Uzasadnienie
6 II SA 2278/03
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i § 2 ust. 2 tabela lp. 5 pkt 5 lit c oraz § 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) w powołaniu na § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 8, poz.
60) i § 5 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) obciążył [...] Firmę Handlowo – Transportowo – Spedycyjną Export – Import T. C. z siedzibą w G. karą pieniężną w kwocie [...] zł za przejazd po drodze krajowej nr [...] zespołem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.
Przedsiębiorca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wskazując na rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych twierdził, że powinien zostać obciążony karą po [...] zł za każdy przejechany kilometr do miejsca kontroli. Tymczasem kontrola nie określiła jaką ilość kilometrów przejechał, czyli nie określiła podstawy naliczenia kary.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, § 2 ust. 2 tabela lp. 5 pkt 5 lit c oraz § 9 ust. 1 pkt 1, 2, ust. 2 i ust. 3 oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opat drogowych powołując się jak w decyzji I instancji na § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych oraz wskazując na art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy stwierdza, iż przekroczenie nacisku na osiach było bezsporne. Częściowe rozładowanie pojazdu po przeprowadzonej kontroli nie może mieć wpływu na naliczenie kary. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku na osie pomimo nieprzeładowania całego zestawu jezdnego. Zjawisko to występuje wówczas, gdy nastąpi przemieszczenie ładunku na samochodzie, a za prawidłowe jego umocowanie, by do tego nie dochodziło, odpowiada przewoźnik.
Odnosząc się do wysokości naliczonej kary i zasad jej naliczenia, organ powołuje się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych jednocześnie stwierdzając, że długość przejechanej trasy nie ma znaczenia, gdyż przyjmuje się, na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia, zryczałtowaną długość trasy = 400 km, ponieważ opłatę podwyższoną nakłada się za stwierdzenie przekroczenia nie wnikając w to ile kilometrów kontrolowany przejechał przed kontrolą.
Od decyzji tej przewoźnik złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący dowodzi, że pojazd nie był przeładowany, więc powstałe niedopuszczalne naciski na osie nie były spowodowane działaniem umyślnym. Nadto powołuje się na przebieg kontroli, podczas której zapowiedziano mu, że jeżeli rozładuje część towaru to kara będzie minimalna, jednakże pomimo zastosowania się do tej sugestii obciążono go karą kilkakrotnie wyższą.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie. Organ stwierdza, że niewłaściwym było udzielanie informacji telefonicznej kontrolowanemu w czasie czynności kontrolnych (jeżeli prawdą jest to co twierdzi skarżący), gdyż o wysokości naliczonej karu decyduje się w momencie sporządzania decyzji administracyjnej. Częściowe rozładowanie zestawu jezdnego nie mogło mieć wpływu na wysokość naliczonej kary, gdyż karę nakłada się za stwierdzone przekroczenie, natomiast częściowe rozładowanie zestawu jezdnego było warunkiem dopuszczenia go do dalszej jazdy.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;
Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:
- - ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269),
- - ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270),
- - ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Zdarzeniem będącym przedmiotem orzekania w sprawie jest wykonanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] listopada 2001 r.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie sygn. akt P 6/02) (Dz. U. Nr 214, poz. 1816) orzekł, że § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) jest niezgodny z art. 92 ust. l oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok z 27 kwietnia 1999 r. (sygn. akt. P. 7/98, OTK ZU nr 4/1999, poz.
72) w którym stwierdził, że § 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 123, poz. 578, ze zm.) był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. l Konstytucji przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. stanowi, że ustalanie opłaty za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, następuje w istocie w taki sam sposób, jak miało to miejsce przy ustalaniu tej opłaty na podstawie § 4 ust. l powołanego wyżej rozporządzenia uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłaty drogowej, pomimo wspomnianego wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie sygn. P 7/98, dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją RP.
W związku z powyższym należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłaty drogowej jako wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego, są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie, między innymi § 9 ust. l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny omawianym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r.
Stosownie do art. 145a § l kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie którego wydano decyzję. Z kolei przepis art. 145 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu; jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W świetle powyższej regulacji rozważanie pozostałych zarzutów skargi stało się zbędne.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 145 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 i art. 200 ustawy– Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.