Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] września 2002 r. syndyk masy upadłości "O." SA. z/s w W. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o ponowne nadanie statusu zakładu pracy chronionej "O." S.A. z/s w W. Ostateczną decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. nr [...] odmawiającą uwzględnienia wspomnianego wniosku, a to z uwagi na brak po stronie syndyka masy upadłości przymiotu pracodawcy. W związku z tym, jak ustalone, syndyk masy upadłości nie może skutecznie złożyć wniosku, o którym mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm).
W świetle tego przepisu pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, po spełnieniu wymogów określonych w tej ustawie.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w pełni podzielił argumentację organu 1 instancji w kwestii braku legitymacji po stronie syndyka masy upadłości do złożenia wniosku o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej spółce w upadłości. Syndyk masy upadłości, zdaniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej, nie posiada przymiotu pracodawcy w rozumieniu art. 3 K.p. Stosownie do tego przepisu pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Zdaniem wspomnianego organu, powodującego się na art. 60 Prawa upadłościowego, jedynie postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone przez syndyka lub przeciwko niemu. Postępowanie w sprawie przyznania lub stwierdzenia utraty statusu, przez pracodawcę, którego upadłość ogłoszono, nie jest zaś postępowaniem dotyczącym mienia wchodzącego w skład masy upadłości, w szczególności nie jest postępowaniem podatkowym czy egzekucyjnym.
Jest to postępowanie administracyjne, mające na celu ustalenie spełniania przez pracodawcę ustawowych warunków i obowiązków. Nie odnosi się ono do mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Ponieważ status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej otrzymuje na mocy decyzji wojewody pracodawca, tylko on może być stroną w przedmiotowym postępowaniu. Przepis art. 32 k.p.a., jak to wskazał Minister Pracy i Polityki Społecznej, dopuszcza możliwość udziału w postępowaniu pełnomocnika strony, jednakże wyłącznie na zasadach określonych w art. 33 k.p.a., tj. gdy pełnomocnikiem jest osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, jej pełnomocnictwo zostało udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, a oryginał lub poświadczony urzędowo odpis pełnomocnictwa został przedłożony organowi prowadzącemu postępowanie. Odwołującego nie można jednakże uznać za pełnomocnika strony bowiem w aktach sprawy brak jest jego umocowania do działania w imieniu pracodawcy.
W zaskarżonej decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1994 r. (sygn. II UZP 25/94), w której uznano, że syndyk masy upadłości nie jest zakładem pracy (pracodawcą). Ponadto według stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1994 r. 1 PZP 5/94 (OSNPiUS 1994/1 poz.. 4) przepisy art. 23 i 24 k.p. stosuje się do syndyka masy upadłość odpowiednio.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący polemizuje ze stanowiskiem zajętym w zaskarżonej decyzji jakoby nie był legitymowany do złożenia wniosku w przedmiocie przyznania statusu zakładu pracy chronionej. Zarzuca naruszenie w zaskarżonej decyzji przepisu art. 31 k.p. Stosownie do tego przepisu za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie:
* ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,
* ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
* • ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma więc miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstaw e p.s.a.
Zgodnie z art. I § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności owych. Innymi słowy, przynajmniej zasadniczo, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jast słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, a w szczególności art. 31 k.p. oraz art. 20 § 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, ze zm).
Sąd nie podziela argumentacji zajętej w zaskarżonej decyzji, odmawiającej syndykowi masy upadłości legitymacji do złożenia wniosku o nadanie statusu zakładu pracy chronionej, z powołaniem się na brak po stronie syndyka przymiotu pracodawcy, o którym mowa w art. 28 cytowanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Natomiast zgodzie się należy ze stanowiskiem zajętym w skardze, że w świetle art. 3 k.p. syndyk jest pracodawcą. Przyjęcie tego stanowiska jest zresztą w pełni spójne z przepisem art. 20 § 1 Prawa upadłościowego. W świetle tego przepisu na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci z samego prawa zarząd oraz możność korzystania i rozporządzania majątkiem, należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości, jako też nabytym w toku postępowania. Innymi słowy, z momentem ogłoszenia upadłości nikt inny, poza syndykiem, nie może składać oświadczeń woli w sprawach związanych z upadłym przedsiębiorcą (pracodawcą) jak również reprezentować przedsiębiorcę (pracodawcę) we wszelkich postępowaniach sądowych i administracyjnych. Stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wymagające od syndyka posiadania odpowiednich pełnomocnictw upadłego, który utracił już zarząd, prowadziłoby w prosty sposób do paraliżowania działalności spółki znajdującej się w upadłości.
Na uwagę zasługuje pogląd zajęty w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 5 hpca 2002 r. IlfpZP 5/02 (OSNP 2003/3/58). W świetle tej uchwały syndyk wykonuje - w ramach zarządu - obowiązki pracodawcy.
Skoro zatem w sprawie naruszono przepisy prawa materialne go zaskarżona decyzją oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.s.a.).
Z zaskarżoną decyzją nie wiąże się kwestia wykonalności. Nie zachodzi więc potrzeba orzekania, czy i w jakim zakresie decyzja ta może być wykonana, a to w związku z nieprawomocnym rozstrzygnięciem Sądu (art. 152 p.s.a.).