Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt II SA 2442/02, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Departamentu[...] MON z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2002 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie podał, że skarżący zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora Departamentu [...] MON o przyznanie odszkodowania pieniężnego na mocy art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej (tekst jedn. z 2002 r., Dz. U. Nr 42, poz. 370 ze zm.) Zgodnie natomiast z art. 100 ust. 1 cytowanej ustawy, w sprawie o której mowa w art. 99 ust. 1, orzeka organ, który uchylił lub zmienił prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, zaś organy uprawnione do orzekania w tych sprawach określają przepisy ustawy, w świetle których nie jest nim Dyrektor Departamentu [...]MON. Reasumując, powyższy organ wydając decyzję w rozpoznawanej sprawie, naruszył przepis o właściwości i ta wada, mieszcząca się w przesłance z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., doprowadziła do stwierdzenia nieważności obu decyzji.
Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2003 r., skarżący wezwał Ministra Obrony Narodowej o niezwłoczne wypłacenie sześciomiesięcznego odszkodowania na mocy art. 99 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy o dyscyplinie wojskowej, będąc do tego, jak podał, "uprawniony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 maja 2003, sygn. II SA 2442/02".
Dyrektor Sekretariatu Ministra Obrony Narodowej pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], wskazując na przepis art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił skarżącemu powyższy wniosek, w którym podał, że właściwym do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania odszkodowania jest Wojskowy Sąd Garnizonowy, ponieważ zgodnie z treścią art. 95 ust. 2 ustawy o dyscyplinie, Sąd ten jest właściwy do uchylenia kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej i w konsekwencji przyznania ewentualnego odszkodowania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, E. Z. wniósł o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej - w oparciu o przepis art. 56 w zw. z art. 31 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) -grzywny po bezskutecznym wezwaniu go do wykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt II SA 2442/02. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że pismo z dnia[...] sierpnia 2003 r. obraża przepisy prawa i pomija milczeniem przywołany już wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto organem właściwym do ustalenia odszkodowania jest Minister Obrony Narodowej, a nie - jak podano w piśmie - Sąd Garnizonowy. Reasumując, powyższe pismo o "odmowie wykonania wyroku", jest bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie i wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne dodał jednocześnie, że podstawę zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej stanowił prawomocny wyrok Sądu W. Okręgu Wojskowego, skazujący wymienionego na karę [...] roku pozbawienia wolności, [...] zł grzywny i degradację. Natomiast przewidziane w art. 99 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy o dyscyplinie wojskowej odszkodowanie, przysługuje w przypadku uchylenia kary dyscyplinarnej, określonej w art. 22 ust. 1 pkt 10 ustawy, tj. usunięcia z nadterminowej służby wojskowej lub czynnej służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego albo z zawodowej służby wojskowej. Reasumując, w stosunku do skarżącego nie było prowadzone postępowanie dyscyplinarne zakończone orzeczeniem kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem postępowanie organu nie narusza prawa i nie pozostaje on w bezczynności po wydaniu wskazanego już wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt II SA 2442/02, stwierdzającego nieważność decyzji Dyrektora Departamentu [...] MON z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia[...]maja 2002 r. Stosownie do treści art. 154 § 1 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będącego odpowiednikiem art. 31 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z wymienionego wyżej wyroku NSA nie wynika dla wskazanego w skardze organu administracji, obowiązek określonego zachowania, bowiem Sąd stwierdzając nieważność decyzji uznał jedynie, że Dyrektor Departamentu [...] MON, nie był właściwy do wydania decyzji.
Bezspornym jest, a wynika to z treści art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej (tekst jedn. z 2002 r., Dz. U. Nr 42, poz. 370 ze zm.), że w razie uchylenia orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 10 (usunięcie m.in. z zawodowej służby wojskowe), ukaranemu przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, według stawek obowiązujących na stanowisku służbowym zajmowanym w dniu uprawomocnienia się orzeczenia wraz z odsetkami ustawowymi. Natomiast stosownie do treści art. 100 ust. 1 ustawy, w sprawach, o których mowa w art. 99 ust. 1, orzeka organ, który uchylił lub zmienił prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej.
Rzecz jednak w tym, że Minister Obrony Narodowej nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie uchylenia orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej (jeżeli taka kara w ogóle została wymierzona) i w konsekwencji do przyznania stosownego odszkodowania. Kwestię tę w sposób jednoznaczny przesądza treść art. 95 ust. 2 ustawy zgodnie z którym, do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia wydanego przez Ministra Obrony Narodowej, orzeczenia sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej wydanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 ust. 2 oraz orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 10 (kara usunięcia z zawodowej służby wojskowej), uprawniony jest wojskowy sąd garnizonowy.
Reasumując, Minister Obrony Narodowej nie był właściwy do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, bowiem skutkowałoby to uznaniem jej za nieważną w związku z naruszeniem przepisów o właściwości. Ponadto, z powołanego przez skarżącego wyroku NSA, nie wynikał dla wskazanego organu administracji, obowiązek określonego zachowania. Przeto brak jest podstaw do wymierzenia w rozpoznawanej sprawie grzywny, przewidzianej w art. 154 ust. 1 cytowanej ustawy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w zw. z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.