Uzasadnienie
Uchwałami: z 12 października 2000 r. oraz z 4 stycznia 2001 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w mieście P., Zarząd Miasta P. dokonał zmiany uchwały Zarządu Miasta P. z 7 marca 1996 r. o tej samej nazwie.
W dniu 8 marca 2001 r. Wojewoda M. rozstrzygnięciem nadzorczym, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, stwierdził nieważność tych uchwał. Stwierdził, iż Zarząd Miasta P. dokonał nimi zmian dotychczasowych przepisów ustalając nowe obszary /ulice/, które mają być objęte opłatami, oraz zmieniając opłaty. Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, organem uprawnionym do określania obszarów, na których wprowadza się opłaty, jest organ zarządzający ruchem, którym w omawianym przypadku jest prezydent miasta P. /art. 10 ust. 6 ustawy o drogach publicznych/, a organem wprowadzającym opłatę, ustalającym sposób ich pobierania i stawki jest rada miasta na wniosek zarządu, po zaopiniowaniu przez organ zarządzający ruchem. Zgodnie z par. 10 tego rozporządzenia, do czasu wprowadzenia opłat na zasadach wynikających z niniejszego rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe zasady. Tymczasem zaskarżonymi uchwałami wprowadzono nowe opłaty i nowe obszary.
W dniu 9 kwietnia 2001 r. Zarząd Miasta P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody.
Zarząd wskazał, iż do dnia dzisiejszego obowiązuje jego uchwała z 7 marca 1996 r. w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w mieście P. Ostatnia jej zmiana miała miejsce 15 lutego 2001 r., tj. już pod rządami powoływanego rozporządzenia.
Wspomniane rozporządzenie zawiera przepisy przejściowe. Wedle par. 9 do spraw wszczętych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się jego przepisy przejściowe.
Według zaś par. 10 do czasu wprowadzenia opłat na zasadach wynikających z rozporządzenia mają zastosowanie dotychczasowe zasady. Nie określa się przy tym terminu, w którym organ ma te zasady wdrożyć. Mowa jest w nim też o stosowaniu dotychczasowych zasad, a nie dotychczasowych przepisów. Wspomnianymi uchwałami Zarząd Miasta dokonał jedynie zmiany uchwały i zmiany opłat, a nie wprowadzenia nowych. Uchwały zaś z 4 stycznia 2001 r. nie zawierają uregulowań dotyczących nowych opłat, lecz regulują sprawy związane ze sposobem ich poboru i wejściem w życie zmienionych uchwał.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:
W odniesieniu do rozstrzygnięcia nadzorczego skarga nie jest zasadna. W świetle par. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, opłaty wprowadza i sposób ich pobierania ustala rada miasta /gminy/ na wniosek zarządu zaopiniowany przez organy zarządzające ruchem.
Na podstawie par. 4 tego rozporządzenia rada ta ustala też stawki opłat. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 lipca 2000 r. Tymczasem w przedmiotowej sprawie opłaty te i stawki wprowadził w dniu 12 października 2000 r. zarząd, czyli organ nieuprawniony.
Nie miał on kompetencji do podjęcia takiej uchwały, na podstawie par. 9 i par. 10 wspomnianego rozporządzenia. Paragraf 9 dotyczy bowiem spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zaś par. 10 pozwala jedynie na obowiązywanie dotychczasowych zasad do wprowadzenia nowych opłat w trybie przepisanym rozporządzeniem. Nie można wywodzić z tego paragrafu kompetencji do dokonywania nowelizacji dotychczas obowiązującej uchwały przez wprowadzenie nowych obszarów opłat i stawek na nich. W ten sposób mogłoby bowiem dochodzić do omijania rygorów rozporządzenia poprzez ciągłe nowelizacje.
Tymczasem z dniem 1 lipca 2000 r. zarząd nie tylko utracił kompetencje do uchwalania uchwał w tych sprawach, ale i do dokonywania zmian w istniejących uchwałach. Zgodnie z par. 10 do czasu podjęcia uchwały przez organ uprawniony, czyli gminę, obowiązują zasady ustalone w uchwałach zarządu podjętych przed tym dniem.
W skardze organ gminy podniósł również szereg zarzutów dotyczących nieprzestrzegania przez organ nadzorczy w swoim postępowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./. Zarzuty te nie są słuszne. Do postępowania nadzorczego przepisy tego kodeksu stosuje się odpowiednio. Nie oznacza to ich pełnego stosowania, ale z modyfikacjami. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania nadzorczego. Postępowanie to wszczynane jest zawsze z urzędu, nawet gdy z inicjatywą występuje innych podmiot. Rozstrzygnięcie zawierało, zdaniem sądu. elementy wymagane artykułem 91 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./.
Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w działaniu organu nadzoru naruszenia prawa, orzekł na podstawie art. 27 ust. 1 i art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ o oddaleniu skargi.