Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125, poz. 1371 z póż. zm./ oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku, nałożył na J.P. karę pieniężną w wysokości 4000.00 złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych /art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym/.
Po rozpoznaniu odwołania J.P. Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku nr [...] skierowaną do J.P. i na podstawie art. 138 §1 kpa, art. 42 ust. 1, 92 ust. 1 oraz lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150, poz. 1684 ze zm./ uchylił decyzję organu I instancji i nałożył karę pieniężną w wysokości 3000.00 złotych.
Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. W czasie kontroli przedsiębiorca nie posiadał ważnej karty opłaty za przejazd po drodze krajowej, czym naruszył normę art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Kierujący pojazdem okazał wprawdzie prawidłowo wypełnioną kartę opłaty dobowej, ale wypełnioną po upływie 7-dniowego terminu do jej wypełnienia. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku stanowi, że karta opłaty dobowej może być wypełniana w terminie 7 dni od daty jej wydania. Wobec naruszenia powyższego przepisu zasadnym było nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar pieniężnych została zmieniona ustawą z dnia 23 września 2003 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. W poprzednim stanie prawnym kara za brak uiszczenia opłaty za przejazd pod drodze krajowej wynosiła 4000.00 złotych, w aktualnie obowiązującym 3000.00 złotych.
Art. 8 ustawy nakazuje stosować nowe przepisy do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie. Mając tę normę na uwadze Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji i nałożył karę w wysokości 3000.00 złotych stosując przepisy obowiązujące w chwili orzekania przez organ II instancji.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J.P. wnosząc o jej uchylenie jako podjętej niezgodnie ze stanem faktycznym sprawy i naruszającej przepisy prawa.
Zdaniem skarżącego, wymaganą przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym opłatę uiścił, czego dowodem jest okazana inspektorom kontroli karta. Jeżeli chciano go ukarać to należało to uczynić za nieprawidłowe wypełnienie karty a nie brak karty opłaty drogowej
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/.
Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd stwierdził naruszenie prawa i uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym za przejazd po drogach krajowych, przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, obowiązani są uiszczać opłaty. W ustępie 7 art. 42 ustawy minister właściwy ds. transportu został upoważniony do określenia rodzaju i stawek opłat, zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust.2 ustawy, trybu ich wnoszenia i sposobu rozliczania w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał, w dniu 14 grudnia 2001 roku, rozporządzenie w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.
W § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia ustalił, zgodnie z zakresem delegacji, rodzaje oraz stawki opłat. W § 4 ust.1 określił tryb wnoszenia opłaty a w § 5 zawarł wskazania dotyczące sposobu wypełniania kart. Termin ważności kart, gdy chodzi o karty dobowe i 7-dniowe, określał sam przedsiębiorca przez wpisanie konkretnych dat i godzin, w których karta jest ważna i może być użyta jako dowód opłaty za przewóz wykonywany w datach wpisanych w karcie. Okresy ważności kart to: jedna doba dla kart dobowych, 7 dni dla kart siedmiodniowych, miesiąc dla kart miesięcznych, pół roku dla kart półrocznych i rok dla kart rocznych.
Powołując się na delegację z art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym Minister Infrastruktury wydał, w dniu 18 października 2002 roku, rozporządzenie w sprawie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U nr 188, poz. 1577/ zmieniając wskazane wyżej rozporządzenie. W § 5 ust. 2, w którym określone było uprawnienie do samodzielnego wypełniania kart dobowych i siedmiodniowych przez przedsiębiorcę dodane zostały terminy, w których przedsiębiorca ma to zrobić. I tak, zgodnie z nowelą, karty dobowe przedsiębiorca ma wypełnić w ciągu siedmiu dni od daty wydania a karty siedmiodniowe w ciągu dni 14 od daty wydania.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca uiścił opłatę drogową wykupując kartę opłaty dobowej i wypełniając ją prawidłowo. Potwierdzają ten fakt ustalenia organów obu instancji. Jednakże przedmiotowa karta opłaty drogowej została wypełniona po upływie 7 dni od daty jej wydania, co oznacza, zdaniem organu, że przedsiębiorca w dacie kontroli nie posiadał ważnej karty opłaty za przejazd po drodze krajowej.
Skarżący twierdzi, że w rozporządzeniu w sprawie opłat w transporcie drogowym termin uiszczenia opłaty po wykupieniu karty określono z przekroczeniem delegacji art. 42 ust. 7 ustawy. Zarzut skarżącego jest słuszny. Zdaniem sądu, wprowadzenie w § 5 ust. 2 rozporządzenia wymogu użycia karty w ciągu siedmiu dni, dla kart dobowej, od daty jej nabycia nie znajduje uzasadnienia w delegacji ustawowej. Wbrew twierdzeniom organu, w tryb wnoszenia opłaty, do czego minister został upoważniony, nie wpisują się zasady określające czasokres ważności karty. Również w pojęciu sposób wypełniania karty nie mieści się czas w jakim karta winna być wypełniana. Sposobu dotyczą bowiem szczegółowe zasady określone w § 5 ust. 1 i ust 3-5 rozporządzenia. Oczywiście możliwe jest wprowadzenie ograniczeń czasowych użycia zakupionych kart jednakże takie ograniczenie musi wynikać wprost z ustawy lub wyraźnej delegacji ustawowej.
Regulacja § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest, zdaniem sądu, wadliwa przez to, że nie znajduje oparcia w ustawie o transporcie drogowym, nie służy jej wykonaniu. Nie mieści się przede wszystkim w granicach delegacji z art. 42 ust. 7 ustawy.
Skarżący przedsiębiorca został w istocie ukarany za użycie blankietu karty po terminie przewidzianym i wprowadzonym rozporządzeniem. Blankiet był przecież prawidłowy i właściwie wypełniony. Zatem skarżący opłatę drogowa uiścił. Nałożenie kary pieniężnej za brak opłaty, w świetle powyższych rozważań, było nieuzasadnione. Zauważyć tez należy, że rozporządzenie nie zawiera żadnych uregulowań co do skutków późniejszego wypełnienia karty, karty, która została przecież zakupiona i skasowana. Ustawa z dnia 23 lipca 2003 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw penalizuje dwa odrębne naruszenia prawa: nieuiszczenie opłaty i nieprawidłowe wypełnienie karty. Żadne z nich w niniejszej sprawie nie zaistniało.
Wobec tego, że brak jest powiązania rozwiązania wprowadzonego rozporządzeniem z dnia 18 października 2002 roku z wykonaniem ustawy o transporcie drogowym, zatem zaistniała podstawa do odmowy stosowania powyższego rozporządzenia. W tym stanie rzeczy zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji musiały zostać uchylone jako wydane z naruszeniem prawa, albowiem wydane zostały na podstawie rozporządzenia niemieszczącego się w granicach ustawowego upoważnienia.
W świetle powyższych rozważań bezprzedmiotowym stała się ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Podkreślić tylko należy, że spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do istoty obowiązującego prawa a nie faktów.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a) p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku.
O wstrzymani uchylonych decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.s.a.