Uzasadnienie
Z zebranego w sprawie materiału wynika, że w dnu [...] sierpnia 2002 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia w dniu [...] sierpnia 2002 r. przejazdu bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym, składającym się z samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...], z naczepą nr rejestracyjny [...]. Podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania był protokół z zatrzymania i kontroli w/w pojazdu. W związku z tym dnia [...] września 2002 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wydał decyzję Nr [...] ustalającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym w wysokości 2880,00 zł.
Decyzja powyższa została wydana na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b lp. 5 pkt 1 lit. c, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 71 poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 z póź. zm.) oraz § 1-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432) oraz na podstawie art. 104 § 1 k.p.a.
Strona odwołująca się wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy powołując się na brak możliwości sprawdzenia prawidłowego załadunku towaru.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał między innymi, że:
ustosunkowując się do przedstawionych zarzutów należy stwierdzić, że zgodnie z art. 13 ust. la, 2a i 2 b ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach pobierane są opłaty w przypadku poruszania się pojazdami przekraczającymi parametry, ale posiadającymi zezwolenie. Natomiast w przypadku przejazdu po drogach publicznych pojazdami, gdzie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy, nacisku osi, wymiarów dotyczących szerokości, długości i wysokości bez zezwolenia wymaganego przepisami Prawa o ruchu drogowym, pobiera się kary pieniężne. Parametry, którym musi odpowiadać pojazd określa rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W rozpatrywanym przypadku przekroczenie stwierdzono na drugiej osi w wysokości 22,14 KN. Stwierdzone przekroczenie nacisku osi było, zgodnie z przepisami, podstawą do wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Zarządca drogi jest zobowiązany do ochrony jej przed degradacją i zniszczeniem. Jedną z form ochrony są przeprowadzane na drodze kontrole prawidłowości załadunku i obciążenia pojazdu. GDDKiA jako organ kontrolujący posiada wagi i inne przyrządy pomiarowe, ale nie ma żadnych przeszkód, aby takie urządzenia posiadały bazy spedycyjne i transportowe.
Organ administracji nie może odpowiadać za brak wag kontrolnych u załadowców. Obowiązek prawidłowego załadunku i transportu ciąży na właścicielu pojazdu, który również odpowiedzialny jest za przeszkolenie kierowców.
Właściciel pojazdu może dochodzić odszkodowania na drodze cywilno - prawnej od firmy spedycyjnej, która nie posiadając urządzeń kontrolnych, naraziła go na straty finansowe.
Przytoczony we wniosku wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczył przepisów już nieobowiązujących, które nie mają zastosowania w toczącym się postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła "M." Spółka z o.o. zwana dalej skarżącą. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła między innymi, że firma transportowa nie powinna ponosić odpowiedzialności za wykroczenie, którego dopuścił się kierowca bądź załadowca. Ponadto skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 czerwca 1999 r., w którym orzekał w podobnej sprawie uchylając zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego wyroku NSA powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 1999r. (P7/98) stwierdzający, że § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych jest niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP i jest zarazem niezgodny z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o Drogach Publicznych, przez co narusza zakres upoważnienia i co więcej stanowi przepis o charakterze represyjnym. Od tego wyroku rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego wniósł Minister Sprawiedliwości. SN rewizję oddalił.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł między innymi, że strona skarżąca tak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze powoływała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 1999r. Wyrok ten dotyczył jednak przepisów już nieobowiązujących, które nie miały zastosowania w toczącym się postępowaniu.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty podnoszone w skardze nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Zarówno decyzja z dnia [...] września 2002r., jak i też decyzja z [...] grudnia 2002r. wskazywały podstawę prawną, w oparciu o którą ustalona i naliczona została kara pieniężna. Podstawą tą jest art. 13 ust. 2a, 2b, zgodnie z lp. 5 pkt 1 lit. c tabeli załącznika ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Tak więc zarzuty naruszenia przepisów art. 2, 92 Konstytucji RP oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych są chybione, gdyż przytoczony przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 1999r. dotyczył przepisów już nieobowiązujących, które nie miały zastosowania w toczącym się postępowaniu.
Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nakłada kary pieniężne za jazdę bez zezwolenia pojazdem, w którym przekroczone zostały dopuszczalne naciski na osie. Odpowiedzialność, o której mowa w art 13 ust. 2a tej ustawy, ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie nakładającym karę pieniężną nie ciąży obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Kara ta, w ściśle określonej ustawą wysokości, zależnej od wielkości przekroczenia nacisku, jako kara administracyjna, jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku tj. przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. W sprawie niniejszej przekroczenie dopuszczalnych paramentów nastąpiło i wobec tego niezależnie od jego przyczyn, kara musiała zostać wymierzona, a wymierzając ją organ nie dopuścił się naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy skargę należy uznać za nieuzasadnioną, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Na marginesie należy dodać, że organ administracji nie może odpowiadać za brak wag kontrolnych u załadowców. Właściciel pojazdu może dochodzić odszkodowania na drodze cywilno prawnej do firmy spedycyjnej, która nie posiadając urządzeń kontrolnych, naraziła go na straty finansowe.