Uzasadnienie
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 22 marca 2002 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w B. z dnia 11 lutego 2002 r. (...), którą to decyzją wydaną na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. nr 72 poz. 802 ze zm./ zwolniono Zdzisława Rz. ze służby celnej.
W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż w dniu 28 grudnia 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego w B. dokonał oceny okresowej w Dzienniku Służby Przygotowawczej, w której stwierdził nieprzydatność wyżej wymienionego do tej służby. Od tej oceny Zdzisław Rz. wniósł odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który nie znalazł podstaw do jej zmiany o czym poinformował odwołującego pismem z dnia 30 stycznia 2002 r. (...).
Odpowiadając na zarzuty skarżącego dotyczące oceny okresowej wyjaśniono, iż ta kwestia była już przedmiotem postępowania odwoławczego i nie podlega rozstrzyganiu w sprawie o zwolnienie ze służby celnej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Zdzisława Rz. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przywrócenie go do pełnienia służby w Urzędzie Celnym w B. W uzasadnieniu skargi, skarżący zarzucił m.in., iż decyzja o zwolnieniu go ze służby celnej została oparta na niepełnej, nieprawdziwej i niesprawiedliwej opinii służbowej, wydanej przez kierownika, który w chwili jej sporządzenia nie był jego bezpośrednim przełożonym. Ponadto naruszono przepisy regulujące przebieg jego służby przygotowawczej, poprzez przeprowadzenie egzaminu sprawdzającego.
Dyrektor Izby Celnej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze wyjaśniono, iż w okresie służby przygotowawczej, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusz celny podlega co sześć miesięcy ocenie okresowej kierownika - Dyrektora Urzędu Celnego w B., a od 1 maja 2002 r. Dyrektora Izby Celnej w B. W celu sprawdzenia zakresu przyswojonej przez funkcjonariusza celnego wiedzy zawodowej niezbędnej do wykonywania podstawowych czynności, przeprowadzono dwukrotnie po trzech i po sześciu miesiącach służby sprawdzian. Wyniki sprawdzianów potwierdziły brak zaangażowania skarżącego w przyswajaniu wiedzy zawodowej, sygnalizowany przez jego bezpośredniego przełożonego Jacka P. - Kierownika Referatu Powtórnej Kontroli Celnej w O., jednostki, w której skarżący pełnił służbę.
Przeprowadzanie sprawdzianów ocenianych komisyjnie, nie naruszało zarówno przepisów ustawy o Służbie Celnej jak i rozporządzenia wykonawczego. Pozwoliły natomiast dyrektorowi na obiektywną ocenę przydatności skarżącego do tej służby.
Dyrektor wydając ocenę okresową po 6 miesiącach służby przygotowawczej, oparł się na:
1/ opinii służbowej o przebiegu służby skarżącego wydanej przez bezpośredniego przełożonego Jacka P., zgodnie z art. 38 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej, 2/ wynikach sprawdzianu przeprowadzonego przed podjęciem decyzji o skierowaniu skarżącego na zasadniczy kurs celny, 3/ uwagach komisji oceniającej wyniki sprawdzianu, która miała także bezpośredni kontakt ze skarżącym.
Jako chybiony oceniono zarzut skarżącego dotyczący naruszenia ustawy o Służbie Celnej oraz rozporządzenia wykonawczego poprzez przyjęcie opinii Jacka P., jako bezpośredniego przełożonego przy dokonywaniu oceny okresowej skarżącego. Jacek P. był bezpośrednim przełożonym skarżącego w okresie od 1 maja 2001 r. do 30 września 2001 r., tj. przez okres 5 miesięcy z 6 miesięcy, po których dyrektor ma obowiązek dokonać pierwszej oceny okresowej funkcjonariusza w służbie przygotowawczej i dlatego też jego opinię uznano za miarodajną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny uprawniony jest do kontroli legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 2-3 powołanej ustawy.
W związku z powyższym należy wyjaśnić skarżącemu, iż przedmiotem oceny sądu w tej sprawie była decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł, utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w B. o zwolnieniu go ze służby celnej.
Sąd nie mógł natomiast kontrolować zasadności kwestionowanej przez skarżącego oceny okresowej. Oceny okresowe funkcjonariuszy celnych nie są bowiem decyzjami administracyjnymi, a zatem nie podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. nr 72 poz. 802 ze zm./ w okresie służby przygotowawczej funkcjonariusz celny podlega okresowej, przeprowadzanej co 6 miesięcy ocenie, którą wystawia kierownik urzędu.
W myśl art. 39 ust. 7 ustawy, od oceny okresowej funkcjonariusz celny może, w terminie 14 dni od dnia powiadomienia, odwołać się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł.
Materialnoprawną podstawę decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby celnej stanowił przepis art. 25 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, iż funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku nieprzydatności do służby stwierdzonej w ocenie okresowej lub opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. Powyższa regulacja prawna wskazuje, iż organ decyzyjny ma obowiązek zwolnić ze służby funkcjonariusza celnego, który w okresie służby przygotowawczej uzyskał w ocenie okresowej lub opinii służbowej stwierdzenie nieprzydatności do służby. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Od opinii okresowej skarżący złożył odwołanie do Prezesa Głównego Urzędy Ceł, który nie znalazł podstaw do jej zmiany.
W tych warunkach spełnione zostały przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby celnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o Służbie Celnej.
Wobec zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.