Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 lutego 2000 r., II SA 1707/99

Sprawa

sprawy ze skargi Spółki cywilnej Waldemar K., Jacek K. i Mariusz B. na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 7 maja 1999 r. (...) w przedmiocie oznaczania cen na towarach przeznaczonych do sprzedaży detalicznej - skargę oddala.

Teza

Oznaczenie ceny bezpośrednio na towarze /art. 17 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach - Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./ to obecnie przede wszystkim oznaczenie tradycyjne, o czym przesądza art. 17 ust. 4 cyt. ustawy, który stanowi, że ceny muszą być uwidocznione "w sposób zapewniający prostą i nie budzącą wątpliwości informację o ich wysokościach".

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

W dniach 8-10 marca 1999 r. w sklepie ogólnospożywczym spółki cywilnej Waldemar K., Jacek K. i Mariusz B. pracownik Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we W. przeprowadził kontrolę. Stwierdzono, że szereg znajdujących się w sprzedaży towarów nie było bezpośrednio oznakowanych ceną.

Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we W. wydał zarządzenie do niezwłocznego wykonania z dnia 10 marca 1999 r. (...) nakazujące oznaczyć oferowane do sprzedaży towary w sklepie spożywczym przy ulicy Ż. 54/56 w W. cenami detalicznymi bezpośrednio na towarze lub jego opakowaniu, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach.

Spółka cywilna Waldemar K., Jacek K. i Mariusz B. odwołała się od zarządzenia Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. do Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej. W odwołaniu podniesiono, że w sklepie na półkach z towarami znajdowały się duże i dokładnie informujące klientów wywieszki z cenami oferowanych produktów. Natomiast dla oznaczenia jednostkowych towarów cenami posłużono się oznaczeniem w formie kodów kreskowych, zapewniając klientom możliwość szczegółowego zaznajomienia się z tak uwidocznioną ceną na towarze przy czytniku znajdującym się na stanowisku kontroli cen, o czym informowały stosowne wywieszki. Nie było więc konieczności jeszcze metkowania każdej sztuki sprzedawanego towaru. Zdaniem strony odwołującej się nie został więc naruszony art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach. Nie wchodzi też w grę określona w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej przesłanka "poważnego naruszenia przepisów" konieczna dla wydania zarządzenia do niezwłocznego wykonania. Według odwołania nie wystąpiła też konieczność "natychmiastowego przerwania stwierdzonego stanu rzeczy ze względu na interes społeczny" /art. 8 ust. 1 in fine cyt. ustawy z dnia 25 lutego 1958 r./. Należy odstąpić od rygorystycznej i nieuwzględniającej obecnych realiów interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy o cenach a zastosować "funkcjonalną wykładnię" wskazanego przepisu. Odstąpienie od metkowania pozwala na szybsze i łatwiejsze uzupełnianie towarów na półkach i zmniejsza koszty własne sklepu. W konsekwencji można przy sprzedaży stosować niższą marżę a więc obniżać ceny. Zwrócono też uwagę, że działające w W. hipermarkety nie podnoszą kosztów związanych z metkowaniem a oznaczają towary analogicznie jak strona odwołująca się, co ma ogromne znaczenie w istniejącej między sprzedawcami ostrej konkurencji rynkowej. Sklep, aby zastosować się do zarządzenia pokontrolnego Inspekcji musiały zwiększyć ilość pracowników i ponieść dodatkowe koszty metkowania. W efekcie prowadziłoby to do konieczności drastycznego podniesienia marży.

Główny Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia 7 maja 1999 r. (...) utrzymał w mocy zarządzenie do niezwłocznego wykonania Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. z dnia 10 marca 1999 r. (...). W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z powszechnie przyjętą wykładnią art. 17 ustawy o cenach istnieje obowiązek oznaczenia towaru znajdującego się w sprzedaży ceną: na towarze lub jego opakowaniu i przy towarze w miejscu jego detalicznej sprzedaży. Zgodnie z art. 17 ust. 4 cyt. ustawy oznaczenie towaru powinno zapewnić klientom prostą nie budzącą wątpliwości informację o cenie. Stąd oznaczenie ceny towarów tylko przy pomocy kodu kreskowego, którego odczytanie wymaga specjalnego czytnika należy uznać za niewystarczające. Podano też, że w kontrolowanym sklepie ceny podane na wywieszkach cenowych, przy niektórych towarach nie były zgodne z cenami zakodowanymi w kasie. Wyjątki od zasady, że towar znajdujący się w sprzedaży musi być bezpośrednio oznaczony ceną są wymienione enumeratywnie w zarządzeniu Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie określenia towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej, których oznaczenie ceną urzędową, regulowaną lub umowną może nastąpić w inny sposób niż bezpośrednio na towarze /M.P. nr 20 poz. 160/. Żaden z tych wyjątków nie występował w rozpoznawanej sprawie.

Spółka cywilna Waldemar K., Jacek K. i Mariusz B. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 7 maja 1999 r. (...) do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga podnosi, że dokonane w kontrolowanym sklepie oznaczenie towarów ceną w pełni odpowiada brzmieniu art. 17 ust. 1 ustawy o cenach /stanowiącego, że "towar przeznaczony do sprzedaży detalicznej powinien być oznaczony ceną"/.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Inspekcji Handlowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Spór dotyczy tego, czy oznaczenie ceny bezpośrednio na towarze /wymóg z art. 17 ust. 1 w związku z brzmieniem art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach/ może być dokonane tylko przy pomocy kodu kreskowego możliwego do odczytania w specjalnym czytniku umieszczonym w sklepie czy wymaga zawsze oznaczenia tradycyjnego.

Ustawodawca wymaga oznaczenia ceny bezpośrednio na towarze /art. 17 ust. 1 i ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 26 lutego 1982 r./ Wyjątki od tej zasady przewiduje /w postaci enumeratywnego wyliczenia/ wydane na podstawie art. 17 ust. 3 cyt. ustawy Zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie określenia towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej, których oznaczenie ceną urzędową, regulowaną lub umowną może nastąpić w inny sposób niż bezpośrednio na towarze /M.P. nr 20 poz. 160/. O tym, że musi to być obecnie przede wszystkim oznaczenie tradycyjne, przesądza art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach, który stanowi, że ceny muszą być uwidocznione "w sposób zapewniający prostą i nie budzącą wątpliwości informację o ich wysokości".

Ustalenie przez Inspekcję Handlową, podczas kontroli w sklepie, nie wykonywania ustawowego obowiązku oznaczania w wymagany sposób cen na towarach przeznaczonych do sprzedaży detalicznej, oznacza stwierdzenie poważnego naruszenia przepisów ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach. Stąd istniały podstawy do tego, aby organ Inspekcji Handlowej na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej mógł wydać "zarządzenie do niezwłocznego wykonania", o którym mówi wskazany przepis.

W świetle powyższego, Sąd nie stwierdzi naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję i dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalił