Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 33 ust.1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 i z 2002 r. Dz. U. Nr 25 poz. 253 i Nr 89, poz.804), lp. 1 ust. 3, lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) oraz § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684) po rozpatrzeniu odwołania Firmy Akwizycyjno-Handlowej "W" sp. z o.o. z siedzibą w T. w zakresie kwestionowanej kary [...] zł. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2002 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zaskarżoną decyzją nałożono na Firmę Akwizycyjno-Handlową "W" sp. z o.o. z siedzibą w T karę pieniężną w wysokości [...] zł. Faktyczną podstawą rozstrzygnięcia stanowił brak podczas przejazdu w dniu [...] października 2002 r. po drodze krajowej nr [...] dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. W odwołaniu od decyzji kwestionowano decyzję organu I instancji tylko w zakresie nałożenia kary [...]zł podnosząc, iż w dniu kontroli samochód posiadał wykupioną kartę opłaty drogowej, prowadzący pojazd wyjeżdżając w trasę zapomniał ją zabrać. Do odwołania załączono kserokopię dobowej karty opłaty drogowej.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie tylko w zakresie kwestionowanej kwoty [...] zł. ustalił, iż kontrolowany pojazd służył do wykonywania przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Kierujący pojazdem poruszał się po drodze krajowej nr [...]. Skarżący nie kwestionował, że podczas kontroli pojazdu kierowca nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty bowiem zapomniał ją zabrać karty z biura firmy.
Zgodnie z art. 42 ust 1 ustawy o transporcie drogowym za przejazd po tej kategorii dróg przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu. Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Przez prawidłowe wypełnienie należy rozumieć zgodnie z § 5 ust. 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, daty i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty, oznaczenie emisji. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł. do 15.000 zł. Stosownie do art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Brak karty opłaty w pojeździe oznacza nieuiszczenie opłaty. W konsekwencji brak uiszczenia opłaty pociąga za sobą obowiązek wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł. zgodnie z lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Z ustaleń protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że strona nie posiadała karty opłaty drogowej.
W skardze do Sądu na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący wnosił o jej uchylenie podnosząc, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do nałożenie kary pieniężnej w kwocie [...]zł.
Podnosił, iż opłatę drogową uiszczono tylko przez zapomnienie kierowca nie zabrał dowodu jej uiszczenia przed wyruszeniem w trasę. Kwestionował wysokość wymierzonej kary jako niezgodnej z taryfikatorem kar przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Zdaniem skarżącego wymierzenie kary w wysokości [...]zł. jest rażąco niewspółmierne do okoliczności faktycznych – a jako takie – sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podnosząc, że strona w postępowaniu odwoławczym dotyczącym wyłącznie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...]zł. nie kwestionowała braku dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłaty. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Prawidłowo wypełniona przez rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Brak tej karty dowodzi, że opłata nie została wniesiona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 i z 2002 r. Dz. U. Nr 25 poz. 253 i Nr 89, poz.804) przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalną wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie z wyłączeniem transportu kombinowanego. Stosownie do art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Tryb wnoszenia opłat reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.). Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty (§ 4 ust. 1 ww. rozporządzenia), która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5.
Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł. do 15.000 zł. (art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określił Minister Infrastruktury w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.) wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Brak opłaty skutkuje karą pieniężną w wysokości 4.000 zł. wymierzaną na podstawie lp. 6 załącznika rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Organ w wyniku kontroli stwierdził, iż skarżący nie uiścił należnej opłaty i nie posiadał w chwili kontroli dowodu jej uiszczenia. Stwierdzenie tego faktu uzasadniało nałożenie kary pieniężnej. Organ prawidłowo ocenił, iż brak posiadania dowodu uiszczenia opłaty przez kierowcę w dacie kontroli jest równoznaczne z nieuiszczeniem opłaty.
Odnośnie skargi w zakresie kary pieniężnej w wysokości [...]zł. za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Od decyzji wydanej w I instancji nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] zł. skarżący złożył odwołanie tylko w zakresie kary pieniężnej w wysokości [...] zł., kary pieniężnej w wysokości [...]zł. za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia nie kwestionował. Organ odwoławczy rozpoznawał odwołanie tylko w zakresie kary pieniężnej w wysokości [...]zł.
Decyzja w pozostałym zakresie uprawomocniła się i skarżący pozbawił się prawa do skargi w tej części.
Na marginesie, zdaniem Sądu, w przypadku jednoczesnego nałożenia kar pieniężnych za kilka naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym (czego ustawa nie wyklucza), decyzja wydana w I instancji winna wskazywać karę pieniężną z określeniem poszczególnych naruszeń a nie jak w przedmiotowej sprawie wymienienie ogólnej kwoty kary pieniężnej będącej sumą poszczególnych kar pieniężnych bez wskazania co na nią się składa.
Mając powyższe na uwadze, skargę w zakresie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty uznano za nieuzasadnioną i dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji, natomiast w pozostałym zakresie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) powyższej ustawy skargę odrzucił.