Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 22 kwietnia 1998 r., II SA 166/98

Teza

Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.

Skoro zatem wykreślenie wpisu do ewidencji nastąpiło zgodnie z wnioskiem skarżącego, trudno w tej sytuacji mówić o naruszeniu przez organ administracji państwowej prawa, a tym bardziej o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Uzasadnienie

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 16 grudnia 1997 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia 25 lipca 1997 r., którą to decyzją odmówiono Pawłowi S. stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 24 marca 1994 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że zainteresowany prowadził działalność gospodarczą w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej dokonany przez Wójta Gminy. Pismem z dnia 20.02.1994 r. zainteresowany wystąpił do Urzędu Gminy o wykreślenie wszelkich wpisów figurujących z dniem 28 stycznia 1994 r. Sprawa została załatwiona zgodnie z życzeniem zainteresowanego i na mocy decyzji Wójta Gminy z dnia 24 marca 1994 r. wpis został wykreślony.

W dniu 14 września 1996 r. Paweł S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na rozprawie przed Sądem Paweł S. poinformował, że syn doręczył mu decyzję w 1994 roku, a nie - jak utrzymywał dotąd - we wrześniu 1996 r. NSA wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1997 r. /II SA/Po 563/97/ skargę oddalił uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

W czerwcu 1997 r. Paweł S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy orzekającej o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, zarzucając organowi ewidencyjnemu, iż jako strona pozbawiony został środka odwoławczego.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej sprawie Wojewoda decyzją z 25 lipca 1997 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 24 marca 1994 r. W treści decyzji Wojewoda podkreślił, iż nie można stwierdzić nieważności decyzji, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 156 par. 1 Kpa.

Organ odwoławczy ten pogląd podzielił, albowiem stwierdzenie nieważności decyzji byłoby możliwe, gdyby decyzja ta:

1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości - takiego zarzutu nie można postawić wobec Wójta Gminy, który działając jako organ ewidencyjny stopnia podstawowego, miał prawo dokonać wykreślenia wpisu zgodnie z żądaniem podmiotu gospodarczego;
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa - czego decyzji nie można zarzucić, bowiem podjęta została na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia organu ewidencyjnego o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli zatem podmiot gospodarczy wniósł o wykreślenie z ewidencji całości wpisu /wraz z jego zmianami/, to organ ewidencyjny nie mógł potraktować tego zawiadomienia inaczej, jak tylko w sposób, o którym mowa wyżej;
3. dotyczyła sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - w sprawie wykreślenia wpisu innej decyzji na było;
4. został skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie - czego nie można stwierdzić wobec decyzji, bowiem Wójt Gminy wymienił pod poz. 1/ nazwisko: Paweł S. i decyzja trafiła pod ten adres, pod którym zainteresowany zamieszkuje;
5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały - stan taki nie odnosi się do żadnych decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej ze względu na to, iż wpis jest czynnością materialno-techniczną;
6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą - przepis nie posiadający zastosowania ze względów wykazanych w pkt 5/;
7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa - zarzutu takiego nie można sformułować wobec decyzji Wójta Gminy.

Zdaniem organu odwoławczego wykreślenia wpisu dokonano na mocy decyzji podjętej zgodnie z przepisami prawa, od której nie było odwołania w terminie ustawowym, a nadto kwestia doręczenia decyzji nie może być ponownie rozpatrywana, ponieważ w tej sprawie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny.

Z kopii dokumentów załączonych dodatkowo na życzenie strony wynika, że Paweł S. w 1991 r. zaskarżył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i skarga ta została przez Sąd Wojewódzki oddalona oraz, że zainteresowany zaciągnął kredyt i nie dotrzymał warunków umowy, a wobec dłużnika wszczęto postępowanie egzekucyjne.

Dokumenty te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Organ odwoławczy nie jest ustawowo upoważniony do zajmowania stanowiska w sprawach takich jak: kredyty, warunki ubezpieczenia, czy sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Paweł S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o wykreśleniu z ewidencji zarzucając, iż w powyższej decyzji nie uwzględniono faktu, że do 14 kwietnia 1994 r. przebywał w szpitalu, podstępnie wykorzystano jego podpisy i do chwili obecnej nie wydano mu właściwego zaświadczenia o działalność gospodarczej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 20 lutego 1994 r. zwrócił się do Urzędu Gminy o "wykreślenie wszelkich wpisów z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 28 stycznia 1994 r.".

Stosownie do tego wniosku Wójt Gminy decyzją z dnia 24 marca 1994 r. "skreślił z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 28 stycznia 1994 r. wpis dokonany w dniu 21 stycznia 1994 r. dotyczący działalności Przedsiębiorstwa "P." - obsługi rolnictwa i transportu, handel wielobranżowy".

Wykreślenie tego wpisu było zgodne z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./.

Zgodnie bowiem z tym przepisem wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.

Skoro zatem wykreślenie wpisu do ewidencji nastąpiło zgodnie z wnioskiem skarżącego, trudno w tej sytuacji mówić o naruszeniu przez organ administracji państwowej prawa, a tym bardziej o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Stąd też organ ten nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Wszelkie zaś okoliczności, na które powołuje się skarżący w skardze, a które miały miejsce po złożeniu przez niego wniosku o wykreślenie z ewidencji wpisu działalności gospodarczej oraz po podjęciu przez Wójta Gminy decyzji w tym zakresie, nie mają istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji z dnia 24 marca 1994 r.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.