Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą)z 21 października 1983 r., sygn. akt II SA 1142/83

Tezy

Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów /Dz.U. nr 27 poz. 249 ze zm./ - obowiązująca do 30 czerwca 1982 r. - nie znała wyłączenia gruntów rolnych bądź leśnych z produkcji, a obowiązek uiszczenia jednorazowej należności i /lub/ opłat rocznych wiązała z nabyciem takich gruntów przeznaczonych na inne cele /art. 10 ust. 1/.

Z kolei ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79/ nie przeniosła do swoich rozwiązań konstrukcji powstania z tego tytułu zobowiązań pieniężnych, ujętej w art. 10 ust. 1 dawnej ustawy, lecz wprowadziła pojęcie wyłączenia jako zaniechania produkcji rolnej lub leśnej na podstawie uprzedniej decyzji naczelnika gminy określającej warunki tego wyłączenia /art. 13 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 4 i 8/.

Podobna konstrukcja dotyczy również czasowego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej lub leśnej /art. 18 ust. 3/.

W konsekwencji wyłączenie gruntów z dotychczasowej produkcji rolnej lub leśnej przed 1 lipca 1982 r. nie daje podstaw do ustalenia z tego tytułu omawianych zobowiązań pieniężnych, bo poprzednia ustawa z wyłączeniem gruntów nie wiązała analizowanych konsekwencji, a nowa ustawa jeszcze nie weszła w życie.

Nabycie gruntów rolnych i leśnych przeznaczonych na inne cele, jak i wyłączenie ich z dotychczasowej produkcji, są bowiem zdarzeniami rodzącymi skutki prawne, gdy nastąpiły one w czasie obowiązywania ustaw, w których powyższe konstrukcje zostały określone. W części dotyczącej rekultywacji i zagospodarowania gruntów obie ustawy posługiwały się zbliżonymi rozwiązaniami /por. art. 19 poprzedniej i art. 30 ust. 1 oraz art. 31 ust. 2 obecnie obowiązującej/; do rekultywacji jest obowiązana osoba powodująca utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów, zaś do ich zagospodarowania po rekultywacji - osoba właściwa do prowadzenia na tych gruntach działalności zgodnej z ich przeznaczeniem.