Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 listopada 1989 r., II SA 1132/89 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Ministra Rynku Wewnętrznego z dnia 13 czerwca 1989 r. oraz decyzji organu stopnia wojewódzkiego, uchylających zezwolenie z dnia 17 listopada 1987 r. na sprzedaż i podawanie napojów o zawartości do 4,5 procent alkoholu w pijalni piwa w S. przy ul, W. nr 6. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że - powołane jako podstawa prawna uchylenia zezwolenia - ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów /Dz.U. nr 25 poz. 119 ze zm./ nie zawierają przepisów pozwalających na uchylenie udzielonego już zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Postanowieniem z dna 24 marca 1990 r. Minister Rynku Wewnętrznego, powołując się na art. 61 par. 1 Kpa, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie, a następnie, powołując się na art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy i par. 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, decyzją z dnia 29 maja 1990 r. Nr BJOPK-III/94/90 stwierdził nieważność decyzji z dnia 28 stycznia 1989 r. Nr HPU.II-05676/2/88-89, zezwalającej na sprzedaż i podawanie napojów zawierających do 4,5 procent alkoholu w pijalni piwa w S. przy ul. W. nr 6. W uzasadnieniu swej decyzji Minister stwierdził, że decyzja z dnia 28 stycznia 1989 r. została wydana z rażącym naruszeniem wymienionych wyżej przepisów, albowiem pijalnia piwa została zlokalizowana w odległości 81,8 m od klasztoru i kościoła.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zofia P., uznając ja za niesłuszną i niezgodną z prawem. Zarzuciła przede wszystkim niewłaściwą metodę pomiaru odległości pijalni piwa od miejsc kultu religijnego. Jej zdaniem, odległość ta powinna odpowiadać rzeczywistemu stanowi na gruncie, a więc uwzględniać drogę dojścia, a nie "promień". Skarżąca powołała się w tej mierze na pomiar dokonany w dniu 31 marca 1988 r. przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne: z pomiaru wynika, iż odległość ta wynosi 120,2 m.
W odpowiedzi na skargę Minister Rynku Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że pijalnia piwa została usytuowana w odległości około 80 m od miejsc kultu religijnego, a więc znacznie poniżej granicy 100 m, określonej w cytowanych wyżej przepisach. Stwierdził ponadto, że w sentencji decyzji mylnie powołano znak i datę zezwoleń, co jest oczywistą omyłką.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim rozważenia wymaga kwestia "oczywistej omyłki" w sentencji zaskarżonej decyzji, podniesiona w odpowiedzi na skargę.
Jak już była o tym mowa na wstępie, Minister Rynku Wewnętrznego decyzją z dnia 29 maja 1990 r. Nr BJOPK-III/94/90 stwierdził nieważność decyzji nr HPU.II-0576/2/88-89 z dnia 28 stycznia 1989 r., co podał zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu decyzji.
Decyzja z dnia 28 stycznia 1989 r. znajduje się w aktach sprawy i jej mocą Dyrektor Wydziału Handlu, Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w S. uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 listopada 1988 r. nr HU.II-0576/2/88 w sprawie odmowy uchylenia decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych w pijalni piwa prowadzonej przez Zofię P. Zawarte w odpowiedzi na skargę, i to marginalnie, stwierdzenie o oczywistości pomyłki co do daty i znaku zezwolenia jest sprzeczne z przepisami postępowania administracyjnego,
Przede wszystkim należy zauważyć, iż zgodnie z art. 113 par. 1 Kpa sprostowaniu podlegają "błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki". W przepisie tym zatem chodzi o drobne błędy i pomyłki. Do takich nie można zaliczyć błędów co do daty i numeru decyzji w sytuacji, gdy w sprawie wydano kilka decyzji, a organ nadzoru, stwierdzając nieważność jednej z nich, dopiero w odpowiedzi na skargę - niejako mimochodem - oznajmił, iż zaszła w tym zakresie pomyłka, przy czym nie podaje nawet, jakiej decyzji /numer, data/ nieważność stwierdził w rzeczywistości.
Jako ilustrację oczywistości pomyłek można przytoczyć fragmenty tej samej odpowiedzi na skargę, a mianowicie:
- w drugim wierszu od góry podano nazwisko "P.e (...)" zamiast "P.o (...)",
- w dziesiątym wierszu mówi się o zezwoleniach zamiast o zezwoleniu,
- w trzecim wierszu od dołu podano, że strona otrzymała decyzję "5 czerwca 1980 r.", podczas gdy w rzeczywistości otrzymała ją 5 czerwca 1990 r.
Stwierdzenie natomiast nieważności decyzji innej, niż się zamierzało /nawet przez pomyłkę/, nie może być przedmiotem sprostowania.
Organ nadzoru pominął też, iż - zgodnie z art. 113 par. 1 i 3 Kpa - sprostowanie może nastąpić w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
W tej sytuacji należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wymienionych wyżej przepisów postępowania, co pociąga za sobą jej uchylenie na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa.
Na marginesie należy zauważyć, iż sprawa trwa około 3 lat, angażując kilkakrotnie organy administracji państwowej, prokuratury i sądu. Przedmiot sprawy natomiast sprowadza się do kwestii, jak należy interpretować treść powołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ i wydanego na jej podstawie rozporządzenia z dnia 6 maja 1983 r., wymienionego w decyzji, w zakresie usytuowania miejsc spożycia napojów alkoholowych w stosunku na przykład do miejsc kultu religijnego.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące na to, iż odległość ta /w zależności od sposobu pomiaru/ wynosi 120,26 m, 105 m, 97,5 m i 81,8 m. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ orzekający powinien rozważyć sprawę w aspekcie celu przepisów powyższej ustawy, a mianowicie ochrony funkcjonowania odpowiednich obiektów i miejsc, prowadzonej tam działalności oraz przebywających i gromadzących się tam osób przed ewentualnymi negatywnymi skutkami prowadzenia w ich pobliżu sprzedaży napojów alkoholowych w kontekście ładu i porządku publicznego, obyczajowości, kultury zachowań ludzkich itp. Oznacza to, że przy obliczaniu odległości, o jakiej mowa w par. 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, należy uwzględnić konkretne warunki terenowe, istniejącą zabudowę i sposób zagospodarowania terenu, wpływające zarówno na faktyczne możliwości dojścia od punktu sprzedaży alkoholu do takich obiektów i miejsc, jak i na zakres kontaktu wzrokowego i głosowego między nimi /por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 1990 r. sygnatura akt II SA 1379/89/.
Rozważenia wymaga też, czy w sprawie można było mówić o naruszeniu prawa, i to w sposób "rażący", w sytuacji gdy chodziłoby o odległość graniczną ok. 100 metrów.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy do organu nadzoru będzie należała ocena celowości kontynuowania wszczętego postępowania nadzorczego,