Uzasadnienie
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, powołując się na art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442/, powołał Henryka B. na inspektora kontroli skarbowej czwartego stopnia w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. z dniem 7 lutego 1992 r.
W dniu 2 lipca 1993 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. zwrócił się do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej o odwołanie Henryka B. ze stanowiska inspektora. Wyjaśnił, że na wniosek ten wpłynęła negatywna ocena przeszło rocznej pracy oraz brak postępów rokujących poprawne wykonywanie zadań inspektora kontroli skarbowej. Podejmowane dotychczas działania w postaci różnych uwag, zaleceń, pozbawienia premii kwartalnej za niewykonanie zadań oraz rozmowy nie przyniosły spodziewanych efektów. Negatywna ocena pracy Henryka B. znalazła wyraz również w opinii, jaką zyskał w ramach przeglądu kadrowego pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w W., przeprowadzonego w czerwcu 1993 r. Dyrektor wyraził pogląd, iż uważa za bezcelowe zatrudnianie Henryka B. na stanowisku inspektora kontroli skarbowej.
Pismem z dnia 23 lipca 1993 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej odwołał Henryka B. z dniem 27 lipca 1993 r. ze stanowiska inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie w W., a w dniu 3 sierpnia 1993 r. Henryk B. złożył w Sądzie Pracy w W. "wniosek o uchylenie decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w W. w sprawie odwołania ze stanowiska inspektora kontroli skarbowej".
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 1993 r. Sąd Rejonowy w W. - Sąd Pracy uznał się rzeczowo niewłaściwym i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Wobec faktu, że wniosek Henryka B. uznano za skargę na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 23 lipca 1993 r., organ ten w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Zdaniem organu inspektorzy kontroli skarbowej są pracownikami powołanymi, a więc nie ma do nich zastosowania art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./. Mimo że przepisy ustawy o kontroli skarbowej nie odwołują się wprost do postanowień kodeksu pracy, organ uważa, że do powołania i odwołania inspektora kontroli skarbowej mają zastosowanie przepisy tego kodeksu, dotyczące stosunku pracy na podstawie powołania. Do takiego wniosku upoważnia treść art. 5 kodeksu pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 42 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442/ "w sprawach z zakresu stosunku pracy nie uregulowanych w niniejszej ustawie do inspektorów stosuje się przepisy o pracownikach urzędów państwowych dotyczące pracowników mianowanych". Oznacza to, że inspektorzy kontroli skarbowej są mianowanymi urzędnikami państwowymi w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./, przy czym inspektor kontroli skarbowej nie jest (...) osobą "na kierowniczym stanowisku w administracji" w rozumieniu art. 45 ust. 1 cytowanej ustawy o pracownikach urzędów państwowych.
W prawie regulującym stosunki pracy i stosunki służbowe bardzo często akty powodujące nawiązanie stosunków pracy albo stosunków służbowych nazywa się aktami "powołania", a akty rozwiązujące takie stosunki - "odwołaniami", jak to uczyniono w art. 8 omawianej ustawy o kontroli skarbowej. Jednakże charakter stosunku pracy określa nie nazwa aktu powodującego jego nawiązanie, ale treść tego aktu, oceniana na podstawie właściwych przepisów. W odniesieniu do inspektora kontroli skarbowej są to przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./, dotyczące pracowników mianowanych.
Ponieważ ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442/ nie zawiera materialnoprawnych przepisów mogących stanowić podstawę do wypowiedzenia stosunku pracy inspektorowi kontroli skarbowej, przeto zgodnie z art. 42 tej ustawy mają w tym zakresie zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Podstawą rozwiązania stosunku pracy natomiast nie może być art. 8 ustawy o kontroli skarbowej, gdyż jest to przepis organizacyjno-kompetencyjny, który stanowi, kto może wypowiedzieć ten stosunek, ale nie określa, kiedy i z jakich powodów.
Decyzja o "odwołaniu" Henryka B. ze stanowiska inspektora kontroli skarbowej nie powołuje żadnego przepisu materialnoprawnego ani nie zawiera uzasadnienia, wymienia natomiast błędnie jako swą podstawę kompetencyjny przepis art. 8 powyższej ustawy. Tylko z dołączonych akt i zawartych w nich pism można się domyślić, iż powodem zwolnienia skarżącego była negatywna ocena jego pracy. Podobną sytuację reguluje art. 13 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy o pracownikach urzędów państwowych, stanowiąc, że rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym może nastąpić w drodze wypowiedzenia w razie otrzymania ujemnej oceny kwalifikacyjnej, potwierdzonej ponowną oceną, która nie może być dokonana wcześniej niż po upływie trzech miesięcy. Zasady regulujące dokonywanie ocen kwalifikacyjnych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1982 r. w sprawie aplikacji administracyjnej oraz ocen kwalifikacyjnych urzędników państwowych /Dz.U. nr 39 poz. 258/.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie mamy tylko jedną ocenę kwalifikacyjną, co nie wystarcza do zwolnienia z pracy na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Zwolnienie takie przy tym może być dokonane tylko z zachowaniem ustawowego terminu wypowiedzenia, a nie natychmiastowo, jak to uczyniono w rozpoznawanej sprawie. Ponadto postępowanie w sprawie zwolnienia musi spełniać wymagania zawarte w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a decyzja powinna zawierać podstawę materialnoprawną i uzasadnienie /art. 107 Kpa/.
Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, przeto na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa należało ją uchylić.