Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 9 maja 1997 r., II SA 609/96

Teza

Decyzja w przedmiocie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu Biura Usług Detektywistycznych, Ochrony Mienia i Osób - w ruchu drogowym, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia 28 lutego 1966 r. na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./ i par. 23 pkt 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania Biura Usług Detektywistycznych, Ochrony Mienia i Osób T. od decyzji dyrektora Wydziału Obywatelskiego działającego z upoważnienia wojewody (...) z dnia 11 stycznia 1996 r. (...) w sprawie odmowy wydania zezwolenia na używanie pojazdu, jako uprzywilejowanego w ruchu drogowym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż dyrektor Wydziału Obywatelskiego działając z upoważnienia wojewody (...) - rozpatrując wniosek Biura Usług Detektywistycznych, Ochrony Mienia i Osób T. w (...) z dnia 16 listopada 1995 r. w sprawie wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu służbowego marki Fiat 126p, nr rejestracyjny (...) - decyzją z dnia 11 stycznia 1996 r. (...), po zasięgnięciu opinii komendanta wojewódzkiego Policji w (...) odmówił wydania przedmiotowego zezwolenia.

Od wyżej wymienionej decyzji Biuro Usług Detektywistycznych, Ochrony Mienia i Osób T. w (...) odwołało się 16 stycznia 1996 r. do Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.

Zgodnie z par. 23 pkt 8 wymienionego na wstępie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, pojazdami uprzywilejowanymi mogą być również pojazdy używane w związku z ratowaniem życia lub mienia albo w celu zmniejszenia skutków katastrofy - na podstawy zezwolenia wydanego przez wojewodę po zasięgnięciu opinii komendanta wojewódzkiego Policji.

Zatem wykorzystywanie pojazdu do prowadzenia koncesjonowanych usług w zakresie ochrony osób i mienia nie dotyczy sytuacji określonych wyżej wymienionym przepisem. Nie taki jest cel uprzywilejowania w ruchu drogowym niektórych pojazdów, o którym mowa w wyżej wymienionym par. 23 pkt 8.

Jednocześnie art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym określa, że kierujący pojazdem może korzystać z ułatwień w ruchu drogowym tylko w razie, gdy pojazd uczestniczy w akcji związanej z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia lub z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W sytuacjach incydentalnych odwołująca się agencja jest zobowiązania współpracować z Policją, Pogotowiem Ratunkowym, Strażą Pożarną i innymi służbami, których pojazdy są uprzywilejowane z mocy par. 23 wyżej wymienionego rozporządzenia.

Przedstawiając powyższe stwierdza się, że brak jest podstaw, aby Biuro Usług Detektywistycznych, Ochrony Mienia i Osób T. w (...) mogło uzyskać zezwolenie na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu służącego do prowadzenia usług w zakresie ochrony osób i mienia.

Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej bierze pod uwagę również fakt, że każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w istotny sposób ograniczy możliwości właściwego korzystania z uprzywilejowania pojazdom, które rzeczywiście muszą być uprzywilejowanymi w ruchu drogowym.

Decyzję tą zaskarżyło Biuro Usług Detektywistycznych, Ochrony Mienia i Osób T. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Komenda Wojewódzka Policji niezasadnie negatywnie opiniuje wnioski o zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym tylko z tego powodu, że każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w istotny sposób ograniczy możliwości właściwego korzystania z uprzywilejowania pojazdom, które rzeczywiście muszą być uprzywilejowanymi w ruchu drogowym. Tego rodzaju opinie uwzględniają sugestię Ministerstwa Transportu i Urzędu Wojewódzkiego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z par. 23 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91/ pojazdami samochodowymi uprzywilejowanymi mogą być:

• pojazdy straży pożarnych,
• karetki sanitarne pogotowia ratunkowego,
• pojazdy górniczego pogotowia ratunkowego,
• pojazdy jednostek ratownictwa chemicznego,
• pojazdy Policji oraz Straży Granicznej,
• pojazdy Sił Zbrojnych,
• pojazdy Służby Więziennej,
• inne pojazdy używane w związku z ratowaniem życia lub mienia albo w celu zmniejszenia skutków katastrofy - na podstawie zezwolenia wydanego przez wojewodę po zasięgnięciu opinii komendanta wojewódzkiego Policji.

Treść przepisu par. 23 pkt 8 powołanego rozporządzenia wskazuje, że zezwolenia są wydawane w ramach uznania administracyjnego przy spełnianiu przesłanek zawartych w tym przepisie, a więc: używanie pojazdu w związku z ratowaniem życia lub mienia albo w celu zmniejszenia skutków katastrofy.

W sprawie zostały wydane negatywne opinie zarówno komendanta wojewódzkiego Policji, jak i zastępcy komendanta głównego Policji, który w piśmie z dnia 28 października 1993 r. skierowanym do podsekretarza stanu w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej podkreślił, że ani straż miejska, ani bank, czy agencje ochrony mienia i osób - nie należą do podmiotów uprawnionych.

W piśmie tym podkreśla, że przepis par. 23 pkt 8 cytowanego rozporządzenia uzasadnia wydanie zezwolenia na używanie pojazdów jako uprzywilejowanych w przypadku bezpośrednio faktycznych działań, a nie w przypadku działań mogących hipotecznie wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości.

Zdaniem komendanta głównego Policji agencje ochrony mienia i osób nie powinny otrzymać zezwoleń, gdyż zakres ich kompetencji jest ograniczony.

W świetle powyższych opinii organy obydwu instancji - podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego - mogły odmówić stronie skarżącej wydanie zezwolenia na używanie pojazdu samochodowego jako uprzywilejowanego w ruchu drogowym. W zaskarżonej decyzji trafnie przy tym podkreślono, że każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w istotny sposób wpłynęłoby na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również ograniczałoby możliwość właściwego korzystania z uprzywilejowania pojazdom, które obligatoryjnie korzystają z uprzywilejowania w ruchu drogowym.

Z par. 23 pkt 8 in fine wynika, że wojewoda wydaje decyzje w przedmiocie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu po zasięgnięciu opinii komendanta wojewódzkiego Policji.

W myśl art. 106 par. 1 Kpa, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ /wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie/, decyzje wydaje się po zasięgnięciu stanowiska przez ten organ. Komendant wojewódzki Policji wydając opinię w sprawie wykonał swój ustawowy obowiązek. Lektura akt sprawy nie upoważnia do wysnucia wniosku, że opinia komendanta wojewódzkiego Policji nie jest obiektywna. Ponadto wojewoda wydając decyzję nie był nią związany.

Kierując się wyżej przytoczonymi względami na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.