Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 17 kwietnia 1996 r., II SA 161/95

Teza

Gra losowa wymaga spełnienia trzech elementów: zależność wyniku od przypadku, istnienia regulaminu, nabycie losu lub innego dowodu udziału w grze.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 26 lipca 1993 r. Minister Finansów, powołując się na art. 105 par. 1 Kpa, umorzył postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia zagadnienia, czy urządzony przez Państwową Jednostkę Organizacyjną "PRiT" konkurs dla abonentów radiowo-telewizyjnych pod nazwą "Konkurs dla Abonentów II" jest grą losową w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.

W motywach decyzji wyrażono w tej mierze jednoznaczne stanowisko 0 istnieniu cech gry losowej tegoż konkursu, co zostało zakwestionowane w skardze PJO "PRiT" do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 1994 r. uchylił powyższą decyzję uznając, iż Minister Finansów winien wydać w sprawie merytoryczną decyzję, a nie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Finansów, działając w oparciu o art. 104 Kpa w zw. z art. 2 ust. 3 cyt. wyżej ustawy o grach losowych i wzajemnych zakładach rozstrzygnął, że powyższy konkurs jest grą losową - loterią fantową w rozumieniu tej ustawy.

W motywach decyzji stwierdzono. że warunkiem uczestnictwa w konkursie i wzięcia udziału w losowaniu fantów była konieczność.

1/ posiadania zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego i wniesienia w pełnej wysokości opłaty abonamentowej za okres od 1 września 1992 r. do 30 kwietnia 1993 r., 2/ nabycie specjalnych telewizyjnych kart korespondencyjnych wydanych przez TP i przesłanie na adres tej jednostki organizacyjnej.

W związku z tym - zdaniem Ministra Finansów - dowodem udziału w grze była właśnie owa karta korespondencyjna. po uprzednim opłaceniu abonamentu telewizyjnego, co wynikało również z załączonego regulaminu "Konkursu dla Abonentów". Zgodnie z tym regulaminem urządzający grę oferował wyłącznie wygrane rzeczowe. których otrzymane uzależnione było od przypadku, czyli w drodze publicznego losowania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego TP SA wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że - zgodnie z regulaminem "Konkursu dla Abonentów" - uczestnikiem mógł być tylko abonent. który brał udział w konkursie przez nadesłanie zgłoszenia. a nie przez nabycie losu jak w przypadku loterii fantowej.

Ponadto odbiór nagród konkursowych nie był przypadkowy bowiem był uzależniony ad przedstawienia książeczki opłat radiowo-telewizyjnych. a urządzający konkurs oferował nie tylko wygrane rzeczowe, ale również nagrody pieniężne.

Zdaniem skarżącej Spółki konkurs ten był premiowaniem osób opłacających w terminie abonament radiowo-telewizyjny.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosząc o jej oddalenie stwierdził, że uzyskanie nagrody w przedmiotowym konkursie możliwe było tylko w drodze losowania, które odbyło się w studiu telewizyjnym w K. Losowanie wyczerpuje ustawowy warunek zaistnienia loterii fantowej. jakim jest uzyskanie nagrody rzeczowej w drodze przypadku- Podniesiono, że regulamin przewidywał tylko i wyłącznie nagrody rzeczowe, a nie także pieniężne. Zgodnie z cyt. wyżej ustawą o grach losowych i zakładach wzajemnych dowodem udziału w grze może być wszystko to. co organizator w swoim regulaminie uzna za potwierdzenie faktu uczestniczenia w grze. a więc los, wycinek z gazety, paragon itp. W związku z tym przyjęcie w regulaminie, że dowodem uczestniczenia w nim jest specjalna kartka. korespondencyjna, wypełnia jeden z warunków uznania wyżej wymienionego konkursu za loterię fantową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Problemem prawnym wymagającym oceny jest kwestia, czy konkurs dla abonentów radiowo-telewizyjnych pod nazwą "Konkurs dla Abonentów II urządzony w 1993 r. przez ówczesną Państwową Jednostkę Organizacyjną "PRiT" - jest grą losową w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.

Definicja gry losowej zawarta w art. 2 ust. 1 cyt. ustawy zawiera trzy konieczne elementy:

• zależność wyniku od przypadku,
• istnienie regulaminu,
• nabycie losu lub innego dowodu udziału w grze /dotyczy loterii pieniężnych i fantowych - art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy/.

Nie wchodząc w merytoryczną ocenę załączonego do akt regulaminu uznać należy jako bezsporny - fakt, że takowy istniał. Dodać w tym miejscu jedynie należy, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - regulamin ten przewidywał wyłącznie nagrody rzeczowe, a nie - także pieniężne Fakt ten nie ma zresztą w sprawie istotnego znaczenia, bowiem istota i ocena prawna loterii pieniężnych /art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy/ i loterii fantowych /art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy/ jest w omawianym zakresie identyczna.

Skarżąca Spółka kwestionowała natomiast zaistnienie dwóch pozostałych elementów.

Zależność wyniku loterii urządzonej pod nazwą "Konkurs dla Abonentów II" od przypadku była - zdaniem Sądu - oczywista, skoro uzyskanie nagrody było możliwe tylko w drodze losowania, które odbyło się w studiu telewizyjnym w K. w dniu 8 maja 1993 r. Oceny tej nie zmienia fakt, iż do odbioru nagród konkursowych - konieczne było przedstawienie książeczki opłat radiowo-telewizyjnych Istotne jest bowiem, że wśród abonentów radiowo-telewizyjnych, którzy nadesłali tzw. zgłoszenie do konkursu i opłacili abonament otrzymanie nagrody zależało od wyników losowania, a więc - od przypadku.

Najistotniejsze w sprawie było jednak ustalenie czy specjalne telewizyjne karty korespondencyjne wydane przez TP można było uznać za losy w rozumieniu cytowanej ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, przy czym zasadniczą kwestią było także czy karty te były "nabywane", czy też można było wejść w ich posiadanie w inny sposób.

Kwestię tę przesądził sam regulamin "Konkursu" dla Abonentów II", który w par. 6 ust. 1 uzależnił udział w Konkursie od nabycia owej karty w ogólnodostępnej sieci dystrybucyjnej. Także pełnomocnik skarżącej Spółki potwierdzał na rozprawie fakt sprzedaży owych kart.

Podkreślić przy tym należy, iż obowiązująca obecnie ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych posiada szerszy zakres, niż obowiązująca uprzednio ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o grach losowych i totalizatorach /Dz.U. nr 10 poz. 122 ze zm./ bowiem w loteriach pieniężnych i fantowych uczestniczy się nie tylko poprzez "nabycie losu" /druga z wymienionych ustaw/, ale także "innego dowodu udziału w grze".

Tak więc dla oceny. czy przedmiotowy konkurs był grą losową - w zasadzie obojętne było czy telewizyjne karty korespondencyjne należało uznać za losy, czy też za inny dowód udziału w grze /por. w tej mierze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 1995 r., II SA 2097/93/.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego też oddalił skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.