Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 maja 1999 r., II SA 664/99

Teza

Zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej powinno zawierać dokładne określenie przedmiotu podejmowanej działalności.

Uzasadnienie

Decyzją z 20 stycznia 1999 r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1998 r. o działalności gospodarczej, prezydent W. odmówił skarżącej dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie "udzielania odpłatnych gwarancji bezpłatnych świadczeń przez uprawnionych specjalistów z różnych dziedzin zawodowych". Utrzymując 29 marca 1999 r. tę decyzję w mocy wojewoda M. przyjął, że zgłoszona przez skarżącą działalność nie podlega przepisom powołanej usta wy. W świetle jej art. 2 ust. 1 działalnością gospodarczą jest działalność wy twórcza, budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych na własny rachunek podmiotu, co jest zbieżne z określeniem "na własne ryzyko". chodzi o zespół powtarzanych czynności i zawodowy charakter takiej działalności oraz podporządkowanie zasadom racjonalnego gospodarowania i uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Samo przyjęcie zlecenia na usługę bez wykonania usługi lub załatwienie związanych z nią czynności /np. wyszukanie podmiotu wykonującego usługę, dostarczenie rzeczy do naprawy/ nie zawiera cech działalności gospodarczej. czynności takie muszą być wykonywane we własnym imieniu i na własny rachunek oraz bez odpowiedzialności w ramach gwarancji na usługę wykonaną przez wskazanego przedsiębiorcę /specjalistę/. Według art. 577-582 Kc gwarancja jest bezpłatnym uprawnieniem klienta i zabezpieczeniem jego interesów przez zobowiązanie się sprzedawcy do usunięcia wad fizycznych rzeczy lub dostarczenie rzeczy wolnej od wad, gdy ujawnią się one w terminie gwarancji.

Ponadto zgłaszając do ewidencji działalność gospodarczą należy wskazać przedmiot działalności /art. 16/, a nie formy zawierania umów, które mogą być tylko przydatne do oceny spełnienia wymogu prowadzenia działalności w celach zarobkowych i na własny rachunek /art. 2 ust. 1/. Tych warunków nie spełnia działalność sprowadzająca się do samej czynności zawierania umów na wykonanie usługi przez inny podmiot, sprzeczne z art. 577-582 Kc odpłatne udzielanie gwarancji i traktowanie przez skarżącą istoty ewidencji działalności gospodarczej jako rejestracji stosunków zobowiązaniowych.

W skardze do sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji z powodu naruszenia art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. w zw. z art. 353, art. 58 i art. 750 Kc, błędnej interpretacji art. 577-582 Kc oraz braku wskazania w decyzji wojewody jej podstawy prawnej. W jej ocenie proponowana działalność będzie konkretyzowana przez strony wg ich uznania w ramach zakreślonych w art. 353 i art. 58 Kc, a zysk lub strata jest funkcją ryzyka podmiotu prowadzącego taką działalność. Na analogicznej zasadzie jest skonstruowana umowa abonamentu telefonicznego lub abonamentu na wstęp do klubu sportowego, o cechach gwarancji świadczenia objętych nimi usług. Argumenty wojewody odnośnie wiążącego charakteru gwarancji unormowanej w art. 577-582 Kc nie oznaczają możliwości udzielenia gwarancji /zapewnień, poręczeń i innych zobowiązań/ na warunkach umówionych przez strony. Istnieją przecież nienazwane i mieszane stosunki zobowiązaniowe, stąd wadliwe jest przywiązywanie decydującego znaczenia do istnienia konkretnych przepisów i uzależnienie od takiej regulacji wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W świetle art. 1 i 2 ust. 1 omawianej ustawy podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa; chodzi o działalność wytwórczą, budowlaną, handlową i usługową prowadzoną w celach zarobkowych i na własny rachunek. W tak zakreślonych ramach działalności gospodarczej prowadzący ją przedsiębiorcy mogą dokonywać działań, które nie są przez prawo zabronione /art. 4 ust. 1/.

Działalność gospodarcza objęta postępowaniem ewidencyjnym już na etapie zgłoszenia do ewidencji powinna być skonkretyzowana m.in. przez określenie jej przedmiotu /art. 16 ust. 1 pkt 2/, niezależnie od innych danych podlegających ciągłej aktualizacji i zdarzeń powodujących nawet wykreślenie wpisu do ewidencji. Okoliczności te podlegają każdorazowo ocenie organu ewidencyjne go w ramach jego uprawnień określonych w rozdziale 2 ustawy. Przedmiot działalności gospodarczej, jaki musi być podany w zgłoszeniu /art. 16/, jest konkretyzacją zamierzeń przedsiębiorcy w dziedzinie wytwórczej, budowlanej, handlowej lub usługowej. Przykłady rodzajowo podobnej konkretyzacji, choć dotyczącej sfery wyłączonej spod ewidencji działalności gospodarczej, są podane w art. 9 ust. 2.

Na tle przypomnianych dodatkowo unormowań zamierzone przez skarżącą "udzielanie odpłatnych gwarancji bezpłatnych świadczeń przez uprawnionych specjalistów z różnych dziedzin zawodowych" nie jest działalnością, do której stosuje się przepisy tej ustawy.

Wojewoda w swojej decyzji takie stanowisko uzasadnił w przekonujący sposób, dodatkowo zwracając uwagę na zupełnie odmienny charakter gwarancji według art. 577-582 Kc. Należy bowiem przypomnieć, że użyte w czynności strony lub organu określenia zdefiniowane w przepisach prawnych muszą być interpretowane według nadanego im w przepisach znaczenia. Akcentowane przez skarżącą istnienie nienazwanych i mieszanych stosunków zobowiązaniowych nie może być wykorzystywane do obejścia obowiązujących rygorów postępowania ewidencyjnego, a wśród nich skonkretyzowania przedmioty pro wadzenia działalności gospodarczej. Wykorzystywanie możliwości kształtowania stosunków zobowiązaniowych między stronami według ich woli sformułowanej w umowie, ale też w granicach zakreślonych prawem, będzie obejmowało etap prowadzenia działalności gospodarczej, a nie postępowania ewidencyjnego. W żadnym razie zamierzona przez skarżącą działalność gospodarcza nie ma nawet podobieństwa do podanego przykładu umowy abonamentu telefonicznego czy abonamentu wstępu do klubu sportowego, gdzie chodzi o świadczenie powtarzalnej usługi określonego rodzaju. Z kolei wbrew twierdzeniu skarżącej zawartym w uzupełnieniu wniosku z 8 grudnia 1998 r. o dokona nie wpisu do ewidencji, formuła zamierzonej działalności zbiega się z działalnością ubezpieczeniową podlegającą całkowicie odmiennym rygorom. Z powyższych względów skargę oddalono.