Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą)z 26 marca 1987 r., sygn. akt II SA 1553-1554/86

Tezy

Przewidziane w art. 161 par. 1 i par. 2 Kpa możliwości uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych i może mieć miejsce jedynie /w razie niemożności wzruszenia decyzji ostatecznej w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia jej nieważności, albo w trybie art. 155 Kpa/ w przypadkach:

a/ zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, przy jednoczesnej niemożności usunięcia tego stanu zagrożenia w inny sposób; stan zagrożenia mający swe źródło w treści decyzji ostatecznej lub okolicznościach jej wykonywania albo w obu tych źródłach łącznie - musi istnieć realnie i być obiektywnie udowodniony /wykazany/;

b/ konieczności zapobiegnięcia poważnej szkodzie dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa; zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione /wykazane/ i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania.

Z reguły bowiem ocena realizacji i wykorzystania praw nabytych w wyniku decyzji ostatecznej, a w szczególności praw majątkowych, możliwa jest jedynie w dłuższym horyzoncie czasowym i zależy od wielu czynników - a przede wszystkim od możliwości i woli działania samej strony oraz efektów społeczno-ekonomicznych tej działalności.