Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. nałożona została na J.O., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie produkcji i handlu styropianem, produkcji i przerobu wapna, handlu artykułami branży różnej, kara pieniężna w wysokości [...] złotych za nieokazanie wykreskówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postój za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd przy wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Kierowca nie okazał do kontroli wykresówki z dnia [...] lutego 2003 roku, jak również nie posiadał żadnego innego dokumentu, gdyż w tym dniu nie prowadził pojazdów.
Jako podstawa nałożonej kary został wskazany art. 92 ust 1 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.), w związku z lp. 10.8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.).
Na skutek odwołania złożonego od powyższej decyzji przez J.O., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 139 kpa:
- uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie kary pieniężnej [...] złotych i postępowanie umorzył,
- nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...]złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postojów.
Organ II instancji uznał, iż ze stanu faktycznego sprawy wynikającego z protokołu kontroli wynika, że w samochodzie odwołującego się był zainstalowany tachograf marki "M." typ [...], który nie rejestruje wymaganych okresów aktywności kierowcy i nie spełnia wymogów urządzenia, o którym mowa w art. 35 ust 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2001 r., Nr 123, poz. 1354 ze zm.) i § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002 roku w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz.U. Nr 230, poz. 1929).
W tym stanie rzeczy zdaniem organu II instancji zaskarżoną decyzję należało uchylić i w tym zakresie postępowanie umorzyć zaś w oparciu o art. 92 ust 1 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym i lp. 10.7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999 ze zm.) nałożyć karę w wysokości [...] złotych.
O rozstrzygnięcia w pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003 roku K.O. i J.O. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. W skardze podnieśli, że zaskarżony pkt 2 decyzji nigdy nie był rozstrzygany w I instancji, a więc organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa.
Niezależnie od powyższego organ naruszył art. 6 i art. 7 kpa z uwagi na to, że w samochodzie istniał tachograf, który miał legalizację do [...] stycznia 2004 roku i organ winien honorować wykreskówkę z takiego tachografu.
W odpowiedzi na skargę organ tj. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o to aby sąd wystąpił do skarżącego o cofnięcie skargi celem wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Organ przyznał, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 139 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Podniósł, że nie może uwzględnić skargi, gdyż decyzja została zaskarżona w części zaś wadą objęta jest cała. Obecnym dysponentem skargi jest sąd i organ administracji w czasie, gdy skarga jest w sądzie nie może wszczynać postępowania o stwierdzenie nieważności całej decyzji, gdyż zaskarżona została tylko jej część.
Na rozprawie w dniu 13 października 2004 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, albowiem rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku rażąco narusza prawo.
Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu
I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może również rozszerzać zakresu sprawy.
W wyroku z 15 września 1995 roku (IV SA 368/95 nie publikowany) NSA stwierdził: " z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 kpa sformułowania "w tym zakresie" wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego zasadzające się w tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny".
Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2).
Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie w pkt 2 zaskarżonej decyzji narusza art. 139 kpa. W wyroku z dnia 9 listopada 1995 roku, sygn. akt. III ARN 53/95 (OSN 1996, nr 11, poz. 152), Sąd Najwyższy stwierdził: "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w I instancji".
Powyższe względy przemawiają za zasadnością skargi a wobec tego, że organ II instancji rażąco naruszył przepisy prawa tj. art. 138 § 1 kpa i 139 kpa Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w pkt 2 stosownie do przepisów art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 150. poz. 1271; Nr 240, poz. 2052), art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w pkt 2 sąd orzekł w myśl art. 152 cytowanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.