Uzasadnienie
Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa /po ponownym rozpatrzeniu w trybie art. 127 par. 3 Kpa na wniosek Zarządu Gminy P./ decyzją z 19 grudnia 1997 r. nr GK/o/TK/3253/97 utrzymał w mocy swoje decyzje z 21 sierpnia 1997 r. nr GKGo-2/97, wymierzające opłaty eksploatacyjne za wydobywanie kopalin w złożach L-M, złoże R, złoże S i złoże P. Zarząd Gminy P. zaskarżył decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 19 grudnia 1997 r. nr GK/o/TK/ 3253/97 do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej nieprawidłowy sposób naliczania opłat eksploatacyjnych. Skarga zarzuca naruszenie przez zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję z 21 sierpnia 1997 r. art. 84 ust. 3 i 4 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze oraz par. 1 i par. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 sierpnia 1994 r. w sprawie opłat za działalność prowadzoną na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego.
Z przedstawionej przez Ministra opinii Polskiej Akademii Nauk co do prawidłowości naliczania opłat eksploatacyjnych - zdaniem skarżącej - jednoznacznie wynika, że ustalona stosowną uchwałą przez Kombinat Górniczo-Hutniczy formuła cenowa, przyjęta następnie przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa do ustalenia opłaty eksploatacyjnej jest nieprawidłowa. Zamiast formuły cenowej ustalonej dla opłaty eksploatacyjnej przez Kombinat Górniczo-Hutniczy należy przyjmować ceny sprzedaży - ceny giełdowe.
W odpowiedzi na skargę Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem Ministra, cena koncentratu miedzi została określona na podstawie formuły opracowanej przez Kombinat Górniczo-Hutniczy, która jest porównywalna do formuły NSR /net smelter revenue/, powszechnie stosowanej na świecie. Dla potwierdzenia prawidłowości takiej formuły określania ceny koncentratu miedziowego zostały wykonane dwa opracowania: przez Polską Akademię Nauk w Krakowie i Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie. Zdaniem Ministra, obie te instytucje potwierdziły prawidłowość w określaniu ceny koncentratu miedziowego.
W odpowiedzi na skargę podniesiono też, że Zarządowi Gminy, zgodnie z art. 84 ust. 8 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, nie przysługują w sprawie prawa strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie administracyjne i skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyły tylko sposobu obliczenia wysokości opłat eksploatacyjnych, z całkowitym pominięciem ewentualnego obniżenia czy też podwyższenia tych opłat /na temat tych ostatnich kwestii akta sprawy nie zawierają żadnych materiałów/. W tej sytuacji Sąd musi ograniczyć się tylko do kwestii związanej ze sposobem obliczania wysokości opłat, bez następującego potem ich obniżania /wiąże się z tym specjalny tryb - por. art. 84 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. w związku z art. 106 Kpa oraz par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1994 r. w związku z art. 106 Kpa/.
Opłatę eksploatacyjną wymierza przedsiębiorcy wydobywającemu kopalinę organ konfesyjny /art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze/. Do opłat tych, w czasie, kiedy zapadła zaskarżona do NSA decyzja, stosowało się przepisy o zobowiązaniach podatkowych /ustawę z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, uchyloną przez obowiązującą od 1 stycznia 1998 r. ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa/, z tym, że określone w nich uprawnienia Ministra Finansów i organów podatkowych przysługiwały odpowiednio organom koncesyjnym /art. 87 ustawy Prawo geologiczne i górnicze/.
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych regulowała kwestie związane z powstaniem obowiązku podatkowego, zastosowaniem ewentualnych ulg, jego egzekucją itp. Nie zawierała natomiast odrębnych regulacji zasad postępowania, w tym definicji strony, w stosunku do kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestię strony unormował więc art. 28 Kpa /sytuacja uległa zmianie od 1 stycznia 1998 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zawierająca w art. 133 własną, inną niż w art. 28 Kpa, definicję strony/.
Opłatę wymierza organ koncesyjny przedsiębiorcy wydobywającemu kopalinę, który jest stroną tego postępowania. Stroną nie był natomiast organ gminy właściwej ze względu na miejsce wydobywania kopaliny. Tylko w wyniku specjalnego przepisu art. 84 ust. 8 w związku z ust. 5 tego artykułu - gminie przysługują prawa strony w sytuacji, gdy opłata ma być podwyższona w razie eksploatacji złoża o szczególnie korzystnych warunkach geologiczno-górniczych. Oznacza to a contrario, że w innych sytuacjach, a więc i w istniejącej w rozpatrywanej sprawie, gmina nie była stroną w postępowaniu o wymierzenie opłaty eksploatacyjnej.
Co więcej, w sytuacji określonej w art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze /obniżenie opłaty/ gmina jest organem współdziałającym w postępowaniu o wymierzenie opłaty /art. 84 ust. 6 w związku z art. 106 Kpa/. Organ współdziałający nie jest stroną w postępowaniu w rozumieniu art. 28 Kpa, co oznacza - jak wiadomo - iż nie może wnieść odwołania od decyzji ani skargi do NSA.
Dopiero kiedy opłata zostanie przez Ministra wymierzona danej kopalni, zawiadamia się, zgodnie z par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1994 r. w sprawie opłat za działalność prowadzoną na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego, gminę właściwą ze względu na miejsce prowadzenia działalności, a przedsiębiorca /par. 6 cyt. rozporządzenia/ dokonuje wpłaty należności bezpośrednio na rachunek gminy właściwej ze względu na miejsce prowadzenia działalności. Gmina dostaje więc stosowne zawiadomienie /już po wydaniu decyzji w przedmiocie opłat!/ ze względów porządkowych i kontrolnych. Mianowicie, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, wpływy z opłat eksploatacyjnych stanowią w 60 proc. dochód gminy, na terenie której jest prowadzona działalność objęta koncesją.
Skoro więc nie ulega wątpliwości, że gmina nie była stroną w rozpoznawanej sprawie, to skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną. Dlatego, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, należało skargę oddalić.