Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] października 2002 roku M. B. zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o wpisanie jej na listę tłumaczy przysięgłych języka angielskiego przy Sądzie Okręgowym w [...]. W uzasadnieniu podała, że nie jest absolwentką filologii, lecz [...]. Odbyła jednak studia w zakresie przekładu prawniczego, w czasie których zdobyła wiedzę i praktykę niezbędną do tłumaczenia pisemnego różnego typu tekstów prawnych i prawniczych oraz tłumaczenia ustnego sądowego. Do wniosku dołączyła Do wniosku dołączyła świadectwo ukończenia studiów podyplomowych Uniwersytetu [...] Instytutu Lingwistyki Stosowanej oraz zaświadczenie z tej uczelni.
Decyzją z dnia [...] października 2002 roku Adm. [...] Prezes Sadu Okręgowego w [...] na podstawie § 1 ust.l oraz § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych tłumaczy sądowych i tłumaczy przysięgłych /Dz. U. Nr 18, poz. 112/ odmówił ustanowienia M. B. tłumaczem przysięgłym języka angielskiego. W uzasadnieniu podniósł, że M. B. nie spełnia wymogu przewidzianego w § 17 ust. 3 i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych tłumaczy sądowych i tłumaczy przysięgłych. Znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia winna być wykazana dyplomem ukończenia odpowiednich dla tego języka wyższych studiów filologicznych. Skarżąca zaś takim dyplomem się nie legitymuje. Wprawdzie § 18 ust. 2 rozporządzenia przewiduje możliwość odstąpienia od wymogów określonych w ust. 1 jednakże to odstąpienie może nastąpić za zgodą Ministra Sprawiedliwości w szczególnie uzasadnionych wypadkach a te nie występują.
Nie można uznać, iż kandydatka posiada dorobek i osiągnięcia zawodowe potwierdzające umiejętność tłumaczenia w stopniu uzasadniającym profesjonalną nobilitację, jaka stanowi ustanowienie tłumaczem przysięgłym.
W wyniku złożonego przez M. B. odwołania, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podniósł, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie wystąpił do Ministra Sprawiedliwości o wyrażenie zgody na wykazania znajomości języka angielskiego oraz umiejętności tłumaczenia, dyplomem lub świadectwem innym niż wymienione w § 18 ust.l rozporządzenia gdyż trafnie uznał, że skarżąca nie posiada dorobku i osiągnięć potwierdzających umiejętność tłumaczenia. Decyzja o ustanowieniu tłumaczem przysięgłym ma charakter uznaniowy i decyduje o tym prezes sądu okręgowego. Tylko on może ocenić czy osoba ubiegająca się posiada umiejętności i doświadczenie wystarczające do ustanowienia jej tłumacze przysięgłym.
Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości złożyła M. B. zarzucając jej:
- 1. naruszenie art. 32 Konstytucji RP,
- 2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7,9 i 11 kpa,
- 3. naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie § 1 ust.l, §17 ust.1 pkt 3 oraz § 18 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych.
W konkluzji wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje
W dniu 1 stycznia 2004 roku weszły w życie:
- 1) ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr l53,poz. 1269/,
- 2) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami 18 administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/,
- 3) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.
Zgodnie z art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej.
W myśl art. 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi więc kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
Wymogi, jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o ustanowienie jej biegłym tłumaczem przysięgłym precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych. Zasadą przewidzianą w § 18 ust. 1 rozporządzenia jest ukończenie odpowiednich dla danego języka wyższych studiów filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej. Bezspornym jest, że M. B. tego wymogu nie spełnia. Nie jest absolwentką filologii lecz [...].
Zgodnie z § 18 ust. 2 rozporządzenia, znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia może być za zgodą Ministra Sprawiedliwości wykazana również dyplomem lub świadectwem innym wymienione w ust. 1 albo stwierdzona w inny sposób. Skarżąca dołączyła do wniosku dyplom ukończenia podyplomowych studiów na Uniwersytecie [...] w Instytucie Lingwistyki Stosowanej w zakresie tłumaczenia prawniczego i sądowego-języka angielskiego. Analiza wniosku pozwala na przyjęcie, iż dotyczy on wyrażenia zgody przez Ministra Sprawiedliwości na wykazanie znajomości języka obcego innym dokumentem aniżeli wymieniony w § 18 ust. 1 rozporządzenia. W takiej sytuacji Prezes Sądu Okręgowego winien zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 18 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 106 kpa o zajęcie stanowiska, co do wyrażenia zgody na wykazanie umiejętności innym dyplomem aniżeli wymieniony w § 18 ust. 1 rozporządzenia.
Skarżąca mimo niespełnienia wymogów z § 18 ust.l rozporządzenia posiada wysokie kwalifikacje. Tylko Minister Sprawiedliwości a nie Prezes Sądu Okręgowego winien rozstrzygnąć o wniosku, co do zgody na wykazanie kwalifikacji innym dyplomem niż wymieniony w § 18 ust. 1 rozporządzenia. Zajęcie stanowiska przez Ministra Sprawiedliwości następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Dopiero po jego uprawomocnieniu się Prezes Sądu Okręgowego mógłby wydać decyzję w przedmiocie ustanowienia M. B. biegłym tłumaczem przysięgłym języka angielskiego. Tak się nie stało. Umiejętności i poziom wykształcenia ocenił Prezes Sądu Okręgowego nie będąc do tego upoważnionym.
Jak wynika z powyższego, zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości i utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa Sądu Okręgowego zapadły z naruszeniem przepisów prawa a mianowicie art. 18 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych w zw. z art. 106 kpa.
Wobec naruszenia przepisów prawa, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) b) zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego należało uchylić. Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 29 grudnia 1986 roku (II S.A. 1035/86) stwierdził, że uchylenie się od podjęcia współdziałania przed wydaniem decyzji może uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie (art. 145 §1 pkt 6 kpa). Obowiązek współdziałania nałożony został przepisem prawa materialnego a mianowicie art. 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 roku.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w wyroku.
Z zaskarżonymi decyzjami nie wiąże się bezpośrednio kwestia wykonalności, bezprzedmiotowym jest orzekanie o wykonalności w trybie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.