Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 2 kwietnia 1997 r., II SA 718/96

Teza

Dla ustalenia, iż wprowadzono do sprzedaży alkohol pochodzący z nielegalnego źródła, skutkującego cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, nie wystarczy samo stwierdzenie obecności w sklepie butelek z alkoholem opatrzonych fałszywymi banderolami.

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 14 marca 1996 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia 5 lutego 1996 r. cofającą Maksymilianowi M. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczym w T. W uzasadnieniu decyzji podano, że w czasie kontroli przeprowadzonej przez inspektora kontroli skarbowej w dniu 27 lipca 1995 r. stwierdzono wprowadzenie do sprzedaży w sklepie spożywczym w T. trzech butelek wódki Targowej pochodzących z nielegalnych źródeł. Ekspertyza przeprowadzona przez Państwową Wytwórnię Papierów Wartościowych wykazała, że zakwestionowane 3 butelki wódki były opatrzone fałszywymi banderolami, zaś ekspertyza płynu zawartego w butelkach dokonana przez (...) Wytwórnię Wódki Koneser stwierdziła, że nie była to wódka Targowa produkcji przemysłowej.

W tej sytuacji Burmistrz Gminy w T. miał podstawy do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Cofnięcie zezwolenia na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny i jest niezależne od wyniku postępowania karnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu, rozstrzygnięcia o winie oraz o przyczynie umorzenia postępowania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego Maksymiliana M. domagał się uchylenia powyższej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie art. 7, art. 10, art. 75, art. 76 par. 3, art. 80 oraz art. 107 par. 3 Kpa, a ponadto art. 18 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, w szczególności skarżący zarzucił, że obowiązkiem organów rozpoznających tę sprawę było zbadanie zarzutów w kontekście akt sprawy prokuratorskiej, jak i zawnioskowanych dwóch świadków obecnych w czasie kontroli. Z uwagi zaś na to, że dostawa do sklepu była z jednej hurtowni wyrobów spirytusowych, to nie jest wykluczone, że było to działanie konkurencji. Stąd też w tym zakresie powinien się wypowiedzieć bezstronny rzeczoznawca lub biegły sądowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przede wszystkim nie można podzielić poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż w przedmiotowej sprawie został udowodniony w sposób nie budzący wątpliwości fakt wprowadzenia przez skarżącego do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł, co stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z samego bowiem faktu, iż w sklepie znajdowały się trzy butelki wódki Targowej opatrzone fałszywymi banderolami, oraz że ekspertyza płynu zawartego w tych butelkach wykazała, że nie była to wódka produkcji przemysłowej, nie można wyciągać jednoznacznego wniosku, iż alkohol ten skarżący "wprowadził" do sprzedaży w rozumieniu art. 18 ust. 6 pkt 3 powołanej wyżej ustawy. O tym zaś, że takie "wprowadzenie" nie zostało udowodnione, świadczy uzasadnienie postanowienia Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 21 maja 1996 r., która umorzyła dochodzenie przeciwko skarżącemu wobec stwierdzenia, że czyn nie zawierał ustawowych znamion czynu zabronionego. Prokuratura po przeprowadzeniu uzupełniającego dochodzenia stwierdziła między innymi, iż "brak jest dowodów stwierdzających umyślność w działaniu podejrzanego Maksymiliana M., brak jest bowiem dowodów potwierdzających, iż wyżej wymieniony miał świadomość tego, iż w jego sklepie znajdują się 3 butelki nieoryginalnego alkoholu marki Targowa oznaczone fałszywymi akcyzami. Ponieważ w działaniu podejrzanego M. brak umyślności, dochodzenie przeciwko niemu o wyżej wymieniony występek postanowiono umorzyć na podstawie art. 11 pkt 1 Kpk".

Wprawdzie wyniki postępowania karnego prowadzonego przez prokuraturę - jak to trafnie zauważa Samorządowe Kolegium Odwoławcze - nie są wiążące dla organów administracji państwowej, tym niemniej ustalenia dokonane w postępowaniu karnym mogą być pomocnicze dla ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli zaś organy administracji ustaleń z postępowania karnego nie podzielają, to powinny samodzielnie dokonać w tym zakresie ustaleń stosownie między innymi do art. 7 i art. 8 Kpa oraz art. 75 - 80 Kpa.

W każdym razie w oparciu tylko o to, iż w sklepie znajdował się alkohol opatrzony fałszywymi banderolami - i jak stwierdziła ekspertyza - nie pochodzący z produkcji przemysłowej, nie można było dokonać jednoznacznych ustaleń o wprowadzeniu przez skarżącego do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł, skoro te same dowody nie pozwoliły Prokuraturze na taką ocenę postępowania skarżącego.