Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r., wydaną na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 - tabela Lp.5 oraz § 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i 3 oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 51, poz. 607) w zw. z § 5 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 1999 r. Nr 44, poz. 432) oraz na podst. art. 104 § 1 k.p.a., obciążył skarżącego P. B. opłatą drogową w wysokości 2.510,28 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] kwietnia 2001 r. po drodze krajowej Nr A4. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń dopuszczalnych parametrów pojazdu, stanowiących podstawę naliczenia opłaty, wskazując jako dowód protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu.
Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...].
Powyższa decyzja została zaskarżona w dniu 20 stycznia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc w uzasadnieniu, iż w rozpatrywanej sprawie istniała pełna podstawa prawna do naliczenia ustalonych w zaskarżonych decyzjach podwyższonych opłat drogowych za przekroczenie nacisku na poszczególne osie pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 stycznia 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż wskazane w uzasadnieniu skargi.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02, wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 r. (sygn. akt P 7/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 72), w którym stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Według Trybunału Konstytucyjnego ustalanie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia ł4 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie sygn. akt P 7/98, dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją RP. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez wyraźnego i szczegółowego upoważnienia ustawowego) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
W rozpoznawanej sprawie obie zaskarżone decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (potwierdzające niezgodność kwestionowanego przepisu z aktem wyższej rangi) ma wpływ na sposób załatwienia sprawy zawisłej przed Sądem. Takie orzeczenie stanowi przesłankę wznowienia postępowania (art. 145a k.p.a.) i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro więc orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z ustawą lub Konstytucją RP jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, to » także dla sądów administracyjnych jest ono podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, opartej na niekonstytucyjnym przepisie, nie zaś do stwierdzenia jej nieważności (tak również: J.P.Tarno /w:/ "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 212). Należy dodać, iż również na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.), Sąd uchylał zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdził występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zaś taką podstawę stwarzał art. 145a k.p.a. (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1360/97).
Ponieważ obie decyzje wydane w sprawie oparte są na niekonstytucyjnym przepisie sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić te decyzje uznając jednocześnie, iż rozważanie dalszych zarzutów podniesionych w skardze staje się w tej sytuacji niecelowe.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] lipca 2001 r., działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. art. 145 § 1 pkt 1 litera b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy orzeczono o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.