Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 30 sierpnia 1989 r., II SA 536/89

Teza

Sam fakt odbywania służby wojskowej w okresie od września 1947 r. do września 1949 r. choćby w jednostkach Wojsk Ochrony Pogranicza na południowo-wschodnich rubieżach kraju, nie jest wystarczającą podstawą do uzyskania uprawnień kombatanckich, przewidzianych w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Maksyma P. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 24 stycznia 1989 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia uprawnień kombatanckich.

Uzasadnienie

Zarząd Główny Związku Bojowników o Wolność i Demokrację decyzją z dnia 24 stycznia 1989 r. utrzymał w mocy decyzję Zarządu Wojewódzkiego tego Związku w B. z dnia 24 listopada 1988 r. odmawiającą Maksymowi P. stwierdzenia uprawnień kombatanckich, albowiem zainteresowany nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie tego, że w czasie odbywania służby wojskowej w Ludowym Wojsku Polskim po wyzwoleniu kraju, w tym również w Wojskach Ochrony Pogranicza, brał osobiście czynny udział w bezpośrednich walkach z uzbrojonymi oddziałami powojennej opozycji politycznej lub pełnił służbę w jednostkach, które walki takie prowadziły; sama zaś służba w wojsku po zakończeniu wojny nie jest działalnością kombatancką, nie rodzi uprawnień kombatanckich.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Maksym P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i uznanie go za kombatanta z tytułu służby w Wojskach Ochrony Pogranicza w 1948 r. oraz podał, że mimo podjętych starań nie otrzymał dotychczas od organów prowadzących archiwum wojskowe zaświadczenia dokumentującego jego udział w zwalczaniu oddziałów UPA.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Główny Związku Bojowników o Wolność i Demokrację oświadczył, że podtrzymuje zaskarżoną decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wymienione w art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122 ze zm./ przesłanki, od których zależy stwierdzenie na podstawie art. 3 tej ustawy posiadania przez daną osobę uprawnień do uzyskania świadczeń kombatanckich, muszą być wykazane przez tę osobę w sposób niewątpliwy i przekonująco udowodnione.

Prawidłowe jest stanowisko organów Związku, orzekających w niniejszej sprawie, że ten warunek w sprawie tej nie został spełniony. Jest niewątpliwe, że skarżący pełnił służbę wojskową w Wojsku Polskim od dnia 23 września 1947 r. do dnia 27 września 1949 r., w tym w Wojskach Ochrony Pogranicza od dnia 18 lutego 1948 r. do dnia 27 września 1949 r., z czego w 1948 r. na strażnicy R. Poza stwierdzeniem odbywania tej służby wojskowej nie ma dowodu, który wskazywałby, że w ramach tej służby skarżący osobiście brał udział w bezpośrednich walkach /potyczkach, akcjach/ zbrojnych z oddziałami UPA lub przeciwko innym uzbrojonym grupom politycznego podziemia. Wykazanie zaś takich faktów w odniesieniu do omawianego okresu historycznego jest niezbędne, gdyż według art. 1 powołanej ustawy szczególne uprawnienia kombatanckie przysługują "uczestnikom walk o utrwalenie władzy ludowej", a przepisy tej ustawy mają charakter szczególny i - jako takie - muszą być interpretowane ściśle, a nie rozszerzająco. Nie stanowi przeto naruszenie prawa stanowisko, że sam fakt odbywania służby wojskowej w okresie od września 1947 r. do września 1949 r., choćby w jednostkach Wojsk Ochrony Pogranicza na południowo-wschodnich rubieżach kraju, nie jest wystarczającą podstawą do uzyskania szczególnych uprawnień kombatanckich, przewidzianych w cytowanej wyżej ustawie.

Jeżeli odnajdą się dokumenty urzędowe, potwierdzające bezpośredni udział skarżącego w prowadzonych walkach /potyczkach, akcjach/ zbrojnych z udziałem UPA, na co powołuje się on w skardze, lub służbę w jednostkach wojskowych skierowanych do prowadzenia takich walk, będzie on mógł wystąpić do Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w terminie jednego miesiąca od otrzymania takiego dokumentu o wznowienie postępowania weryfikacyjnego. Skoro zaś dotychczas nie można uzyskać takiego dokumentu, to skarga niniejsza nie może być uwzględniona.

Z powyższych względów Naczelny Sądu Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 par. 5 Kpa o oddaleniu skargi.