Uzasadnienie
2 II SA 2863/02
Decyzją z dnia 25 czerwca 2002r. Nr "[...]" Dyrektor Zakładu Karnego w K. odmówił przyznania M. J. nagrody rocznej za rok 2001.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z obwiązującymi w 2001 r. przepisami, brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku M. J. o wypłatę nagrody rocznej. Jako podstawę prawną decyzji przytoczono art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji ustawowej przez Ministra Sprawiedliwości. Organ I instancji rozstrzygając sprawę powołał się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 119, poz. 1266). Podniesiono mianowicie, że nagrody roczne należne funkcjonariuszom w 2001 r. wypłaca się zgodnie z § 11 tegoż rozporządzenia na podstawie przepisów wcześniej obwiązującego aktu prawnego regulującego tę kwestię, a mianowicie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997r. w sprawie określania warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 4, poz. 37).
W decyzji wskazano, że zgodnie z ww. zarządzeniem w 2001 r. funkcjonariuszowi wypłacono w kwietniu nagrodę roczną w pełnej wysokości. Natomiast wypłata nagrody rocznej należnej za 2001 r., była realizowana dopiero w 2002r., kiedy to Mirosław J. nie był funkcjonariuszem Służby Więziennej, dlatego też, zdaniem organu I instancji, nagroda ta już mu nie przysługiwała.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. J. podnosząc, że odchodząc ze służby winien otrzymać w dniu zwolnienia nagrodę roczną za 2001 r., gdyż odszedł na rentę i został zaliczony do grupy inwalidzkiej w związku ze służbą.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 24 lipca 2002r. Nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację przedstawioną przez Dyrektora Zakładu Karnego w K.. Organ II instancji wskazał dodatkowo, że zgodnie z zasadą zawartą w § 5 ust. 3 powołanego wyżej zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1997r. funkcjonariuszom zwalnianym ze służby, którzy posiadają uprawnienia do renty inwalidzkiej, nagrodę roczną przyznaje się w pełnej wysokości w dniu zwolnienia ze służby. Argumentowano dalej w uzasadnieniu decyzji, że regulacja powyższa dotyczyła przede wszystkim sytuacji, gdy funkcjonariusza zwalniano przed terminem wypłaty nagród rocznych (26 kwietnia) lub też, gdy otrzymał w kwietniu nagrodę pomniejszoną (z powodów wymienionych w zarządzeniu), a następnie był zwalniany ze służby, spełniając warunki zawarte w § 5 zarządzenia. Wówczas w dniu zwolnienia nagrodę roczną "wyrównywano" do pełnej wysokości.
Organ wskazał, że jest to odstępstwo od ogólnej zasady zawartej w § 2 ust. 2 zarządzenia, który stanowi, iż w razie pełnienia służby przez część roku kalendarzowego przyznaje się część nagrody rocznej, proporcjonalnie do liczby dni pełnienia służby. Organ II instancji podniósł także, iż w roku 2001 r. przyznano M. J. nagrodę roczną w pełnej wysokości, dlatego też brak było podstaw prawnych do przyznania i wypłacenia drugiej nagrody rocznej w dniu 5 października 2001 r., tj. w dniu zwolnienia ze służby. Organ wskazał również, że nagrody roczne w 2002r. wypłacane były na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145). Nagrody w 2002r. były wypłacane jedynie funkcjonariuszom, a w tym okresie M. J. funkcjonariuszem już nie był.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Mirosław J.. Skarżący wskazał, że został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Służbie Więziennej i zaliczony do II grupy inwalidzkiej w związku z wypadkiem w służbie. Ze względu na uznanie za całkowicie niezdolnego do służby, skarżący został zwolniony z tej służby z dniem 5 października 2001 r. Podniósł, że zgodnie z § 5 ust. 3 powołanego wyżej zarządzenia, winna być wypłacona na jego rzecz nagroda roczna należna za 2001r., wskazując jednocześnie, że do chwili wniesienia skargi organ I instancji nagrody tej nie wypłacił.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniejsze stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Rozpoznając skargę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Dlatego też Sąd, nie jest związany przytoczoną przez skarżącego podstawą prawną, w oparciu o którą sprawa winna być według niego rozpoznana. I choć skarżący błędnie twierdzi, że nagroda roczna za rok 2001 przysługuje mu w oparciu o przepis § 5 ust. 3 zarządzenia z 1997r., to skarga co do zasady jest słuszna.
W sprawie sporne jest między stronami, czy za rok 2001, przysługuje skarżącemu prawo do nagrody rocznej. Organy administracji słusznie ustaliły, że sprawę wypłaty funkcjonariuszom nagród rocznych reguluje art. 106 powołanej ustawy o Służbie Więziennej. Niewłaściwie jednak zastosowały w niniejszej sprawie przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w tejże ustawie. Po pierwsze organy obu instancji błędnie przyjęły, że w odniesieniu do skarżącego w kwestii wypłaty nagrody rocznej zastosowanie będą miały przepisy zarządzenia z 1997r. Po drugie organy w sposób oczywiście błędny zinterpretowały przepisy znajdujące się w tym zarządzeniu, jak i w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000r.
Nietrafne jest stanowisko organów stwierdzające, że zgodnie z § 11 ust. l rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000r. do nagród rocznych należnych funkcjonariuszom za rok 2001 r. i ze względu na szczególne okoliczności określone w rozporządzeniu, wypłacanych w tym roku, zastosowanie mają przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości. W tym okresie bowiem zarządzenie to już nie obowiązywało, a to ze względu na treść § 12 rozporządzenia z 2000r. Jedyny wyjątek dotyczący stosowania uchylonego zarządzenia stanowił ów § 11 ust. l rozporządzenia, ale odnosił się on tylko i wyłącznie do wypłaty nagrody rocznej w 2001 r., do której prawo powstało z tytułu służby pełnionej w 2000r. Przepis ten nie określał podstawy nabycia prawa do nagrody rocznej za 2001 r., która wynika z § l rozporządzenia, a regulował wyłącznie zasady wypłaty świadczeń w 2001 r. Również powoływane przez organ zarządzenie z 1997r. w § l określało materialne przesłanki nabycia prawa do nagrody rocznej.
W myśl tego przepisu warunkiem uzyskania prawa do tej nagrody było nienaganne pełnienie służby przez okres roku kalendarzowego, oczywistym jest zatem, że nagroda ta była świadczeniem spełnianym w roku następującym po spełnieniu warunku w postaci pełnienia służby w roku poprzedzającym jej wypłatę.
Natomiast, aby uzyskać prawo do nagrody rocznej za rok 2001 r. należało spełnić wymogi określone w § l rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000r. Zgodnie z § l ust. l tego rozporządzenia funkcjonariusz Służby Więziennej, pełniący służbę przez okres roku kalendarzowego nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości określonej w art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Nagrodę taką przyznaje się nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy kalendarzowych następujących po roku, za który przysługuje nagroda (§7 rozporządzenia).
Od tej ogólnej zasady przewidziano wyjątki powodujące możliwość wcześniejszej wypłaty nagrody. I tak funkcjonariusz, który w związku z nabyciem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, pełnił w danym roku służbę przez część roku kalendarzowego, nabywa prawo do nagrody rocznej w wysokości 1/12 jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, za każdy miesiąc kalendarzowy pełnienia służby. Jednakże funkcjonariuszowi, który na skutek wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą nabył prawo do renty inwalidzkiej, przysługuje nagroda roczna za ostatni rok służby w wysokości określonej w § l ust. l rozporządzenia, bez względu na okres służby pełnionej w tym roku. Oczywistym jest, że w stosunku do skarżącego, w związku z jego wcześniejszym odejściem ze służby, wypłata nagrody rocznej winna nastąpić jeszcze w 2001 r., ale nie zmienia to faktu, że jest to nagroda należna za rok 2001, nie zaś za rok 2000r. i wypłacona powinna być w oparciu o § 7 rozporządzenia z 19 grudnia 2000r. w ostatnim dniu służby.
Brak jest równocześnie przepisu, który stanowiłby, że funkcjonariuszowi nie mogą być przyznane i wypłacone w jednym roku kalendarzowym dwie nagrody roczne, z których jedna będzie należna za rok ubiegły, a druga za rok w którym funkcjonariusz odchodzi ze służby (o ile spełni tylko przesłanki do jej uzyskania).
Dlatego też w sprawie niniejszej skarżącemu przysługuje nagroda roczna należna za rok 2001 na zasadach określonych w § l ust. 4 lub 6 (w zależności od stanu faktycznego sprawy) rozporządzenia. Nagroda przysługuje od dnia zwolnienia skarżącego ze służby (§ 7 rozporządzenia).
Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien ustalić, czy wypłata nagrody rocznej winna nastąpić w oparciu o przepis § l ust. 4 rozporządzenia, czy też o przepis § l ust. 6 rozporządzenia.
Ponieważ zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).