Uzasadnienie
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia […] lipca 2002 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia […] czerwca 2002 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 230 ust. 1 pkt 2, ust. 4, 7 i …8 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 74, poz. 676) - wypowiedziano A.B. stosunek służby i zwolniono ze służby.
W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż zmniejszenie struktury etatowej, wynikającej z likwidacji stanowisk, na które zabrakło pokrycia finansowego, wymusiło konieczność dokonania zwolnień funkcjonariuszy w nowo powstałej Agencji Bezpieczeństwa. Posiadane przez funkcjonariusza kwalifikacje zawodowe nie są unikatowe w skali ABW i nie są niezbędne dla zapewnienia skutecznej realizacji ustawowych zadań przez ABW.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.B. domagał się uchylenia powyższej decyzji zarzucając, iż decyzja ta narusza art. 6,7,8,9,10 i 12 § 1 kpa a nadto art. 230 ust. 1 ustawy o ABW i AW poprzez jego nieprawidłową wykładnię, gdyż organ nie rozważył, iż ustawodawca przesłanki do wypowiedzenia stosunku służbowego ustalił hierarchicznie - poczynając od kwalifikacji zawodowych i przydatności do służby, a dopiero następnie nakazuje się kierować limitem zatrudnień. Skarżący podkreślił, iż organ zwalnia funkcjonariuszy wykazujących kwalifikacje zawodowe oraz przydatność do służby a jednocześnie nawiązuje stosunki służbowe z osobami, które nie posiadają nawet ukończonego tzw. „kursu zawodowego” i są w trakcie służby przygotowawczej. Jeżeli więc istnieją limity zatrudnienia i środki budżetowe dla zatrudniania osób bez kwalifikacji i przydatności do służby, to działając w ten sposób narusza się art. 230 ustawy. Skarżącemu nie zapewniono udziału w toczącym się postępowaniu w takim zakresie aby mógł poddać kontroli i zweryfikować prawdziwości przesłanek, jakimi kierował się organ.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 230 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 74, poz. 676). Zgodnie z tym przepisem szefowie ABW i AW, każdy w zakresie swojego działania, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy, uwzględniając kwalifikacje zawodowe funkcjonariusza, jego przydatność do służby w ABW albo w AW, a także wysokość posiadanych limitów zatrudnienia i środków budżetowych oraz planowaną strukturę organizacyjną, poinformują pisemnie funkcjonariusza o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Z treści tego przepisu wynika, że do skutecznego i uzasadnionego wypowiedzenia funkcjonariuszowi stosunku służbowego niezbędne jest wykazanie wszystkich przesłanek o jakich mowa w tym przepisie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie ustalono i nie rozważono wszechstronnie tych przesłanek i to w sposób pozwalający na przyjęcie, że wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego stało się konieczne i uzasadnione.
W zaskarżonej decyzji podano m.in., iż posiadane przez skarżącego kwalifikacje zawodowe „nie są unikatowe w skali ABW”, co oznaczałoby, że pozostali funkcjonariusze takie „unikatowe” kwalifikacje posiadają. Przeczyłoby to jednak znaczeniu tego pojęcia, gdyż przez unikatowe (unikalne) należy rozumieć kwalifikacje niepowtarzalne, jedyne w swoim rodzaju, a zatem takich unikatowych kwalifikacji z natury nie mogą posiadać wszyscy pozostali w służbie funkcjonariusze. Nie podano również bliżej, z jakich przyczyn kwalifikacje skarżącego nie są niezbędne dla zapewnienia skutecznej realizacji zadań przez ABW”.
Zauważyć w tym miejscu należy, że pojęcie „niezbędności” w służbie a pojęcie „przydatności” do służby o jakim mowa w art. 230 ust. 1 omawianej ustawy o ABW i AW nie są pojęciami tożsamymi. Jeżeli zaś chodzi o podaną w zaskarżonej decyzji argumentację dotyczącą „zmniejszenia struktury etatowej, wynikającej z likwidacji stanowisk, na które zabrakło pokrycia finansowego”, to w toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą organu będzie ustosunkowanie się do zarzutu skarżącego, iż do służby w AB W przyjmowane są osoby bez kwalifikacji zawodowych i przydatności do służby. Wprawdzie ocena przydatności do służby należy do organu służbowego, lecz nie wydaje się, aby za prawidłową można uznać sytuację (jeżeli zarzuty skarżącego są prawdziwe), iż z jednej strony z powołaniem się na brak środków budżetowych wypowiada się stosunek służbowy dotychczasowym długoletnim funkcjonariuszom, posiadającym określone doświadczenie zawodowe i kwalifikacje, a z drugiej przyjmuje się do służby osoby nieposiadające kwalifikacji.
Przy ocenie zgodności z prawem dokonanego b. funkcjonariuszowi UOP, a obecnie funkcjonariuszowi ABW wypowiedzenia stosunku służbowego nie można pomijać, iż funkcjonariuszom tym z racji zwiększonych i specjalnych obowiązków wynikających m.in. z art. 15,16, 16a, 17, 21 czy też art. 46 - 50 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o UOP (Dz.U. z 1999 r. nr 51, poz. 526 ze zm.), oraz art. 44 - 47 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o ABW i AW odpowiada wzmożona ochrona trwałości stosunku służbowego. Stąd dla skutecznego wypowiedzenia stosunku służbowego niezbędne jest wykazanie wszystkich ustawowych przesłanek uzasadniających takie wypowiedzenie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał również na uwadze treść przepisów art. 10, 77, 80 i 81 kpa.
Kierując się powyższymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).