Uzasadnienie
Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia 13 lutego 1992 r., na podstawie par. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin u złóż /Dz.U. nr 105 poz. 455/, wymierzył Kopalni Węgla Kamiennego "T." w I. opłatę eksploatacyjną za grudzień 1991 r. za wydobycie węgla kamiennego ze złoża "J" w wysokości 1.363.704 tysięcy złotych. Opłatę tę /zgodnie z art. 12m ust. 1 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze/ w 50 proc. polecono przekazać na Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej /681.852 tys. zł/, a w pozostałych 50 proc. na rzecz gmin: J. /451.384 tys. zł/ i M. /230.468 tys. zł/. W uzasadnieniu decyzji podano, że opłatę wyliczono na podstawie informacji nadesłanej przez Kopalnię Węgla Kamiennego "J." w J., przyjmując stawkę podstawową opłaty eksploatacyjnej za jednostkę /tonę węgla/ w wysokości 2 proc. ceny sprzedaży kopaliny /par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1991 r. w sprawie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin ze złóż - Dz.U. nr 105 poz. 455/.
Wójt Gminy M. zaskarżył decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 lutego 1992 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono, że informacja złożona Ministrowi przez Kopalnię Węgla Kamiennego /informacja ta była podstawą wymierzenia przez Ministra opłaty eksploatacyjnej/ nie była skonsultowana z Gminą M. Tymczasem - zgodnie z art. 28 Kpa - w interesie prawnym Gminy leży uzgadnianie z nią informacji przedstawionej przez Kopalnię w celu wymierzenia opłaty, która w części przekazywana jest na rzecz budżetu gminy. Zdaniem Wójta Gminy M. Kopalnia nie eksploatuje złoża węglowego znajdującego się pod miastem J., lecz złoża na terenie Gminy M., nie można więc zrozumieć, dlaczego na rzecz Gminy J. naliczono z tytułu wymierzonej opłaty 451.384 tys. zł, a na rzecz Gminy M. tylko 230.468 tys. złotych. To, w jakiej proporcji powinna być przekazana wymierzona opłata eksploatacyjna na rzecz Gminy M., wynika z "Programu na rzecz usuwania szkód górniczych i ochrony środowiska na lata 1988-2010 dla gminy M."
W odpowiedzi na skargę Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podniósł też, że organ gminy nie może być stroną w postępowaniu o ustalenie opłaty eksploatacyjnej, ponieważ nie na niego został nałożony obowiązek decyzją administracyjną i nie ma on interesu prawnego w postępowaniu o wymierzenie opłaty eksploatacyjnej. Dopiero bowiem kiedy opłata zostanie już wymierzona /postępowanie administracyjne w sprawie opłaty zakończone/, "gmina staje się wierzycielem podmiotu gospodarczego wydobywającego kopalinę". W tej sytuacji Minister wniósł o odrzucenie skargi w trybie art. 204 par. 1 Kpa, jako wniesionej przez podmiot nie będący w rozpatrywanej sprawie stroną w świetle art. 28 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Organ gminy nie jest stroną w sprawie o wymienienie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie ze złóż kopalin. Dopiero kiedy opłata zostanie przez Ministra wymierzona danej kopalni, zawiadamia się /par. 3 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1991 r. w sprawie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin ze złóż/ organ gminy właściwej ze względu na miejsce wydobycia kopalin. Organ gminy dostaje stosowne zawiadomienie po wydaniu decyzji w przedmiocie opłaty ze względów porządkowych i kontrolnych. Mianowicie zgodnie z art. 12m ust. 1 prawa górniczego wpływy z opłat eksploatacyjnych stanowią w 50 proc. dochodów budżetów gmin właściwych ze względu na eksploatację, a w pozostałych 50 proc. dochód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dlatego Minister, wymierzając opłatę eksploatacyjną, "broni" zarówno "swego" interesu /50 proc. wpływów z opłat otrzymuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej/, jak i interesu poszczególnych gmin /pozostałe 50 proc. wpływu z opłat/.
W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że organ gminy nie jest stroną /art. 28 Kpa/ w sprawach wymierzania przez organ koncesyjny opłat eksploatacyjnych.
Zgodnie z par. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1991 r. w sprawie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopalin ze złóż opłatę eksploatacyjną ustala organ koncesyjny na podstawie informacji składanej przez kopalnię. Informację taką, wskazującą na wielkość wydobycia w danym okresie, z określonych złóż, nad którymi leży powierzchnia tej czy innej gminy /w poszczególnych kwartałach wydobycie następuje raz z tych, a raz z innych chodników wydobywczych/, sporządza w kopalni zaprzysiężony mierniczy według określonych w przepisach reguł. Nie ma więc żadnego obowiązku konsultowania składanej Ministrowi przez kopalnię informacji z organami gminy /gmin/, pod których powierzchnią eksploatuje się kopaliny.
W świetle powyższego Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.