Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 28 października 1992 r., II SA 536/92

Teza

Ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym sankcjonuje w art. 43 ust. 3 zezwolenia wydane na podstawie poprzedniej ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. /Dz.U. nr 41 poz. 325/, zastrzegając jedynie dostosowanie tych zezwoleń do nowego porządku prawnego.

Uzasadnienie

Na podstawie art. 5 ust. 1 i 4 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./ Prezes Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych wydał dnia 27 czerwca 1991 r. zezwolenie na utworzenie Spółki z o.o. na warunkach wymienionej ustawy i określił szczegółowe warunki jej funkcjonowania. Następnie decyzją z dnia 31 stycznia 1992 r. Minister Przekształceń Własnościowych, stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/, dostosował wymienione zezwolenie do przepisów tej ustawy. Dostosowanie to polegało na określeniu łącznej wartości wkładów wspólnika /wspólników/ zagranicznego do kapitału zakładowego spółki w okresie jej zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 2 ust. 1, art. 16 ust. 4 i art. 28 ust. 1-2 powyższej ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r., która nie mogła być niższa niż 20 proc. kapitału zakładowego.

W skardze do sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra jako sprzecznej z prawem. Zarzuciła, że w istocie wprowadza ta decyzja zakaz zbywania udziałów w kapitale zakładowym spółki na rzecz polskich obywateli pod rygorem utraty przyznanego zwolnienia od podatku dochodowego. Ogranicza to, zdaniem skargi, możliwości przekształceń podmiotowych spółki. Takie rozwiązania nie są zrozumiałe, ponieważ sprzedaż udziałów lub akcji polskim obywatelom oznacza pozostawienie zysków spółki w kraju, a nie ich transfer za granicę. Zwróciła również ona uwagę na błędne utożsamianie wkładu /zespołu środków na pokrycie udziałów w kapitale zakładowym spółki/ i udziału /prawo do zarządzania spółką/. W konsekwencji skarżąca uznała, że Minister pogorszył jej sytuację sprzed wydania decyzji, wbrew zakazowi wynikającemu z art. 43 ust. 3 nowej ustawy.

Pełnomocnik Ministra wniósł o oddalenie skargi. nie dostrzegając zarzucanego przez skarżącą pogorszenia jej sytuacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Omawianą ustawę z dnia 23 grudnia 1988 r. uchwalono w okresie gruntownej przebudowy dotychczasowego modelu gospodarczego i tworzenia - jak to określono w preambule - stabilnych warunków wzajemnie korzystnej współpracy pomiędzy krajowymi i zagranicznymi podmiotami. Chodziło tu o liczące się zaangażowanie dewizowe podmiotów zagranicznych w spółkach i stworzenie właśnie za to takim spółkom szczególnie korzystnych warunków działalności gospodarczej, m in. w postaci obligatoryjnych ulg celnych i zwolnień od podatku dochodowego za pierwsze 3 lata, a nawet na dłuższe okresy. Znalazło to wyraz np. w art. 2 ust. 1, art. 16 ust. 4 i art. 28, a także w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. Nowa ustawa w art. 43 ust. 3 sankcjonowała zezwolenia wydane na podstawie ustawy poprzedniej i tylko zobowiązała Ministra Przekształceń Własnościowych do dostosowania w terminie 6 miesięcy od wejścia jej w życie wcześniejszych zezwoleń do nowego porządku prawnego.

W zaskarżonej decyzji Minister nawiązał do wysokości wkładów ustalonej w VII części zezwolenia z dnia 27 czerwca 1991 r. niejako przypominając, że wymienione w tej decyzji przepisy art. 2 ust. 1 i art. 16 ust. 4 nadal obowiązują w postaci utrzymania minimum 20 proc. wkładu podmiotu zagranicznego do spółki /50 tys. USD/, jako warunku korzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego. O tym, że wydanie tej decyzji było konieczne, świadczy skarga i podniesione w niej zarzuty.

Nie może ulegać żadnej wątpliwości, że istnieje oczywista zależność między wniesieniem i utrzymaniem określonych dla podmiotów zagranicznych wielkości ich wkładów a korzystaniem przez spółki z udziałem tych podmiotów z ulg i zwolnień finansowych. Nie ma przeszkód w nabyciu przez obywateli polskich nawet wszystkich dotychczasowych wkładów podmiotów zagranicznych, jednak wówczas spółce nie będą przysługiwały ulgi i zwolnienia należne podmiotowi gospodarczemu o zupełnie innej strukturze wkładów. Pamiętać bowiem należy. że w nowej ustawie nie ma tak sztywno określonego limitu wkładów dla podmiotów zagranicznych, ale też nie ma obligatoryjnych ulg i zwolnień.

Skarżąca może oczywiście korzystać w pełni z nowego stanu prawnego, mając jednak świadomość, że nie jest możliwe selektywne przyjmowanie tylko najlepszych rozwiązań z obu ustaw w oderwaniu od celów, jakim każda z tych ustaw miała służyć.

Z braku naruszenia w zaskarżonej decyzji prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.