Uzasadnienie
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. nr [...] na podstawie art. 58 w związku z art. 123 kpa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o odmowie wydania świadectwa kwalifikacyjnego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych uznając, że brak jest przesłanek do przywrócenia terminu. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Minister Finansów odmówił wydania świadectwa kwalifikacyjnego ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia o specjalności rachunkowość, określonych dla osób prowadzących usługowo księgi rachunkowe. Wnioskodawczyni nie zgadzając się z tą decyzją zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy z równoczesną prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku. Organ podniósł, że zgodnie z art. 58 kpa warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Wnioskodawczyni zwracając się z prośbą o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła należycie faktu, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. Fakt otrzymania świadectwa ukończenia szkoły o specjalności rachunkowość w późniejszym terminie nie wykluczał wniesienie w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
B. S. zaskarżyła postanowienie Ministra Finansów do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając mu naruszenie art. 7 kpa, art. 58 kpa oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji – zasady równego traktowania podmiotów. Nie ustosunkowując się do zarzutów odnośnie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywała argumenty mające świadczyć o istnieniu okoliczności dających podstawę do wydania świadectwa kwalifikacyjnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zwracając się do Ministra Finansów w dniu 26 czerwca 2002 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i załączając świadectwo ukończenia dwuletniej szkoły o specjalności rachunkowość spełniła przesłankę dotyczącą wykształcenia. Wcześniejsze złożenie świadectwa nie było możliwe, gdyż otrzymała je w dniu 21 czerwca 2002 r. Organ nie przywrócił terminu do złożenia wniosku i nie wezwał jej do złożenia wyjaśnień w sprawie, czym naruszył art. 7 kpa.
Uczniowie tej samej szkoły, będący w identycznej sytuacji złożyli identyczne wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego i nie posiadając jeszcze świadectwa ukończenia szkoły (po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) otrzymali uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Powołała się na swoją trudną sytuację rodzinną i finansową. W uzupełnieniu skargi pismem z dnia 16 maja 2003 r. zarzuciła organowi naruszenie art. 8 kpa poprzez odmienną ocenę przez organ tego samego stanu faktycznego i prawnego (jej i koleżanek) co jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą państwa prawnego i zasadą zaufania do organów. Podniosła, że z powodu okoliczności od niej niezależnych (choroba syna) nie była w stanie złożyć w terminie środka odwoławczego, załączyła zaświadczenie lekarza.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Decyzja o odmowie wydania świadectwa kwalifikacyjnego zawierała pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wskazywała termin czternastu dni do jego wniesienia. Przywrócenie terminu może nastąpić po złożeniu wniosku i spełnieniu przesłanek sformułowanych w art. 58 kpa. Zachowanie Skarżącej było zawinione, nie dopełniła należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oczekując na uzyskanie świadectwa ukończenia szkoły. Na podniesiony zarzut o naruszeniu zasady równości wobec prawa organ poinformował, że osoby na które powołała się Skarżąca złożyły w terminie stosowne wnioski odwoławcze, a następnie uzupełniły, przed wydaniem decyzji ostatecznej, brak formalny w postaci dyplomu lub świadectwa szkoły.
Odnosząc się do przesłanego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego, iż w okresie marzec – kwiecień jej syn wymagał, z powodu nasilenia objawów choroby, codziennego podawania leków, stałej opieki podniósł, że stosownie do regulacji zawartej w art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin. Skarżąca wniosła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 26 czerwca 2002 r., a więc prawie dwa miesiące po zakończeniu okresu, w którym stwierdzono szczególne nasilenie objawów choroby syna. Podkreślił, że zgodnie z art. 128 kpa odwołanie jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wymagają szczegółowego uzasadnienia. Wszczęcie postępowania odwoławczego nie wymagało angażowania czasu i środków Skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 240, poz. 2052, z 2004 r. Nr 124, poz. 1153) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] marca 2002 r. o odmowie wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Zarzuty podnoszone przez skarżącą nie związane z zaskarżonym postanowieniem nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu. Wspomnianą decyzję z pouczeniem o sposobie i terminie złożenia środka odwoławczego prawidłowo doręczono skarżącej w dniu 13 marca 2002 r., co wynika z załączonego do aktu dokumentu potwierdzenia odbioru. Skarżąca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożyła w dniu 26 czerwca 2002 r. tj. po upływie przeszło trzech miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Sąd podziela ocenę organu, że wskazane przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu nie są okolicznościami, o jakich mowa w art. 58 kpa.
Zgodnie z powołanym przepisem, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Brak winy jest jedną z przesłanek przywrócenia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody powodującej uchybienie terminu usunąć, nawet przy zachowaniu szczególnej staranności użyciu jakiej wymaga się od strony dbającej należycie o swoje interesy.
Skarżąca nie neguje faktu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jako powód uchybienia terminu wskazała oczekiwanie na otrzymanie świadectwa ukończenia szkoły o określonej specjalności posiadanie co było jednym z warunków wymaganych dla uzyskania świadectwa kwalifikacyjnego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Będąc należycie powiadomiona o środku zaskarżenia decyzji i terminie do jego wniesienia świadomie godziła się na uchybienie terminu. Późniejsze, dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym, powoływanie się na okoliczności (nasilenie objawów choroby syna) mających świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu nie mogły być podstawą do zmiany postanowienia a nawet, gdyby były przedstawione wraz z prośbą o przywrócenie terminu, w ocenie Sądu, nie świadczą o braku winy. Obejmują inny okres niż termin do wniesienia środka odwoławczego.
Złożenie środka odwoławczego jest czynnością prostą, nie wymagającą szczególnego uzasadniania. Od Skarżącej, która wszczęła postępowanie poprzez złożenie wniosku o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw.
Dla porządku, Sąd zwrócił uwagę, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów zostało wydane na podstawie art. 58 kpa i art. 123 kpa zamiast na podstawie art.59 kpa i art. 58 kpa ale naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.