Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z 28 maja 1998 r. nr (...), na podstawie par. 4 ust. 1 tab. Lp. 5, lit. "c, d" oraz ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578/, w związku z par. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 40 poz. 230/ w związku z par. 4 ust. 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /t.j. Dz.U. 1996 nr 155 poz. 772/ oraz w związku z art. 151 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w W z 30 lipca 1997 r. nr (...), którą to decyzją obciążono Spółdzielnię Handlowo-Usługowo-Produkcyjną "S." z S. opłatą drogową w wysokości 10.875 zł za stwierdzony przejazd 2 lipca 1997 r. na trasie J., woj. (...) do miasta S. L., woj. (...).
W uzasadnieniu decyzji podano, że kontrolowany pojazd nie spełniał normatywnych parametrów zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów w zakresie dopuszczalnych nacisków osi /przekroczenie na drugiej osi 20,94 kN, trzeciej osi 18,00 kN/.
W związku z powyższym ekipa dokonująca kontrolnego ważenia pojazdu sporządziła protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu na podstawie którego została wydana decyzja nr (...) nakładająca opłatę drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. (...)
Spółdzielnia Handlowo-Usługowo-Produkcyjna "S." w S. zaskarżyła ostateczną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.
Zarzuciła:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie wobec strony skarżącej przepisów dotyczących konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, 2/ podjęcie decyzji z naruszeniem art. 10 par. 1 Kpa poprzez uniemożliwienie skutecznej obrony interesów i praw przewoźnika oraz sporządzenie "Protokółu z zatrzymania i kontroli pojazdu" z 2 lipca 1997 r. nie odpowiadającego rzeczywistemu przebiegowi postępowania kontrolnego, 3/ kontrola pojazdu odbyła się w sposób nieprawidłowy, tj. na niedostosowanej do tego nawierzchni, co miało wpływ na wynik pomiaru.
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podkreślić trzeba przede wszystkim, że w podobnej sprawie /dotyczącej obciążenia przewoźnika opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia - postanowienie z dnia 28 maja 1998 r. - II SA 116/98/ Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. nr 102 poz. 643/, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne - czy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578 ze zm./: par. 4 ust. 1, Lp. 5 lit. "a, e" oraz Lp. 6 lit. "b" w części dotyczącej pojazdu członowego lub zespołu pojazdów składającego się z pojazdu silnikowego i przyczepy są zgodne z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/, a także z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./.
W następstwie powołanego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunał Konstytucyjny 27 kwietnia 1999 r. wydał wyrok /P 7/98/ stwierdzający, że par. 4 ust, 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 123 poz. 578 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest zgodny z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowi przepis o charakterze represyjnym.
Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności wspomnianego par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych z art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./ oznacza dla rozpoznawanej sprawy, iż przepis ten nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych wymierzających opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Powstaje zatem zagadnienie - jakie skutki prawne dla rozpoznawanej sprawy wywołał wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Otóż podkreślić trzeba przede wszystkim, iż zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w innych przepisach właściwych dla danego postępowania.
W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest co do zasady powinność uchylenia takiej decyzji. (...)