Uzasadnienie
Okręgowy Inspektor Państwowej Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych w O. decyzją z dnia 23 maja 1996 r. zawiadomił Zakłady Metalowo-Chemiczne, iż zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji zobowiązane są do wpłacenia do budżetu państwa sankcji ekonomicznej w wysokości 7.050 zł, tj. 100 procent sumy uzyskanej ze sprzedaży 3 kosiarek rotacyjnych Z-149, które były wykonane niezgodnie z certyfikatem nr 197/95 ważnym od 1 maja 1995 r. do 30 kwietnia 1998 r.
W uzasadnieniu podano, że w wyniku oględzin 3 kosiarek rotacyjnych w Spółdzielni Pracy "Rolnik" w K. stwierdzono, że nie były one wyposażone w uchwyty do mocowania przenośnych urządzeń świetlnych, zgodnie z wymaganiami obowiązującej normy BN-75/1902/53, a zamiast tych uchwytów był przyspawany jeden uchwyt ze śrubą dociskową do tylnej części ramy głównej kosiarki.
Na skutek odwołania Andrzeja Ś. - właściciela Zakładów Metalowo-Chemicznych sprawę rozpoznawał Główny Inspektor Państwowej Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, który decyzją z dnia 20 czerwca 1996 r. podzielił stanowisko zajęte przez organ I instancji.
Zdaniem Głównego Inspektora w protokóle oględzin z dnia 24 kwietnia 1996 r. stwierdzono w sposób nie budzący wątpliwości, że 3 kosiarki Z-149 zostały wyprodukowane niezgodnie z wymaganiami certyfikacji, a zastosowana sankcja ekonomiczna jest zgodna z art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Andrzej Ś. domagał się uchylenia powyższej decyzji i zarzucił m.in., iż nie miał możliwości wniesienia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli i dokonanych w czasie tej kontroli ustaleń, gdyż o wynikach kontroli dowiedział się po upływie miesiąca po jej przeprowadzeniu.
Zdaniem skarżącego zakwestionowany przez inspektora Okręgowej Delegatury w O. rodzaj uchwytów i ich usytuowanie w kosiarce rotacyjnej są identyczne, jak w kosiarce, która została przedstawiona do badań przez Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji w Warszawie i uzyskanym zezwoleniem na oznaczanie wyrobu znakiem bezpieczeństwa. Jeżeli zaś chodzi o zakwestionowane plandeki, to stosowane do kosiarki nie miały otworów wykonanych, lecz ich miejsce było obszyte i użytkownik sam je wykonuje. Jako producent kosiarek miał bowiem uwagi ze strony użytkowników, żeby nie robić otworów, bo przy naciąganiu niejednokrotnie rozdzierają się w tych miejscach.
Główny Inspektor Państwowej Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim rozważenia wymaga, czy zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji stanowią decyzje administracyjne w rozumieniu art. 104 par. 1 i 2 Kpa. W świetle postanowień tego przepisu za decyzję administracyjną uznaje się takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki w sferze stosunku administracyjnoprawnego. Skutki te polegają m.in. na ukształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego, co z punktu widzenia strony znajduje wyraz w przyznaniu jej uprawnień lub nałożenie obowiązków /por. T. Woś - Postępowanie sądowoadministracyjne, PWN 1996 r. str. 45/.
Takie też obowiązki zostały nałożone na stronę skarżącą w tym postępowaniu.
Nałożenie tych obowiązków było władczym przejawem woli organu administracyjnego /art. 1 par. 1 pkt 1 Kpa/ i wynikało z podstawy prawnej zawartej w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji. Zgodnie z tym przepisem podmiot gospodarczy, który wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczone tym znakiem lub wyprodukowane niezgodnie z wymaganiami stanowiącymi podstawę przyznania prawa stosowania tego znaku, jest obowiązany wpłacić do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100 procent sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów. Wprawdzie z treści tego przepisu zdaje się wynikać jakoby ten obowiązek wynikał z mocy prawa, bez potrzeby wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej, lecz z kolei w art. 27 omawianej ustawy stwierdzono, że organ kontroli stwierdza te uchybienia, o jakich mowa w art. 26, oraz określa ilość i wartość wyrobów lub usług, których uchybienia te dotyczą.
W konsekwencji uznać należy, że bez tych ustaleń, o jakich mowa w art. 27, nie jest możliwe ustalenie z mocy samego prawa sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów. Wbrew zaś zarzutom skargi nie można podzielić zarzutów skarżącego, iż wprowadzone przez niego do obrotu gospodarczego kosiarki rotacyjne zostały wyprodukowane zgodnie z wymaganiami stanowiącymi podstawę przyznania prawa stosowania znaku bezpieczeństwa. Sam przecież skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji przyznał, że "jeśli w przypadku omawianej kontroli w Spółdzielni Pracy w K. znalazły się osłony bez otworów, to jest to niezamierzony przypadek pobrania do sprzedaży osłon, które były niedokończone technologicznie. (...).
Jeżeli przy kontrolowanych kosiarkach były zamontowane osłony w wymiarach jak w protokóle z kontroli, tzn., że w sposób nie zamierzony wyposażono te kosiarki w osłony mniejsze niż wynika to z dokumentacji, z uwagi na to, że kształty są identyczne, łatwo jest o pomyłkę przy zamianie w czasie montażu. Nie znaczy to, że nie uznaję reklamacji i wyciągnę właściwe wnioski w zdyscyplinowaniu procesu montażu i odbioru. (...) Ubolewam, że wyrób znalazł się w handlu niezgodny z zatwierdzoną dokumentacją".
W świetle tych wyjaśnień skarżącego stwierdzić należy, że do zastosowania sankcji z art. 26 omawianej ustawy o badaniach i certyfikacji nie mają znaczenia przyczyny, z jakich wyroby znalazły się w obrocie gospodarczym, sprzeczne z wymaganiami stanowiącymi podstawę przyznania prawa, lecz wystarczającą przesłankę stanowi okoliczność, iż takie wyroby znalazły się faktycznie w obrocie gospodarczym.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.