Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 5 lutego 1998 r., II SA 1385/97

Teza

Wymierzane opłaty administracyjne za przekroczenie dopuszczalnych parametrów nacisku na drogę są regulacją administracyjnoprawną a nie karną i dlatego podlegają zasadom kodeksu postępowania administracyjnego, a nie zasadom wymierzania kar za wykroczenia, czy przestępstwa.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie opłat drogowych.

Uzasadnienie

Ze znajdującego się w aktach sprawy protokółu z zatrzymania i kontroli pojazdu wynika, że w dniu 20 grudnia 1996 r. uprawniony kontroler z Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w O. Zarządu Dróg w O. wraz z funkcjonariuszem Policji i trzecią osobą - świadkiem dokonali na drodze /o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej pojazdu 100 kN/ w miejscowości G - Parking kontroli pojazdu nr marki LIAZ wraz z przyczepą należących do Józefa C. działającego pod nazwą Firma Transportowo-Handlowa "A.". Wskazany zespół pojazdów przewozi grys na rzecz zarządców dróg. W wyniku kontrolnego ważenia ustalono, że nacisk na jedną z pojedynczych osi przekraczał o 34,80 kN dopuszczalną normę, a masa zespołu pojazdów w tonach przekraczała normę o 3,40 tony.

Protokół bez zgłaszania uwag i zastrzeżeń podpisał kierowca pojazdu.

Na podstawie wskazanego protokółu Naczelny Dyrektor Okręgu Dróg Publicznych w O. wydał /w oparciu o par. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych w związku z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów/ decyzję z dnia 20 marca 1997 r. obciążającą Józefa C. opłatą drogową w wysokości 7.575 zł za stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdów podczas kontroli ich przejazdu na drodze w miejscowości G. województwo O. w dniu 20 grudnia 1996 r.

Załącznik do decyzji stanowi opracowane na podstawie protokółu z zatrzymania i kontroli pojazdu "Stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu i obliczenie opłat za przejazd".

Józef C. "Firma Transportowo-Handlowa A." odwołał się od decyzji Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych w O. z 20.03.1997 r. do Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych w W. Podniósł, że zdarzenie związane z przekroczeniem obowiązujących parametrów dopuszczalnego nacisku na drogę miało miejsce po raz pierwszy i dlatego kontrolujący powinni raczej pouczyć, niż tak surowo karać. Kontrolujący nie uwzględnili okoliczności, gdy dochodzi do naturalnych przesunięć ładunków podczas ruchu pojazdów na drogach o znanej nie najlepszej strukturze i stanie. Opłata - kara jest bardzo wysoka i jest równoznaczna dla skarżącego z koniecznością likwidacji działalności gospodarczej.

Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z dnia 5 września 1997 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnego Dyrektora Dróg Publicznych w O. z dnia 20 marca 1997 r. W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że w świetle przepisów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji fakt, że zdarzenie miało miejsce po raz pierwszy, nie daje żadnych podstaw, aby odstąpić od obciążenia przewoźnika opłatą drogową. Tak samo nie można podzielić zarzutu, że kontrolujący nie uwzględniają naturalnych przesunięć ładunków podczas ruchu pojazdu na drogach o nie najlepszej nawierzchni.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 - Prawo o ruchu drogowym należy ładunek umieszczony na pojeździe zabezpieczyć przed zmianą położenia. Z kolei fakt wykonywania przez skarżącego przewozów na rzecz zarządów dróg /grys/ nie jest okoliczności łagodzącą, gdyż wymóg przestrzegania prawa dotyczy wszystkich.

Piotr C. działający pod nazwą Firma Transportowo-Handlowa "A." zaskarżył decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 5 września 1997 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił że niewłaściwie go określono jako stronę w postępowaniu administracyjnym /art. 28 Kpa/, gdyż decyzja powinna być skierowana nie do niego, a do zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej jego firmy o nazwie "Firma Transportowo-Handlowa A.". Zdaniem skarżącego wypełnia to dyspozycje art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa

Kolejny zarzut skargi dotyczy wydania decyzji bez zebrania i rozpatrzenia niezbędnych w sprawie dowodów /art. 77 par. 1 Kpa/ oraz nie wyjaśnienia wątpliwości i zastrzeżeń co do równości nawierzchni na której była przeprowadzona kontrola. Wreszcie podniesiono, że organy administracji drogowej nie uwzględniły tego, że przewoźnik nie ma możliwości ustalenia nacisku osi pojazdu na drogę.

W sumie skarżący zadeklarował, że jest przekonany, że "zakwestionowane pojazdy nie przekraczały obowiązujących norm" a wymierzone opłaty doprowadzą firmę do bankructwa.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Publicznych podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że skarżący jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i jako taka jest zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej. Stąd twierdzenie przez skarżącego, że został naruszony art. 156 par. 1 pkt Kpa jest nietrafne. Decyzja została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy - protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu i nie zachodziła konieczność jego uzupełnienia. Kontrola pojazdów została przeprowadzona zgodnie z instrukcją producenta wag i przy użyciu wag posiadających aktualną legalizację Prezesa GUM. Świadectwa legalizacji i protokoły pomiarów równości nawierzchni są okazywane na żądanie stron.

Kierowcy pojazdów podpisali bez uwag protokoły z zatrzymania i kontroli pojazdów nie wnosząc żadnych zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli. Wreszcie pojazd poruszający się po drogach publicznych musi spełniać wszystkie wymagania zawarte w rozporządzeniu MTiGM z dnia 1 lutego 1993 r. a więc również dopuszczalne naciski poszczególnych osi pojazdu na drogę i dopuszczalna masa całkowita nie mogą być przekroczone.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Nietrafny jest zarzut Józefa C., że nie jest stroną postępowania, gdyż - jak słusznie wskazał Generalny Dyrektor Dróg Publicznych - jest on osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą posługując się określoną nazwą: Firma Transportowo-Handlowa "A.". Nie ma więc żadnego naruszenia art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa.

Powołane w zaskarżonej decyzji zarówno rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, jak i rozporządzenie. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów mieszczą się w delegacjach ustawowych zawartych odpowiednio w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i ustawie z dnia 1 lutego 1993 r.- Prawo o ruchu drogowym.

Wymierzane opłaty za przekroczenie dopuszczalnych parametrów nacisku na drogę są regulacją administracyjnoprawną a nie karną i dlatego podlegają zasadom kodeksu postępowania administracyjnego, a nie zasadom wymierzania kar z zakresu wykroczeń czy przestępstw.

Decyzja o nałożeniu opłaty została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy - protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu, który nie był kwestionowany ani podczas kontroli i sporządzania protokółu, ani też w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W tej sytuacji Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję i dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalił.