Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 października 1983 r., II SA 1644/83

Tezy

Sprawy nauki nie zostały poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy art. 196 par. 2 pkt 14, ani na mocy ustawy szczególnej, a zatem Sąd ten nie jest właściwy w sprawach ze skarg na odmowę zatwierdzenia stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzucił na podstawie art. 204 par. 1 Kpa skargę Edmunda Z. na decyzję Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej do Spraw Kadr Naukowych z dnia 23 maja 1983 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Uzasadnienie

Edmund Z. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie decyzji Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej do Spraw Kadr Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów z dnia 23 maja 1983 r. nr BCKK-I-O-82/83, mocą której Komisja odmówiła zatwierdzenie stopnia naukowego doktora habilitowanego, nadanego mu uchwałą Rady Naukowej Instytutu Historii Uniwersytetu w P.

Nadawanie stopni naukowych reguluje ustawa z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych /Dz.U. 1973 nr 32 poz. 192 ze zm./. W art. 11 ust. 1 przewiduje ona, że stopień naukowy doktora habilitowanego jest nadawany w szkołach wyższych i samodzielnych placówkach typu naukowo-dydaktycznego, w placówkach Polskiej Akademii Nauk oraz w instytutach naukowo-badawczych i w jednostkach typu naukowo-badawczego. uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego wymaga zatwierdzenia przez Centralną Komisję Kwalifikacyjną do Spraw Kadr Naukowych, utworzoną na mocy tej ustawy /art. 11 ust. 2, art. 20 i nast./. Wynika z tego, że ustawa nie łączy nadania stopnia naukowego wyłącznie z pionem organizacyjnym jednostek szkolnictwa wyższego i wykracza swoją regulacją poza ramy procesu nauczania realizowanego przez szkolnictwo wyższe, a zakończonego uzyskaniem tytułu zawodowego. Z kolei ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym /Dz.U. nr 14 poz. 113 ze zm./ nie określa ani nadawania stopni naukowych, ani tytułów naukowych. Sprawy te natomiast wyczerpują znamiona odrębnego określenia "praw nauki".

Sądowa kontrola decyzji administracyjnych ogranicza się do decyzji wydanych w sprawach określonych w art. 196 par. 2 Kpa oraz w sprawach poddanych tej kontroli na podstawie ustaw szczególnych. Artykuł 196 par. 2 pkt 14 Kpa nie wymienia spraw nauki, określając zakres kontroli sądowej w sprawach rodzajowo pokrewnych do spraw: oświaty i wychowania oraz szkolnictwa wyższego. Brak jest również przepisu ustawy szczególnej, poddającej decyzje w sprawach nauki kontroli sądowej. Podobny pogląd został wyrażony w piśmiennictwie naukowym /J. Pruszyński: Stopnie naukowe; studium z prawa administracyjnego, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1983, str. 223/. Niespójny byłby również pogląd, przyjmujący, że w sprawach o nadanie stopnia naukowego przez szkołę wyższą droga sądowa byłaby dopuszczalna, gdyby natomiast taki stopień nadawała inna jednostka organizacyjna - byłaby wyłączona.

Skoro sprawy nauki nie zostały poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego przez art. 196 par. 2 pkt 14 Kpa, ani na mocy ustawy szczególnej, Sąd ten nie jest właściwy w sprawach ze skarg na odmowę zatwierdzenia stopnia naukowego doktora habilitowanego, co uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 204 par. 1 Kpa.

Przy sposobności należy wspomnieć, że w sprawie II SA 983/83 z dnia 13 lipca 1983 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę w sprawie o nadanie stopnia doktora, rozważał wyłącznie wstępnie zagadnienie, czy w sprawach tego rodzaju w ogóle stosuje się kodeks postępowania administracyjnego i wydaje decyzje. Nie miał natomiast potrzeby ustosunkowywania się do właściwości Sądu ze względu na przedmiot zaskarżonego pisma. Doszedłszy do wniosku, że pismo to nie nosiło cech decyzji, Sąd odrzucił skargę z tego tylko powodu, nie przechodząc do następnej fazy rozważań.