Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 30 marca 1994 r., II SA 227/93

Sprawa

sprawy ze skargi Jerzego S. na decyzję Wojewody w S. z dnia 30 listopada 1992 r. Nr GPW lutego 5520/01/10/92 w przedmiocie odmowy rejestracji samochodu - oddalił skargę.

Teza

Dokumenty wymienione w par. 3 ust. 1, par. 4 i par. 5 ust. 1 /dotyczącym głównie tzw. składaków/ rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1983 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów /Dz.U. 1984 nr 1 poz. 2 ze zm./ muszą być zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy /tzn. prawdziwe/ i sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby.

Nie może być uznane za dopełnienie warunków określonych w omawianych przepisach przedstawienie jako dowodu własności pojazdu umowy kupna-sprzedaży pojazdu lub jego zespołów, albo rachunku lub faktury z potwierdzeniem zapłaty, sporządzonych przez sprzedawcę posługującego się fikcyjnym nazwiskiem i dowodem osobistym lub fikcyjną nazwą firmy, podrobionych lub przerobionych, ani też przedstawienie sfałszowanego /podrobionego lub przerobionego/ dowodu rejestracyjnego pojazdu, bądź innego dokumentu, nawet jeżeli nabywca tego pojazdu działał w dobrej wierze.

Subiektywne przekonanie osoby składającej wniosek o zarejestrowanie nabytego pojazdu o prawdziwości przedkładanych przez nią dokumentów jest bez znaczenia.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Wojewoda w S. decyzją ostateczną z dnia 30 listopada 1992 r. nr GPW.II.5520/01/10/92, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Jerzego S. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 12 listopada 1992 r. nr OK-5520-8/29/92 odmawiającej - na podstawie m.in. art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./ - zarejestrowania samochodu osobowego marki "Opel Kadet" nr nadwozia 440606795, nr silnika 130655905, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Od decyzji ostatecznej Jerzy S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako krzywdzącej, gdyż samochód ten nabył w dobrej wierze, a zresztą nie pochodzi on z kradzieży, tylko dokumenty przekazane mu przez sprzedawcę okazały się - po sprawdzeniu w toku postępowania w sprawie rejestracji - nieprawdziwe, czego jednak nie mógł przewidzieć.

Wojewoda w S. wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę podano m.in., że Jerzy S. zgłosił w dniu 6 października 1992 r. w Urzędzie Rejonowym w P. do zarejestrowania samochód "Opel Kadet" złożony poza macierzystą wytwórnią, przedstawiając dwa rachunki: a/ nr 312/92 z dnia 25 czerwca 1992 r. i b/ nr 351/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. Z rachunków tych wynikało, że skarżący kupił zespoły samochodu w Przedsiębiorstwie Auto-Skup, Auto-Sprzedaż, Złom Samochodów, Komis M.Z. w W., ul. O. 17/1. Do rachunków skarżący dołączył ocenę techniczną nr B II-951/92 z dnia 4 października 1992 r. rzeczoznawcy techniki samochodowej i zaświadczenie nr 649/92 z przeprowadzonego badania technicznego pojazdu. Według tych dokumentów samochód "Opel Kadet" jest składakiem. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. zarejestrował samochód warunkowo na 1 miesiąc i zwrócił się do Izby Skarbowej w W. i Komendy Rejonowej Policji w P. o ustalenie, czy Przedsiębiorstwo Auto-Skup istnieje lub istniało do dnia 30 czerwca 1992 r. Z uzyskanych informacji wynikało, że Przedsiębiorstwo to nie jest ujęte w ewidencji podmiotów gospodarczych miasta W. i w W. nie ma ul. O. Wobec powyższego Kierownik Urzędu Rejonowego w P. decyzją z dnia 12 listopada 1992 r. odmówił zarejestrowania samochodu. Przesłuchany w dniu 16 listopada 1992 r. w Urzędzie Rejonowym w P., Jerzy S. przyznał, że samochód /nie poszczególne zespoły/ kupił w miejscowości Ł. koło P., a nie w W. Potwierdził to w złożonej skardze. Samochód nabył od nie znanych mu z nazwiska osób, które też dostarczyły mu złożone w Oddziale Komunikacji UR w P. dokumenty. Przepis par. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1983 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów /Dz.U. 1984 nr 1 poz. 2 ze zm./ stanowi, że wraz z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu wnioskodawca jest obowiązany przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu lub dowody własności jego zespołów w razie zgłoszenia pojazdu złożonego /zbudowanego/ poza rzeczywistą wytwórnią /par. 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia/. Skarżący nie ma wiarygodnych dokumentów własności, przeto brak jest podstaw do zarejestrowania jego samochodu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./ wprowadza obowiązek zarejestrowania m.in. pojazdów samochodowych, a par. 3 ust. 1, par. 4 i par. 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1983 r. określają dokumenty, jakie wnioskodawca obowiązany jest wraz z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu przedstawić. Z przepisów tych a contrario wynika, że w wypadku niedopełnienia przewidzianych w nich warunków /tzn. w razie niezłożenia wymaganych dokumentów/ rejestracja samochodu nie może nastąpić.

Jest rzeczą oczywistą, że wymienione w tych przepisach dokumenty /przy czym tzw. składaków dotyczy w szczególności par. 5 ust. 1/ muszą być zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy /tzn. prawdziwe/ i sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby. A zatem nie może być uznane za dopełnienie warunków określonych w omawianych przepisach przedstawienie jako dowodu własności pojazdu umowy kupna-sprzedaży pojazdu lub jego zespołów albo rachunku lub faktury, z potwierdzeniem zapłaty itp., sporządzonych przez sprzedawcę posługującego się fikcyjnym nazwiskiem i dowodem osobistym lub fikcyjną nazwą firmy, podrobionych lub przerobionych, ani też przedstawienie sfałszowanego /podrobionego lub przerobionego/ dowodu rejestracyjnego pojazdu bądź innego dokumentu, nawet jeżeli nabywca tego pojazdu działał w dobrej wierze. Subiektywne bowiem przekonanie osoby składającej wniosek o zarejestrowanie nabytego pojazdu o prawdziwości składanych przez nią dokumentów jest tu bez znaczenia.

W sprawie, której skarga dotyczy, skarżący nie przedstawił koniecznych do rejestracji pojazdu dokumentów. Bezsporne jest bowiem, że złożone przezeń dokumenty zostały sfałszowane przez nie ujawnioną osobę. Bezsporne jest także, że sprzedawca posłużył się sfałszowanymi dokumentami oraz fikcyjną nazwą firmy, nabyty zaś pojazd jest niewiadomego pochodzenia. Powoduje to, że w dacie dokonywania transakcji /tzn. w dacie sprzedaży samochodu/ osoba /firma/ figurująca na dokumentach jako sprzedawca nie mogła w sposób skuteczny przenieść prawa własności na kupującego, tj. na skarżącego. Należy w tym miejscu podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do dokonywania ewentualnych ustaleń w przedmiocie prawa własności pojazdu, którego skarga dotyczy. Ustalenia w zakresie istnienia lub nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego zastrzeżone są przez art. 189 Kpc do właściwości sądów powszechnych. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny poruszył kwestię własności omawianego pojazdu jedynie na marginesie swych rozważań, w takim wyłącznie zakresie, jaki był niezbędny w związku z treścią przepisów par. 3 ust. 1, par. 4 ust. 1 oraz par. 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W sprawie objętej skargą bowiem Sąd ten upoważniony był jedynie do kontroli prawidłowości zastosowania i interpretacji przez organy administracji przepisów normujących kwestie związane z rejestracją pojazdów samochodowych, tj. do kontroli zgodności z prawem /legalności/ zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji. Kontrolując sprawę w tym zakresie, Sąd nie stwierdził, by omawiane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa mającym wpływ na ich treść ani też by nosiły cechy dowolności. W związku z powyższym skarga nie mogła być uwzględniona i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało ją oddalić.