Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 31 stycznia 1994 r., II SA 75/94

Sprawa

w sprawie zatwierdzenia statutu Miasta S.

Teza

Po upływie roku od podjęcia uchwały organu gminy, doręczonej wojewodzie w ciągu 7 dni przez wójta lub burmistrza, nie jest dopuszczalne wstrzymanie jej wykonania przez sąd administracyjny na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ wniosek Wojewody (...) o wstrzymanie wykonania uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 13 października 1990 r.

Uzasadnienie

Z inicjatywy Burmistrza Miasta S. Wojewoda (...) na podstawie art. 93 i art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwałę nr 30/IX/90 Rady Miejskiej w S. z dnia 13 października 1990 r. w sprawie zatwierdzenia statutu Rady Miasta S. w części dotyczącej jego par. 19, 34, 52, 64 i 65, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz wstrzymanie jej wykonania w części objętej skargą.

W wymienionych paragrafach statutu rada wprowadziła zaostrzone wymagania co do kworum, odbiegające od przyjętej w art. 14 ust. 1 tej ustawy reguły podejmowania uchwał zwykłą większością głosów /poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych/, co paraliżuje jej działalność przy małej frekwencji radnych i uniemożliwia zmianę statutu. Jednocześnie Wojewoda poinformował o nadesłaniu mu zaskarżonej uchwały w dniu 30 października 1990 r. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Artykuł 216a par. 1 Kpa stanowi, że przepisy działu VI kodeksu o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego "stosuje się odpowiednio do skarg na uchwałę organu gminy i rozstrzygnięcie nadzorcze oraz stanowisko organu określone w ustawie o samorządzie terytorialnym". Chodzi tu o posiłkowe stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego, uwzględniające odmienne unormowania zawarte w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. i swoisty charakter nadzoru sprawowanego przez organy administracji rządowej nad samorządem terytorialnym.

Artykuł 93 ust. 2 omawianej ustawy zastrzega do właściwości sądu administracyjnego wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania uchwały organu gminy zaskarżonej przez wojewodę po upływie miesiąca od jej doręczenia, ale nie określa przesłanek tego rodzaju incydentalnego rozstrzygnięcia. Wykorzystując za pośrednictwem art. 216a par. 1 Kpa orzecznictwo ukształtowane na tle art. 201 Kpa w związku z art. 152 par. 1 i art. 159 par. 1 Kpa, można przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały następuje w razie prawdopodobieństwa stwierdzenia jej nieważności przez sąd administracyjny i konieczności zapobieżenia szkodom, jakie mogą wyniknąć w rezultacie jej wykonania.

Artykuł 94 ustawy o samorządzie terytorialnym zakazuje stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy po upływie roku od jej podjęcia /w razie terminowego jej doręczenia wojewodzie/ i daje wówczas sądowi tylko możliwość orzeczenia o niezgodności uchwały z prawem. Po upływie roku więc nie jest możliwe wyeliminowanie przez sąd zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego; nawet w razie pozostawania w najdalej idącej kolizji z prawem uchwała ta obowiązuje nadal. Orzeczenie przez sąd o niezgodności uchwały z prawem wywołuje jedynie skutki podobne do przewidzianych w art. 215 par. 1 pkt 2 Kpa po stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem art. 156 par. 1 Kpa. Oznacza to, że po upływie roku od podjęcia uchwały organu gminy, doręczonej wojewodzie w ciągu 7 dni przez wójta lub burmistrza, nie jest dopuszczalne wstrzymanie jej wykonania przez sąd administracyjny na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.

Gdyby nawet uwzględnić kilkudniową zwłokę w doręczeniu wojewodzie zaskarżonej uchwały, minął już określony w art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 okres, w którym co do zasady dopuszczalne było stwierdzenie jej nieważności przez sąd. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 93 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym orzekł jak w sentencji.