Uzasadnienie
Stan faktyczny przedstawiał się następująco. Adam S. zamieszkały we W. w dniu 16 listopada 1996 r. wystąpił o wydanie mu duplikatu prawa jazdy kategorii III i motocyklowego z powodu kradzieży. Wskazał, iż nie zostało ono zatrzymane przez funkcjonariusza MO. Wszczęto w tej sprawie postępowanie w dniu 14 listopada 1997 r.
Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 1 grudnia 1997 r. (...) orzeczono o zatrzymaniu prawa jazdy wnioskodawcy kategorii B nr 147/85 do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji i skierowano Adama S. do Wojewódzkiego Ośrodka Egzaminowania kierowców na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w kategorii B. Dokonano tego na podstawie art. 90 ust. 6 i 8, art. 88 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41/ i na podstawie porozumienia Kierownika Urzędu Rejonowego w L. oraz Burmistrza Miasta i Gminy W. z 24 września 1990 r. /art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach administracji ogólnej/ w sprawie przejęcia zadań z administracji rządowej z zakresu ruchu drogowego, po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. Stwierdzono bowiem, że wnioskodawca wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego /uzyskując 21 punktów w ciągu roku/.
Pouczono go o prawie odwołania, ale nie doręczono wspomnianej decyzji. Adam S. po zmianie miejsca zamieszkania w dniu 14 stycznia 1998 r. wystąpił do Urzędu Gminy w T. o wydanie mu duplikatu prawa jazdy twierdząc, że zostało ono zagubione.
Starosta P. 29 listopada 2000 r. skierował go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a następnie decyzją z dnia 22 marca 2001 r. (...) cofnął Adamowi S. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Dokonał tego na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym z powodu utraty kwalifikacji i nieprzystąpienia w terminie wyznaczonym do egzaminu sprawdzającego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wszczęło 30 maja 2001 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tych decyzji. W dniu 27 czerwca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność decyzji Starosty P. z 29 listopada 2000 r. Wskazało, iż badając w trybie odwoławczym sprawę cofnięcia uprawnień, podjęło wątpliwości co do prawidłowości decyzji nakładającej na stronę obowiązek zgłoszenia się na egzamin. Decyzja ta nie była zaskarżona. Wynikało jednak z niej, iż Adam S. otrzymał 24 punkty a więc nie przekroczył tej liczby. Tymczasem art. 114 pkt 1 lit. "b" ustawy prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602/ wymagał wówczas przekroczenia tej ilości punktów. W aktach znajdowała się ponadto decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z 1 grudnia 1997 r. o skierowaniu na egzamin kontrolny i zatrzymaniu prawa jazdy oparta o inną podstawę prawną /art. 90 ust. 6 i 8, art. 88 ust. 1 pkt 1b ustawy prawo o ruchu drogowym/, a o tę samą podstawę faktyczną.
Następnie decyzją z 29 czerwca 2001 r. (...) w P. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty P. z 22 marca 2001 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.
Doręczono wtedy 10 lipca 2001 r. panu S. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. Starosta pouczył go, aby udał się na egzamin kontrolny. Adam S. złożył od niej 18 lipca 2001 r. odwołanie. Podkreślił, że wątpliwa jest zaskarżalność tej decyzji, gdyż jest ona ostateczna. Zaskarżeniu winno więc podlegać pismo starosty. Wniósł też o stwierdzenie jej wygaśnięcia, gdyż u podstaw decyzji legły czyny - wykroczenia, których karalność uległa przedawnieniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.-G. postanowieniem z 5 września 2001 r. uznało się za niewłaściwe w sprawie. Wskazało, że właściwość miejscową określa się według siedziby, pobytu strony. Ustala się ją na dzień załatwienia danej sprawy a obecnie Adam S. mieszka w powiecie poznańskim. Tam też zostały przekazane jego akta ewidencyjne.
W dniu 16 października 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. złożyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a SKO w Z.-G. o ustalenie jaki organ jest właściwy do rozpatrzenia odwołania Adama S. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 1 grudnia 1997 r. (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uważa bowiem, że na podstawie par. 1 pkt 15 lit. "e" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych /Dz.U. 1999 nr 13 poz. 115/ obszar właściwości SKO w P. nie obejmuje miasta W. Jest ono położone na terenie powiatu nowosolskiego a więc na obszarze właściwości SKO w Z.-G. Artykuł 22 par. 1 Kpa odnosi się zaś do właściwości miejscowej organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi SKO w Z.-G. wniosło o uznanie za właściwe SKO w P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył że:
Sprawa dotyczy organu właściwego do rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 1 grudnia 1997 r. Decyzja ta została doręczona stronie wraz z pouczeniem w dniu 7 lipca 2001 r. Pismo, zatytułowane odwołanie, zostało złożone 18 lipca 2001 r. a więc w terminie określonym art. 129 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./. Stąd też, mimo zawartego dodatkowo w treści żądania stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, Sąd potraktował wspomniane pismo jako odwołanie.
Zgodnie z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jak wskazuje się w komentarzach do tego artykułu odnosi się to do wszystkich stadiów postępowania. W sytuacji więc gdy organ właściwy stał się w toku postępowania niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy, np. strona zmieniła miejsce zamieszkania, organ ten powinien przekazać sprawę organowi właściwemu dla miejsca zamieszkania strony /Por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Zakamycze 2000 r. str. 168/. Uregulowanie to różni się więc w postępowaniu administracyjnym od postępowania przed sądami, gdzie na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego /Dz.U. nr 43 poz. 296 ze zm./ sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania.
Właściwość organu odwoławczego ustala się według art. 127 par. 2 w związku z art. 17 Kpa. W przypadku odwołania się od decyzji burmistrza, z uwagi na brak przepisów odrębnych, organem taki jest samorządowe kolegium odwoławcze. Jego właściwość miejscową określa art. 21 Kpa w związku z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych /Dz.U. nr 13 poz. 115/. Ponieważ sprawa dotyczy prawa jazdy właściwy jest zgodnie z art. 21 par. 1 pkt Kpa organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania strony. Wspomniane rozporządzenie wskazuje zaś obszar kompetencji SKO z uwagi na powiaty. Nie odnosi się przy tym do tego, jaki organ wydał decyzje w pierwszej instancji. W związku z art. 21 par. 3 i art. 19 Kpa należy więc przy określaniu właściwości SKO brać pod uwagę powiat w którym aktualnie zamieszkuje strona. Dlatego na podstawie par. 1 pkt 15e wspomnianego rozporządzenia w sprawie właściwe jest SKO w P. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 28 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 17, art. 19, art. 21 par. 1, art. 127 par. 2 Kpa oraz par. 1 pkt 15e rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, jak w sentencji.