Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 maja 2002 r., II SA 4033/01

Teza

Wymaganie dokonywania czynności urzędowych w języku polskim obowiązuje również w przypadku podejmowania przez Urząd Patentowy RP decyzji w sprawie uznania skutków międzynarodowej rejestracji znaku towarowego.

Uzasadnienie

Urząd Patentowy RP decyzją z 6 listopada 2001 r. utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z 16 sierpnia 1999 r. o częściowej odmowie uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku słownego "MEDICA" dla usług zawartych w klasach 41 i 42. W uzasadnieniu tej decyzji Urząd Patentowy podał, że odmowa uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej w trybie Porozumienia Madryckiego znaku towarowego słownego "MEDICA" zgłoszonego przez D.M., przeznaczonego do oznaczania usług polegających na planowaniu i organizowaniu imprez edukacyjnych i rozrywkowych, planowaniu i organizowaniu targów, ekspozycji i prezentacji w celach kulturalnych i edukacyjnych, organizacji kongresów i konferencji, administrowaniu miejscami wystawowymi była uzasadniona podobieństwem tego znaku do zarejestrowanego na rzecz I. sp. z o.o. z Ł. znaku słowno-graficznego "MEDICA EXPO", przeznaczonego do oznaczania usług m.in. w klasach 41 i 42, obejmujących organizowanie konferencji, seminariów, sympozjów, konferencji naukowych, organizowanie i administrowanie pokazów. Okoliczności te wypełniają dyspozycję art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Ponadto podmiot zgłaszający ten znak do zarejestrowania - D.M. ma już w Polsce zarejestrowany znak towarowy słowno-graficzny "MEDICA" dla identycznych usług. Istnieją więc na rynku tego rodzaju usług dwa znaki towarowe słowno-graficzne, zawierające słowo "MEDICA". Znaki te różnią się od siebie przede wszystkim grafiką. Wyeksponowanym w nich elementem jest jednak słowo "MEDICA" i dlatego dla przeciętnego odbiorcy zgłoszony znak słowny "MEDICA" może być mylący, co może rodzić konflikt interesów zwłaszcza pomiędzy uprawnionym z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "MEDICA EXPO" a wnioskującym o uznanie skutków rejestracji znaku słownego "MEDICA".

D.M. zaskarżyła ostateczną decyzję Urzędu Patentowego RP do Naczelnego

Sądu Administracyjnego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów procedury administracyjnej i wnosząc na tej podstawie o uchylenie obu decyzji podjętych w sprawie. (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Trzeba przede wszystkim zauważyć, że zaskarżona decyzja Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego z 6 listopada 2001 r. została podpisana jedynie przez przewodniczącego trzyosobowego zespołu orzekającego. NSA m.in. w wyroku II SA 3870/01 podkreślił, że Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego RP - w myśl art. 277 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej /Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508/ - rozpoznaje sprawy w zespołach orzekających, w składzie trzech osób. W sprawach zawiłych zespół ten może liczyć pięć osób. Rozstrzygnięcia w Izbie Odwoławczej są więc podejmowane kolegialnie. Wyrażają wolę wszystkich członków zespołu orzekającego i ta wola musi zostać potwierdzona podpisem każdego z nich. W związku z tym w orzecznictwie NSA przyjmuje się konsekwentnie, że decyzję administracyjną wydaną przez organ kolegialny podpisują wszyscy członkowie tego organu. Wymagania tego nie spełnia podpisanie przez wszystkich członków organu kolegialnego protokołu z posiedzenia organu, zawierającego treść rozstrzygnięcia /np. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 1991 r., SA/Gd 1152/90 - ONSA 1991 Nr 2 poz. 34/.

Z treści art. 107 par. 1 Kpa wynika, że podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji stanowi istotny element decyzji. Dlatego decyzja niepodpisana przez wszystkie osoby biorące udział w jej wydaniu narusza rażąco przepis art. 107 par. 1 Kpa i przez to jest dotknięta nieważnością /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. Należy podkreślić, że wymaganie podpisania rozstrzygnięcia zespołu orzekającego Izby Odwoławczej przez wszystkich jego członków wynika z ustawy /art. 277 ustawy - Prawo własności przemysłowej i art. 107 par. 1 Kpa/. Zatem tylko przepis rangi ustawy mógłby upoważnić do podpisywania rozstrzygnięcia zespołu wyłącznie jego przewodniczącego. Ustawa -Prawo własności przemysłowej nie zawiera takiego upoważnienia. Nie można się go dopatrzyć w treści art. 263 ust. 1 tej ustawy, który daje Prezesowi Urzędu Patentowego kompetencje w zakresie ustalania szczegółowej organizacji wewnętrznej i szczegółowego zakresu zadań komórek organizacyjnych Urzędu Patentowego.

Ponadto zwraca uwagę fakt, że decyzja Urzędu Patentowego z 18 maja 1999 r., utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją z 6 listopada 2001 r., została sporządzona w oryginale w języku francuskim. Pełnomocnik Urzędu Patentowego potwierdził to na rozprawie przed NSA. Według art. 27 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Wyjątki od tej zasady są więc możliwe jedynie ze względu na ochronę praw mniejszości narodowych. Zakres podmiotowy obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym określa obecnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim /Dz.U. nr 90 poz. 999 ze zm./. W zawartym tam katalogu organów, instytucji i urzędów wykonujących zadania publiczne mieści się niewątpliwie Urząd Patentowy RP. Wspomniana ustawa nakazuje wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Polski dokonywania wszystkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej /art. 5 ust. 1/. Przepisy szczególne, tak zresztą jak i zobowiązania międzynarodowe, nie mogą, z uwagi na treść art. 27 Konstytucji, przewidywać podejmowania przez Urząd Patentowy czynności urzędowych w języku obcym.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych. Pomocą w wyjaśnieniu tej kwestii służyć może uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 1997 r., W 7/96 /OTK 1997 nr 2 poz. 27/, podjęta na gruncie dekretu z dnia 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych /Dz.U. nr 57 poz. 324/. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zachowującym aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o języku polskim czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje zatem bez wątpienia władcze czynności organów państwowych, w tym decyzje administracyjne.

Mając to wszystko na uwadze należy przyjąć, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Patentowego z 18 maja 1999 r. dotknięte są poważnymi wadami prawnymi, uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności. (...).