Uzasadnienie
Marianna L. wystąpiła do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w O. o wyrażenie zgody na wybudowanie na jej nieruchomości przy ul. G. nr 43 domu jednorodzinnego dla wnucząt. Kierownik tego Wydziału decyzją z dnia 2 kwietnia 1985 r., wydaną na podstawie art. 3 i 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ odmówił dopuszczenia do zamierzonej budowy domu. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta O. działka Marianny L. jest częściowo położona na terenie oznaczonym symbolem E4-1/ZP/VK, przeznaczonym na lokalizację kościoła, a częściowo na terenie ośrodka sportowo-rekreacyjnego.
Marianna L. odwołała się od tej decyzji, jednakże Główny Architekt Wojewódzki w Ostrołęce odwołania nie uwzględnił i decyzją nr UAN.IV-8331/34/85 z dnia 3 sierpnia 1985 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając ją analogicznie, jak ten organ.
Marianna L. zaskarżyła decyzję Głównego Architekta Wojewódzkiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podała, że po przekazaniu części działki nr 797/6 w O. na budowę kościoła rzymsko-katolickiego, pozostała działka 30x30 m, którą chciałaby przekazać wnuczce w celu budowy budynku mieszkalnego. Skarżąca wyraża przekonanie, że na terenie pozostałej działki nie można zbudować ośrodka sportowo-rekreacyjnego, na co powołują się organy orzekające.
Główny Architekt Wojewódzki w odpowiedzi na skargę nie znalazł przesłanek do jej uwzględnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie administracyjne, przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji państwowej decyzji, powinno między innymi zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 i 77 par. 1 Kpa. Wskazać przy tym należy na art. 80 Kpa, który stanowi, że organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono istotnych elementów stanu faktycznego.
Analizując akta sprawy przyjąć należy, że zaskarżona decyzja dotyczy zagadnienia rozważonego i załatwionego w trybie par. 45 ust. 3 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48 ze zm./, mimo powołania jako jej podstawy innych przepisów prawa. Przepis ten ustala, że na wniosek inwestora właściwy organ jest obowiązany przekazać informację o możliwości i warunkach realizacji inwestycji na terenie proponowanym przez inwestora, a w razie nieprzyjęcia propozycji - wydać odpowiednią decyzję, zawierającą faktyczne i prawne uzasadnienie nieprzyjęcia tej propozycji. Niepowołanie właściwej podstawy prawnej jest niewątpliwie wadą, która jednak nie ma w sprawie istotnego znaczenia.
Organy orzekające w sprawie uzasadniły odmowę przyjęcia propozycji Marianny L. ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta O., stwierdzając, że jej działka znajduje się na terenie, który w tym planie jest przeznaczony na urządzenie ośrodka sportowo-rekreacyjnego. Plan miejscowy jest jedną z podstaw wykorzystania terenu na cele inwestycyjne, a także podstawą podziału nieruchomości. Sąd jednak nie miał możliwości zbadania zgodności zaskarżonej decyzji z planem zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie w aktach znajduje się odręczny rysunek nie podpisany i nie zawierający niezbędnych danych nazwany wyrysem z planu ogólnego zagospodarowania miasta O., jest to jednak rysunek nie podpisany i nie zawiera niezbędnych danych. Takiego rysunku sąd nie może traktować jako wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż nie zawiera informacji zamieszczanych w planie o przeznaczeniu terenów i ich granicach /na przykład na rysunku brak jest granic terenu przeznaczonego na budowę kościoła, nieznane jest przeznaczenie terenów sąsiednich i ich granice, a także nie ma informacji, jakie tereny są obecnie objęte symbolem /E4-1/ZP/UR itp./.
Sąd nie miał także możliwości zapoznania się z tekstem planu zagospodarowania przestrzennego, a przecież podstawą kontroli przez sąd administracyjny zgodności decyzji dotyczących wykorzystania terenu pod budownictwo z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą być wyłącznie ustalenia określające zagospodarowanie przestrzenne danego obszaru wyrażone zarówno w formie rysunku, jak i tekstu, tworzących łącznie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Niezależnie od braku udokumentowanych podstaw planistycznych rozstrzygnięcia, w zaskarżonej decyzji brak jest także ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez Mariannę L. Przede wszystkim twierdzi ona, że część działki, którą chciałaby przeznaczyć pod budynek mieszkalny dla wnuczki, jest niewystarczająca na urządzenie ośrodka rekreacyjno-sportowego. Z wyjaśnień uzyskanych na rozprawie wynika, że część działki skarżącej, o wymiarach 30x30 m, stanowi jakby enklawę objętą z dwóch stron gruntem kościelnym, a z pozostałych dwóch stron - ulicą i jej siedliskiem. Skarżąca podaje też, że przy załatwianiu sprawy terenu pod budowę kościoła zapewniono ją, że teren, jaki utworzy się między jej domem a gruntem kościelnym, będzie mogła przeznaczyć pod budowę domu mieszkalnego. Trzeba więc pamiętać, że w myśl art. 8 Kpa organy administracji państwowej są obowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.
Reasumując stwierdzić należy, że rozpoznana sprawa nie została wyjaśniona w stopniu niezbędnym do jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7 Kpa, miało istotne znaczenie dla wyniku sprawy. W związku z tym zaskarżoną decyzję należało uchylić w myśl art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa, uwzględniając w nich koszty adwokackie i wpis sądowy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy przede wszystkim uzupełni postępowanie wyjaśniające w celu usunięcia braków, o których mowa wyżej. Należy szczegółowo ustosunkować się do propozycji i stwierdzeń skarżącej. Przy załatwianiu sprawy należy pamiętać, że art. 7 Kpa /część końcowa/ zobowiązuje organ orzekający do uwzględnienia słusznego interesu obywatela.
Zauważyć przy tym należy, że zaspokojenie potrzeb budownictwa mieszkalnego leży w interesie społecznym. Jeżeli więc ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłączałyby możliwość uwzględnienia propozycji skarżącej w sprawie wykorzystania omawianej części jej działki do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jej rodziny, celowe byłoby zbadanie ewentualnych możliwości zmian w planie, biorąc pod uwagę szczególne usytuowanie działki.