Wyrok WSA w Warszawie z 25 sierpnia 2004 r., II SA 4669/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 25 sierpnia 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie refundacji kosztów poniesionych na przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników oddala skargę WYROK

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Asesor Andrzej Kołodziej, Asesor Jacek Fronczyk
apl.prok. Bartosz Tomczak protokolant

Uzasadnienie

W dniu 16 września 2003 r. Pan J. R. - właściciel Salonu [...] położonego w O. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. podanie z prośbą o zwrot kosztów szkolenia, poniesionych na przygotowanie zawodowe trzech młodocianych pracowników w okresie od [...] grudnia 2002 r. do [...] sierpnia 2003 r.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r., wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 10, art. 6 pkt 6 lit. e ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 56 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65), § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.) odmówił refundacji kosztów poniesionych na przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników w okresie od [...] grudnia 2002 r. do [...] sierpnia 2003 r. z powodu braku odpowiednich kwalifikacji osoby (wskazanej przez pracodawcę) sprawującej funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu, określonych w § 10 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r.

J. R., reprezentowany przez radcę prawnego R. R. wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] zarzucając jej naruszenie prawa materialnego.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy i wskazał, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu powiatowe urzędy pracy refundują ze środków Funduszu Pracy wynagrodzenia wypłacane młodocianym pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz składki na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń. Zgodnie zaś z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić pracodawca, osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy czy też osoba zatrudniona u pracodawcy pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Organ wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że Pan J. R. rozpoczął działalność gospodarczą z dniem [...] grudnia 2002 r., o czym świadczy wpis do ewidencji działalności gospodarczej dokonany [...] listopada 2002 r. Również w tym dniu zawarł skarżący umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianymi pracownicami, które wcześniej zatrudnione były w Salonie [...] małżonki skarżącego. M. R. - żona skarżącego zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej dokonując wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] grudnia 2002 r. i rozwiązując z dniem [...] grudnia 2002 r. stosunek pracy z młodocianymi pracownicami. Umowę o pracę z tymi pracownicami zawarł p. J. R. wskazując, że praktyczną naukę zawodu prowadzić będzie jego żona posiadająca pełnomocnictwo do działania w pełnym zakresie. Organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 5 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu instruktor praktycznej nauki zawodu, legitymujący się świadectwem dojrzałości liceum ogólnokształcącego powinien posiadać także tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie, którego naucza. Pani M. R. nie posiada takiego tytułu, a tym samym nie spełnia wymogów powyższego rozporządzenia dotyczących kwalifikacji zawodowych osób pełniących funkcje instruktora praktycznej nauki zawodu.

W obszernej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. J. R., reprezentowany przez radcę prawnego R. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie § 10 ust. 5 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu poprzez błędną jego wykładnię i uznając, że tytuł robotnika wykwalifikowanego wymagany 1 tym rozporządzeniem odnosić się winien tylko do zawodów rzemieślniczych. Zarzucił również naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że prawa nabyte przez żonę skarżącego, prowadzącą przed skarżącym działalność gospodarczą w Salonie [...], w zakresie uzyskania refundacji kosztów poniesionych na przygotowanie zawodowe młodocianych pracownic przysługiwać winien również skarżącemu z racji ustawowej wspólności majątkowej. W uzasadnieniu skargi powołał się również na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2001 r. o sygnaturze akt I SA/Po 2384/99, w którym NSA wskazał, że "tytuł robotnika wykwalifikowanego" jak i "mistrz w zawodzie" należy odnosić tylko do zawodów rzemieślniczych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 53, 1269).

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Organy zatrudnienia trafnie wskazały przepisy mające zastosowanie w sprawie i dokonały ich prawidłowej interpretacji. Ustalony przez organy zatrudnienia stan faktyczny nie budzi wątpliwości.

Bezsporne jest bowiem, że Pan J. R. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w Salonie [...] z dniem [...] grudnia 2002 r., o czym świadczy wpis do ewidencji działalności gospodarczej dokonany [...] listopada 2002 r. pod numerem [...]. Bezsporne jest również, że w dniu [...] grudnia 2002 r. zawarł skarżący umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianymi pracownicami. W zawartej umowie wskazał, że praktyczną naukę zawodu prowadzić będzie jego żona – M. R. W dniu zaś [...] sierpnia 2003 r. wystąpił skarżący z podaniem o refundację kosztów poniesionych na kształcenie młodocianych pracowników. Starosta [...] odmawiając refundacji tych kosztów uzasadnił to faktem niespełnienia przez osobę wskazaną przez pracodawcę, sprawującą funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu wymogu posiadania odpowiednich kwalifikacji, o których mowa w § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988) to jest tytułu robotnika wykwalifikowanego. Zgodnie z tym przepisem zajęcia praktyczne prowadzą instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którzy w sytuacji gdy nie mają tytułu mistrza w zawodzie powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne, o którym mowa w ust. 4 tego rozporządzenia oraz świadectwo dojrzałości licem ogólnokształcącego i tytuł robotnika wykwalifikowanego.

Bezsporne jest, że p. M. R. nie posiada tytułu miasta w zawodzie. M. R. legitymuje się przygotowaniem pedagogicznym i świadectwem dojrzałości liceum ogólnokształcącego. Nie posiada natomiast tytułu robotnika wykwalifikowanego. Nie spełnia zatem wymaganych przepisem § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia uprawnień i kwalifikacji.

Podnoszony w skardze zarzut błędnej wykładni tego przepisu polegającej na stwierdzeniu, że w stosunku do sprzedawców zbędny jest tytuł mistrza w zawodzie czy też robotnika wykwalifikowanego nie znajduje uzasadnienia. Zdaniem sądu z literalnego brzmienia powołanego przepisu § 10 ust. 5 pkt 3 w sposób bezsporny wynika, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu - wyznaczeni przez pracodawców, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy powinni posiadać wskazane tym rozporządzeniem wymogi dotyczące posiadanych kwalifikacji. Wymagania te są jasno sformułowane i nie pozwalają na jakąkolwiek inną ich interpretację. Prawodawca nie wprowadził ponadto żadnego podziału na zawody rzemieślnicze i nierzemieślnicze. Pogląd zatem skarżącego o niewłaściwej wykładni tego przepisu jest nieuzasadniony.

Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia zasady praw nabytych, to nie znajduje on również uzasadnienia. Skarżący dokonał bowiem w dniu [...] listopada 2002 r. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży [...] od dnia [...] grudnia 2002 r. Również z dniem [...] grudnia 2002 r. podpisał umowy o pracę z młodocianymi pracownicami.

Powstały zatem nowe stosunki prawne, które podlegały obowiązującym w tym czasie przepisom prawa.

Odnosząc się zaś do powołanego w skardze stanowiska wyrażonego w orzeczeniu NSA z dnia 16 stycznia 2001 r. o sygn. akt I SA/PO 2384/99, którego Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela to wskazać należy, że wydane ono zostało w innym stanie prawnym. Obowiązywało wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz rozmów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 ze zm.), Jednakże zarówno w przepisach poprzedniego, jak i obecnie obowiązującego rozporządzenia brak było podziału zawodów na rzemieślnicze i nierzemieślnicze. Ponadto stanowisko wyrażone w powołanym orzeczeniu nie było dominującym w orzecznictwie NSA na co wskazują inne orzeczenia tego sądu (por.orzeczenie z dnia 11 kwietnia 2001 r. sygn. akt SA/Sz 12/00), w którym wyrażono pogląd odmienny od powołanego w skardze.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy jednak na uchybienie organu polegające na niewskazaniu w podstawie prawnej decyzji (obowiązującego w momencie składania przez skarżącego wniosku) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom zatrudnionym przez pracodawców na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanych wynagrodzeń (Dz. U. Nr 100, poz. 931), wydanego na podstawie art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia pracodawca zatrudniający młodocianych pracowników na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego może wystąpić z wnioskiem o refundację wypłacanych im wynagrodzeń oraz opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne jeżeli spełnia warunki prowadzenia przygotowania zawodowego w zakresie wymagań zawodowych i pedagogicznych określonych w przepisach regulujących odbywanie przygotowania zawodowego. To właśnie te warunki nie zostały spełnione i stąd refundacja kosztów nie była możliwa. Uchybienie to zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej w sprawie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.