Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2003 r. za pośrednictwem Zespołu Komunikacji Urzędu [...] m. [...] do Wydziału Komunikacji [...] m. [...] wpłynął wniosek skarżącego Z. S. z dnia [...] stycznia 2003 r. o wymianę prawa jazdy wraz z załącznikami. Z wniosku wynikało, iż skarżący posiada obywatelstwo polskie i na stałe zamieszkuje w [...]. Z uwagi na fakt, iż w swym wniosku skarżący nie wpisał numeru PESEL (który jest niezbędny w przypadku wydawania praw jazdy obywatelom polskim) jak również wskazał, jako adres zamieszkania, swój adres w [...], Wydział Komunikacji Urzędu [...] m. [...] ustalił i wpisał brakujący numer ewidencyjny, a także w oparciu o uzyskaną informację o aktualnym od 1981 r. meldunku wnioskodawcy - wpisał adres zameldowania w Polsce, tj. [...] ul. [...].
W dniu [...] lutego 2003 r. w oparciu o powyższe dane Prezydent m. [...] wydał decyzję, na podstawie której zarządził wydanie skarżącemu prawa jazdy kat. B na nazwisko Z. S., Nr [...], z adresem [...], ul. [...].
W dniu [...] marca 2003 r. decyzja wraz z dokumentem prawa jazdy została odebrana przez pełnomocnika skarżącego - Panią J. G. W dniu [...] czerwca 2003 r. do Wydziału Komunikacji Urzędu [...] m. [...] wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2003 r. (w tym dniu nadane w urzędzie pocztowym w [...]), nazwane skargą na nieprawidłową wymianę prawa jazdy. W piśmie tym skarżący stwierdził, iż organ administracji - ignorując jego pisemne wyjaśnienia zawarte w załącznikach do wniosku, jak również wyjaśnienia jego pełnomocnika oraz wykładnię funkcjonalną rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. z 2002 r. Nr 69, póz. 640) - wystawił skarżącemu nowe prawo jazdy z adresem krajowym, pod którym skarżący nie mieszka od 1981 r., przez co organ stworzył fikcję i poświadczył nieprawdę. W związku z tym skarżący zwrócił się do organu o wznowienie postępowania o wymianę jego prawa jazdy, skorygowanie zaistniałego błędu i doręczenie mu nowego prawa jazdy.
W odpowiedzi na w/w pismo skarżącego Wydział Komunikacji Urzędu [...] m. [...], działając z upoważnienia Prezydenta m. [...], poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], iż w/w adres zamieszkania wpisano wydane prawo jazdy w oparciu o informację Wydziału Ewidencji Ludności [...].
W dniu [...] sierpnia 2003 r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga z dnia [...] sierpnia 2003 r. (nadana w urzędzie pocztowym w [...] w dniu [...].08.2003 r.), na mocy której skarżący Z. S. zaskarżył odmowę skorygowania błędnego wpisu adresowego w prawie jazdy. Jako organ, którego czynność skarży, wskazał on Urząd [...] m. [...] — Wydział Komunikacji.
W piśmie z dnia [...] września 2003 r. skarżący został wezwany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie do sprecyzowania przedmiotu skargi i wskazania organu oraz zaskarżonego aktu.
W wykonaniu powyższego wezwania skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2003 r. (pismo nadane na poczcie w [...] w dniu [...] listopada 2003 r., wpłynęło do NSA w dniu [...] listopada 2003 r.) poinformował Sąd, iż zaskarża czynności polegające na zaniechaniu i zaniedbaniu w zakresie niezgodnego z wytycznymi i wykładnią funkcjonalną Ministra Infrastruktury wymianą jego prawa jazdy, wskazując jednocześnie, iż skarży czynności Prezydenta m. [...]. Ponadto skarżący wniósł o uznanie dowodów przedstawionych w sprawie, jak również domagał się poprawnego wystawienia prawa jazdy na koszt organu, a także zasądzenia odszkodowania (kary) od organu, którego skarga dotyczy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent m. [...] wniósł o odrzucenie skargi, lub o jej ewentualne oddalenie. W uzasadnieniu swej odpowiedzi organ stwierdził, iż zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, wydanie i odmowa wydania prawa jazdy następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego od decyzji o wydaniu prawa jazdy otrzymanej przez pełnomocnika skarżącego w dniu [...] marca 2003 r., skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z którego to prawa skarżący nie skorzystał. Powołując się na przepis art. 34 ust. l ustawy o NSA, organ stwierdził, iż wobec nie wyczerpania przez skarżącego trybu odwoławczego skarga zgodnie z przepisem art. 27 ust. 2 ustawy o NSA winna zostać odrzucona.
Ponadto organ podniósł, iż skarga została wniesiona niezgodnie z dyspozycją przepisu art. 35 ust. l ustawy o NSA, tj. po upływie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu decyzji uzasadniającej wniesienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270; dalej także: p.s.a.). Skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] sierpnia 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega dalszemu rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W ocenie Sądu z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący wnosząc w dniu [...] sierpnia 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynności Prezydenta m. [...] dotyczące wymiany prawa jazdy, kierując ją bezpośrednio do NSA nie dopełnił wymogu zachowania stosownego trybu wniesienia skargi na wydane w postępowaniu administracyjnym decyzje administracyjne.
Zgodnie z przepisami obowiązującej przed dniem l stycznia 2004 r. ustawy o NSA strona uprawniona była do wniesienia skargi na decyzję organu administracji bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (vide: art. 35 ust. l ustawy o NSA). Jednakże w świetle przepisu art. 34 ust. l ustawy o NSA skargę można było wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
Również w świetle obowiązujących obecnie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na decyzję można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (vide: art. 52 § l p.s.a.). Wykorzystanie przez stronę prawa odwołania jest zatem jedną z przesłanek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, zaś nieskorzystanie z tego prawa jest podstawą odrzucenia skargi (art. 58 § l pkt 6 p.s.a.). Niemniej należy stanowczo podkreślić, iż na drodze postępowania przez sądem administracyjnym mogą być zaskarżone wyłącznie decyzje ostateczne. To ograniczenie wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), która ma pierwszeństwo przed zasadą prawa skargi do sądu (art. 16 § 2 k.p.a.).
Należy podnieść, iż w niniejszej sprawie skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania od wydanej w dniu [...] lutego 2003 r. decyzji Prezydenta m. [...] dotyczącej wydania prawa jazdy kat. B o nr [...], o czym informuje sam organ w swej odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu z akt sprawy nie wynika jednakże, aby strona skarżąca została pouczona przez Prezydenta m. [...] w treści wspomnianej decyzji o prawie wniesienia w/w środka zaskarżenia.
Pełnomocnik skarżącego otrzymał decyzję wraz z dokumentem prawa jazdy w dniu [...] marca 2003 r. (data odbioru decyzji przez pełnomocnika), a więc 14 dniowy termin do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] upływał w dniu [...] kwietnia 2003 r.
Zdaniem Sądu pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2003 r. wniesione do organu I instancji w dniu [...] czerwca 2003 r., a więc po terminie do wniesienia odwołania, organ l instancji powinien potraktować jako odwołanie od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] lutego 2003 r.
W ocenie Sądu pomimo faktu, iż skarżący składając w dniu [...] czerwca 2003 r. odwołanie od decyzji organu I instancji uchybił ustawowemu 14-dniowemu terminowi do wniesienia w/w środka zaskarżenia, organ I instancji (tj. Prezydent m. [...]), do którego wpłynęło odwołanie (pismo) skarżącego z dnia [...] czerwca 2003 r., winien - działając w oparciu o przepis art. 133 k.p.a., przekazać je do organu odwoławczego (tj. do SKO w [...]), albowiem tylko organ odwoławczy właściwy jest do rozstrzygnięcia o dopuszczalności odwołania.
Organ administracji l instancji zamiast przekazać w/w środek zaskarżenia do organu II instancji, udzielił skarżącemu w piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. informacji uzasadniającej podstawę wydania decyzji w przedmiocie wymiany prawa jazdy.
W związku z powyższym w sprawie niniejszej należy uznać, iż skarga Pana Z. S. wniesiona została do sądu administracyjnego pomimo braku ostatecznej decyzji organu II instancji, a więc jest niedopuszczalna w świetle powołanych przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd pragnie niemniej zauważyć, iż niewątpliwe uchybienia organu I instancji (brak pouczenia o prawie odwołania do SKO - naruszenie przepisu art. 107 § l k.p.a., nie przesłanie odwołania skarżącego organowi odwoławczemu - naruszenie przepisu art. 133 k.p.a.) mogą być podstawą do ewentualnego przywrócenia na wniosek skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m. [...] (vide: art. 58 k.p.a.).
W świetle powyższego należy uznać, iż przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia. Biorąc to pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § l pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.