Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania -skarżącego – J.K. – K. sp.j. w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] kwietnia 2003r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.
Organ ustalił, że podczas kontroli dokonanej przez inspektora Wojewódzkiej Inspekcji Drogowej na drodze krajowej nr [...], w dniu [...] kwietnia 2003r., stwierdzono, że prowadzący pojazd (należący do skarżącego) marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą, nie posiadał, w pojeździe, zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
W wyniku dokonanych ustaleń, organ wydał decyzję w oparciu o przepis art. 92 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, póz. 1371 ze zm.) oraz Lp. 1.3. załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) karę pieniężnej w wysokości [...] zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że przyczyną braku zaświadczenia były przekształcenia prawne jakim poddana został spółka. Ponadto wskazał, że jako podmiot zajmujący się wykonywaniem usług transportowych, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym może wykonywać usługi bez licencji przez dwa lata.
Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji zauważył, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
W ocenie organu II instancji zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz przy uwzględnieniu treści Lp. 1.3. załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych, karze w wysokości opisanej w decyzji podlega przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na
Sygn.akt 6 II SA 3501/03 potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Organ odwoławczy zauważył również, że przewidziany w art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym okres przejściowy dotyczy obowiązku uzyskania licencji, o której mowa w art. 5, a nie zaświadczenia wprowadzonego na podstawie art. 33 tej ustawy.
Od decyzji organu II instancji skarżący wniósł skargę podnosząc, iż kara jest bezzasadna i wynika z nad interpretacji prawa. Podnosił, że na podstawie art. 103 ust. 3 był uprawniony do wykonywania transportu drogowego bez licencji w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu rzeczy.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko podnosząc że argumenty przedstawione w decyzji organu II instancji pozostają aktualne i wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu, w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy, każdy przedsiębiorca wykonujący przewozy na potrzeby własne był zobowiązany do posiadania stosownego zaświadczenia. Organ wskazał, że bez znaczenia jest okoliczność czy w zakresie działalności gospodarczej przewidziano wykonywanie usług transportowych, bowiem jeżeli w przypadku konkretnego przejazdu stwierdzono wykonywanie przewozu na potrzeby własne, to brak zaświadczenia skutkował nałożeniem kary.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:
ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zwana ustawą p.w.u.p.
Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art.l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, póz. 1371, Dz. U z 2002 r. Nr 25 póz. 253 i Nr 89 póz. 804) przewóz na potrzeby własne to przewóz niezarobkowy (nieodpłatny) osób lub rzeczy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
- rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione przez przedsiębiorcę,
- celem przejazdu jest przewiezienie rzeczy lub osób z lub do przedsiębiorstwa, lub przeniesienie ich, wewnątrz przedsiębiorstwa lub poza przedsiębiorstwem, na jego własne potrzeby,
- pojazdy mechaniczne używane do przewozu muszą być prowadzone przez pracowników przedsiębiorcy,
- pojazdy przewożące rzeczy lub osoby znajdują się w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy,
- nie jest przewozem osób w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Bezspornym jest, że w chwili kontroli kierujący pojazdem skarżącej firmy nie posiadał zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne.
Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz.1371, Dz.U z 2002 r. Nr 25 poz. 253 i Nr 89 poz. 804) przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez posiadania właściwego zaświadczenia, stosownie do regulacji zawartej w art. 92 ust. 1 pkt. 1 cytowanej ustawy podlega karze. Jej wysokość została zgodnie z Lp. 1 ust 3 załącznika do rozporządzenia Ministra
Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym określona na [...] zł.
Istota sprawy sprowadza się do kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w tym również w stanie prawnym na dzień wykonywania spornego przewozu, przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie.
Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działalność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Druga kategoria, to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności, a sama czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca składnik kosztów działalności, nie jest jednak odpłatna (niezarobkowa).
W zależności od wspomnianego wyżej charakteru prowadzonej działalności gospodarczej ustawa o transporcie drogowym odmiennie określa wymagania jakie winni spełniać przedsiębiorcy poruszający się pojazdami po drogach publicznych. I tak, przewoźnicy drogowi winni posiadać licencję (art. 5 ust. 1), przy czym na mocy powołanego art. 103 ust. 3 cytowanej ustawy wspomniana kategoria przedsiębiorców (przewoźników) mogła tę działalność prowadzić jeszcze przez 2 lata od wejścia w życie tej ustawy, korzystając z dotychczasowych uprawnień przyznanych im przez poprzednio obowiązujące przepisy prawa.
Pozostała grupa przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych, a więc wykonujących przewozy na potrzeby własne, winna już od dnia wejścia w życie omawianej ustawy legitymować się przed podjęciem takich przewozów zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie tej działalności (art.33 ust.l ustawy). Z systematyki ustawy o transporcie drogowym, określającej zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego w ramach działalności gospodarczej (rozdział 2) oraz regulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także odrębnej regulacji zawartej w art. 103 ust. 3 w przedmiocie zachowania przez okres dwóch lata posiadanych uprawnień do wykonywania takiej działalności przez zawodowych przewoźników, należy uznać, że obowiązek, o który mowa w art. 33 ust. 1 ustawy odnosi się jedynie do przedsiębiorców nie będących zawodowymi przewoźnikami. Przyjęcie odmiennego stanowiska w sposób oczywisty kłóciłoby się nie tylko z zasadą racjonalnego ustawodawcy przy interpretacji przepisów prawa, ale także z zasadami logiki (argumentum a Maiori ad minus). Stanowiska tego nie zmienia Przepis art. 33 ust. 2 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący od dnia 28 września 2003r., wyraźnie zwalniający od obowiązku uzyskania wspomnianego zaświadczenia przedsiębiorców posiadających uprawnienia do
Sygn.akt 6 II SA 3501/03 wykonywania transportu drogowego. Przepis ten bowiem nie stanowi jakościowo nowej regulacji, a jedynie usuwa wątpliwość jaką w tym przedmiocie mogła nasuwać redakcja art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy.
Zważywszy na fakt, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił uprawnień skarżącego do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu na gruncie przepisów obowiązujących przez dniem wejścia w życie cytowanej ustawy uznać należy, że ten brak dowodowy powoduje niemożność wskazania czy skarżący, stosowanie do przepisu art. 103 ust. 3 omawianej ustawy, mógł prowadzić tę działalność przez okres dwóch lat od wejścia w życie ustawy bez posiadania licencji przewozowej, konsumującej prawo wykonywania transportu także na potrzeby własne czy też nie. Z przedłożonego do akt sprawy odpisu z KRS wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu ale okoliczność ta nie została potwierdzona.
Skarżący podnosił już w odwołaniu, że mógł skorzystać na podstawie art. 103 ust. 3 z okresu przejściowego i wykonywać transport bez stosownego zaświadczenia bowiem był zawodowym przewoźnikiem a wystąpił o wydanie zaświadczenia z uwagi na różnice interpretacyjne. W ocenie Sądu przy założeniu, że skarżący był zawodowym przewoźnikiem nie był zobligowany do posiadania przedmiotowego zaświadczenia zarówno przed zmianą powoływanej ustawy jak i po zmianie bowiem obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy odnosi się jedynie do przedsiębiorców nie będących zawodowymi przewoźnikami.
Reasumując powyższe Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien ustalić jaką działalność prowadził przedsiębiorca i w zależności od wyniku tych ustaleń podjąć stosowną decyzję.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.l lit.a i c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.