Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 27 czerwca 1983 r., II SA 514/83

Teza

Osoby, które nie są właścicielami lub dzierżawcami żadnych gruntów rolnych, nie mogą zostać nabywcami takich gruntów na podstawie przepisów prawnych obowiązujących przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, jeżeli przedmiotem nabycia ma być działka, która ze względu na powierzchnię nie stanowi nieruchomości rolnej w rozumieniu par. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych /Dz.U. 1972 nr 31 poz. 215 ze zm./, gdyż w wyniku przeniesienia własności tej działki na nabywcę nie zostanie utworzone gospodarstwo rolne zdolne do produkcji towarowej /par. 2 ust. 1 i par. 10 rozporządzenia/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Wiesława i Zofii małżonków P. na decyzję Wojewody Skierniewickiego z dnia 11 lutego 1983 r. w przedmiocie odmowy sprzedaży gruntów Państwowego Funduszu Ziemi.

Uzasadnienie

Wojewoda Skierniewicki, decyzją ostateczną z dnia 11 lutego 1983 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Gminy S. z dnia 2 października 1982 r., odmawiającą Wiesławowi i Zofii małżonkom P. sprzedaży gruntów rolnych Państwowego Funduszu Ziemi o pow, 0,27 ha, położonych we wsi F. i oznaczonych jako działka 150.

Od decyzji ostatecznej Wiesław i Zofia małżonkowie p. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że sporna działka jest w ich posiadaniu od kilku lat, mają na nią umowę dzierżawy zawartą na okres od 20 grudnia 1978 r. do 1 września 1982 r., ponieśli znaczne nakłady związane z rekultywacją i ogrodzeniem tej działki., Wiesław P. ma teoretyczne kwalifikacje rolnicze, zamierza wznieść zabudowania gospodarcze intensyfikujące produkcję. Mają nagromadzony na działce materiał budowlany, który niszczeje, nie mogą uzyskać pozwolenia na budowę ani zaciągnąć kredytów bankowych, ponieważ do tego niezbędne jest posiadanie tytułu własności. Z powyższych względów skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Skierniewicki, wnosząc o oddalenie skargi, podał, że wskazane w skardze okoliczności faktyczne wprawdzie są zgodne ze stanem rzeczywistym, jednak skarga nie może być uwzględniona, ponieważ skarżący, stale zamieszkali i zatrudnieni w S., nie posiadają żadnej nieruchomości rolnej, a zatem w świetle przepisów prawa sprzedanie im spornej działki w trybie przepisów o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych jest niedopuszczalne, gdyż działka ta - ze względu na swą powierzchnię /0,27 ha/ - nie da podstawy do stworzenia gospodarstwa rolnego zdolnego do towarowej produkcji rolnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowanie niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego /Dz.U. nr 17 poz. 71 ze zm./ oraz par. 12 zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 25 lipca 1979 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych /M.P. nr 19 poz. 114/.

Na podstawie tych przepisów nabywcą nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi, przeznaczonej do sprzedaży, może być osoba, która odpowiada warunkom nabycia nieruchomości rolnej z podziału gospodarstwa, określonym w przepisach kodeksu cywilnego /por. par. 12 ust. 1 cytowanego zarządzenia/. Kwestii tej dotyczy z kolei art. 163 Kc, z którego wynika, że przeniesienie własności nieruchomości rolnej może nastąpić tylko wtedy, gdy nabywana nieruchomość rolna lub jej część sama przez się lub wraz z nieruchomościami stanowiącymi już własność nabywcy lub wraz z obszarem odpowiadającym jego udziałowi we współwłasności utworzy gospodarstwo rolne zdolne do towarowej produkcji rolnej.

Za gospodarstwo rolne uważa się wszystkie należące do tej samej osoby /osób/ nieruchomości rolne, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz z budynkami, urządzeniami, inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego /por. par. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych - Dz.U. 1972 nr 31 poz. 215 ze zm./, przy czym za nieruchomość rolną nie uważa się nieruchomości należących do tej samej osoby lub osób, jeżeli łączny ich obszar nie przekracza 0,5 ha /por. par. 1 ust. 3 powyższego rozporządzenia/.

W rozpatrywanej sprawie jest rzeczą bezsporną, że powierzchnia spornej działki wynosi 0,27 ha, a skarżący nie są właścicielami ani dzierżawcami żadnych innych gruntów rolnych. W tej sytuacji nabycie przez nich tej działki na podstawie przepisów obowiązujących przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych było niedopuszczalne, ponieważ działka ta nie stanowiłaby w ich przypadku nieruchomości rolnej w rozumieniu par. 1 ust. 3 tego rozporządzenia, a przeniesienie na skarżących własności tej działki nie utworzyłoby gospodarstwa rolnego w rozumieniu par. 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Dla przeniesienia własności zaś konieczne było ponadto spełnienie warunku, aby było to gospodarstwo rolne zdolne do towarowej produkcji rolnej w rozumieniu par. 10 cytowanego rozporządzenia.

Z powyższych względów skarga nie mogła być uwzględniona i stosownie do art. 207 par. 5 Kpa należało ją oddalić.

Wymaga podkreślenia, że w wyroku przepisy prawne cytowane są w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, dlatego też między innymi nie operuje się numeracją przepisów zawartą w jednolitym tekście rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. /Dz.U. 1983 nr 19 poz. 86/, uwzględniono jednak zmianę tego rozporządzenia zawartą w Dz.U. 1982 nr 37 poz. 245.