Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 marca 1993 r., II SA 339/93

Teza

1. Sformułowanie "absolwent szkoły wyższej studiów dziennych" /art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ nie wyłącza z zakresu tego pojęcia osób, które są absolwentami szkoły wyższej dziennych studiów podyplomowych.
2. Podjęcie studiów podyplomowych dziennych bezpośrednio po ukończeniu podstawowego kierunku studiów w szkole wyższej stanowi jeden tok studiów dziennych.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Aleksandry Barbary Sz. na decyzję Wojewody (...) z dnia 18 grudnia 1992 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Rejonowego Biura Pracy w W.

Uzasadnienie

Wojewoda (...) decyzją z dnia 18 grudnia 1992 r. nr WBP 0904/328/92 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Biura Pracy w W. z dnia 20 listopada 1992 r. o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego Aleksandrze Barbarze Sz. Jako podstawę faktyczną takiego rozstrzygnięcia przyjęto ustalenie, iż Aleksandra Barbara Sz. została zarejestrowana jako bezrobotna dnia 19 listopada 1992 r i w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania nie pozostawała w stosunku pracy lub w stosunku służbowym przez co najmniej 180 dni, a wobec tego nie spełnia warunku określonego w art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/. Nie może być również uznana za absolwenta w rozumieniu tej ustawy, ponieważ od ukończenia przez nią studiów wyższych w dniu 28 kwietnia 1990 r. upłynął okres przeszło 12 miesięcy, a późniejsze ukończenie studium podyplomowego nie daje uprawnień absolwenta.

Wymienioną decyzję Aleksandra Barbara Sz. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniosła, że zarejestrowała się jako bezrobotna w stowarzyszeniu dziennikarzy w lutym 1991 r., jednakże nie otrzymała zasiłku. Pozbawienie jej prawa do zasiłku po raz drugi jest krzywdzące. Ponadto podała, iż w latach 1990-1992 ukończyła studia podyplomowe na Wydziale Dziennikarstwa i Edytorstwa Uniwersytetu (...)

Organ administracji wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawowy problem prawny, wynikający z zarzutów podniesionych przez skarżącą, wiąże się z wyrażonym przez organy administracji stanowiskiem, iż ukończenie studiów podyplomowych nie daje uprawnień absolwenta w rozumieniu ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca wskazała, iż po ukończeniu w kwietniu 1990 r. studiów na Wydziale Dziennikarstwa i Edytorstwa Uniwersytetu (...) zdała w maju 1990 r. egzamin na studia podyplomowe na tym Wydziale, które trwały od października 1990 r. do listopada 1992 r., przy czym były to studia dzienne.

Nie ulega kwestii, że warunku pozostawania w stosunku pracy albo w stosunku służbowym przez okres co najmniej 180 dni w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania bezrobotnego we właściwym rejonowym urzędzie pracy, określonego w art. 20 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, nie stosuje się do absolwentów /art. 20 ust. 2 pkt 2 tej ustawy/. Powstaje jednak problem prawny, co oznacza ustawowe określenie "absolwent szkoły wyższej", przyjęte w art. 2 ust. 1 pkt 12 cytowanej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Przepis ten stanowi, iż absolwentem szkoły wyższej w rozumieniu tej ustawy jest absolwent szkoły wyższej studiów dziennych w okresie 12 miesięcy od dnia ukończenia studiów. Sformułowanie "absolwent szkoły wyższej studiów dziennych" nie wyłącza samo przez się z zakresu tego pojęcia osób, które są absolwentami szkoły wyższej dziennych studiów podyplomowych. Nie ma bowiem dostatecznych podstaw do wniosku, iż w omawianym przepisie chodzi tylko o studia dzienne w szkołach wyższych w ich podstawowej formie. Wiele racji przemawia za tym, że podjęcie studiów podyplomowych dziennych bezpośrednio po ukończeniu podstawowego kierunku studiów w szkole wyższej stanowi jeden tok studiów dziennych. Brak jest racjonalnych argumentów przemawiających za tym, aby osoba, która po ukończeniu zasadniczego kierunku studiów dziennych w szkole wyższej decyduje się kontynuować naukę na dziennych studiach podyplomowych w szkole wyższej, po ich ukończeniu nie była absolwentem w rozumieniu omawianej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Wyłączenie korzystnego unormowania dla absolwentów, wynikającego z przepisu art. 20 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, w odniesieniu do osób, które bezpośrednio po ukończeniu zasadniczego kierunku studiów decydują się podnosić kwalifikacje zawodowe na dziennych studiach podyplomowych, byłoby niczym nie usprawiedliwioną dyskryminacją tych osób. Oznaczałoby bowiem, że celem ustawy jest zniechęcanie do podejmowania tego rodzaju studiów.

(...) Skoro więc w rozpatrywanej sprawie nie zostały wyjaśnione szczegółowo okoliczności dotyczące tego, jakie studia ukończyła skarżąca po ukończeniu zasadniczego kierunku studiów w kwietniu 1990 r., nie ma podstaw do jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy dniem ukończenia przez nią studiów jest dzień 28 kwietnia 1990 r., czy też data ukończenia studiów podyplomowych. Ma to podstawowe znaczenie dla oceny, czy w sprawie skarżącej stosuje się warunek określony w przepisie art. 20 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu.

Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, iż decyzje w sprawie zostały wydane z naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 12 powyższej ustawy na skutek wadliwej wykładni tego przepisu, a w konsekwencji tego także z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, przy czym naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym miało wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to uchylenie decyzji organów administracji obu instancji na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa (...)