Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 17 kwietnia 2000 r., II SA 1874/99

Sprawa

sprawy ze skargi Rady Gminy Miejskiej L.-W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody W.-M. W przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy w sprawie wyznaczenia miejsca na targowisku oraz prowadzenia targowiska - oddala skargę.

Teza

Uchwała rady gminy upoważniająca zarząd gminy do wydawania indywidualnych zezwoleń na prowadzenie handlu poza targowiskami jest pozbawiona podstaw prawnych.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Uchwałą z 30 czerwca 1999 r. podjętą m.in. na podstawie art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ oraz art. 4 i 5 dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach Rada Miejska w L. zmieniła swoją uchwałę z 4 marca 1999 r. w sprawie wyznaczenia miejsca na targowisku oraz prowadzenia targowiska, przez dodanie w par. 2 ust. 3 w brzmieniu: "Upoważnia się zarząd miasta do wydawania zezwoleń na handel poza targowiskami".

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 4 sierpnia 1999 r. wojewoda W. stwierdził nieważność uchwały z 30 czerwca 1999 r. jako sprzecznej z powołanym dekretem, zwłaszcza jego art. 3 stanowiącym, że targi wolno organizować tylko na targowiskach urządzonych i prowadzonych według tego dekretu. Nie przewiduje się w nim możliwości prowadzenia handlu /w formie określonej w art. 1/ w innych miejscach niż targowiska ani udzielenia zezwoleń na handel poza targowiskami. Ponadto przy wydawaniu przepisów gminnych winna istnieć podstawa wynikająca z powszechnie obowiązujących przepisów prawnych.

Gmina Miejska w L. w skardze do sądu wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego z powodu błędnego rozumienia pojęcia "targowiska". W wyrokach z dnia 10 lipca 1992 r., III SA 2017/91, i z dnia 12 maja 1993 r., III SA 1433/92, NSA przyjął, że według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ za targowiska należy uważać wszelkie miejsca, na których jest prowadzony handel w określony sposób i nie jest to określenie tożsame ze sformułowanym w przepisach dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r. Uprawnienie gminy do pobierania opłaty targowej z każdego miejsca, gdzie prowadzony jest handel, jest wystarczające do uznania takiego miejsca za targowisko, gdyż w przeciwnym razie istniałaby sprzeczność między przepisami dekretu a wymienionej ustawy. Zdaniem skarżącej przytoczone w uchwale przepisy art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. mogą stanowić podstawę do upoważnienia zarządu gminy, udzielonego przez radę, do wydawania indywidualnych zezwoleń na handel poza targowiskami. Wcześniejszych, podobnych rodzajowo rozwiązań na sezonową sprzedaż napojów z saturatorów i lodów poza targowiskami, wojewoda nie kwestionował.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Powołane w uchwale z 30 czerwca 1999 r. art. 4 i 5 dekretu stanowią, że prowadzenie targowisk jest zdaniem własnym gminy; tą działalnością /tj. prowadzeniem targowisk/ mogą zająć się inni przedsiębiorcy za zezwoleniem gminy, zaś lokalizację targowisk i ich regulaminy ustala gmina. Również w innych przepisach dekretu nie przewiduje się możliwości wydawania przez gminę zezwoleń na handel poza targowiskami, przez co scedowanie na inny podmiot - jak w tej sprawie na zarząd gminy - uprawnień, których nie ma gmina, nie jest absolutnie dopuszczalne.

W uchwale powołano się również na art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. dotyczące stanowienia przepisów gminnych. Stosownie do art. 40 tej ustawy poszczególne rodzaje przepisów gminnych wydawane są tylko w razie istnienia upoważnienia zawartego w ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących. Bez takiego upoważnienia wymienione przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. nie są wystarczające do stanowienia przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze gminy.

Zaistniałe naruszenia prawa były wystarczające do stwierdzenia przez wojewodę nieważności uchwały, którą wbrew przepisom dekretu i bez upoważnienia ustawowego upoważniono zarząd gminy do wydawania zezwoleń na handel poza targowiskami. Poza granice sprawy wykraczają wywody stron na temat definicji targowiska według przepisów dekretu i ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. oraz orzecznictwa NSA, dotyczącego innej problematyki powstałej na tle konkretnych stanów faktycznych.

Z powyższych względów skargę oddalono.