ustawy zawiera zakaz reklamowania i promocji wyrobów tytoniowych, wymieniając przykładowo nośniki reklamy i promocji oraz miejsca publiczne. Użycie wyrażenia "w szczególności" oznacza, iż zamieszczony w punktach 1 i 3 wykaz nośników i miejsc nie jest kompletny, lecz przykładowy.
Na przykładowy charakter wymienionych form i miejsc promocji i reklamy wskazuje także art. 1 ustawy, który zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania różnych działań zmierzających do "ochrony zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych".
Z natury rzeczy każda promocja i reklama ma charakter publiczny skoro adresowana jest do większej liczby osób, które zamierza się skłonić do kupna wyrobów tytoniowych. Reklama może mieć charakter jednorodny i jednoczęściowy, ale także składać się z dwóch lub więcej części albo faz. Fakt, że niektóre z tych faz polegają na bezpośrednim kontakcie z większą liczbą osób zachęcanych do kupna wyrobów nie zmienia oceny, iż każda z interpretowanych części reklamy i promocji ma charakter publiczny.
Tak należy ocenić i rozpatrywać sprawę.
Zgodnie z przedstawionym przez skarżącą regulaminem publiczna oferta w projektowanej loterii promocyjnej miała być złożona za pośrednictwem czasopisma "M.". Jest to bez wątpienia czasopismo adresowane głównie do starszych dzieci i młodzieży, na co zasadnie zwrócił uwagę minister finansów. Reklamy takiej zabrania art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o ochronie zdrowia. Z tych powodów skargę oddalono.