Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 27 lutego 1991 r., II SA 84/91

Teza

1. W ustawie z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo lotnicze /Dz.U. nr 32 poz.153 ze zm./ brak jest przepisu, który przewidywałby rozstrzyganie o okolicznościach i przyczynach wypadku lotniczego w drodze decyzji administracyjnej.
2. Postępowanie Głównej Komisji do Badania Wypadków Lotniczych nie jest postępowaniem administracyjnym w sprawie z zakresu komunikacji, w którego toku mogłoby zapaść rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 204 par. 1 w związku z art. 216 par. 5 Kpa skargę Stanisława K. na niewydanie przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej decyzji w przedmiocie ustalenia przyczyn wypadku lotniczego.

Uzasadnienie

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisław K. wniósł o zobowiązanie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej do wydania decyzji w przedmiocie opinii Głównej Komisji do Badania Wypadków Lotniczych, dotyczącej wypadku lotniczego na lotnisku w K. w dniu 7 kwietnia 1987 r. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący zwrócił się do tego Ministra w dniu 7 września 1989 r. z żądaniem, w którym zakwestionował ustalenia przyjęte przez Komisję, i Minister dotychczas nie zajął stanowiska w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wniósł o jej odrzucenie, wywodząc, że sprawa wydania opinii przez Główną Komisję do Badania Wypadków Lotniczych nie jest załatwiana w drodze decyzji administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przede wszystkim należy podnieść, że sprawa dotycząca ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku lotniczego, który wydarzył się w dniu 7 kwietnia 1987 r., została podjęta przed nowelizacją kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 24 maja 1990 r. /Dz.U. nr 34 poz. 201/. Oznacza to, że rozważając kwestię dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, stosuje się przepis art. 196 par. 2 Kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 maja 1990 r., a więc wyliczający enumeratywnie sprawy, w których może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego.

Wyjaśnianie i ustalanie przyczyn wypadków lotniczych nie mieści się w pojęciu sprawy administracyjnej z zakresu komunikacji w rozumieniu art. 196 par. 2 pkt 3 Kpa, obowiązującego do dnia 26 maja 1990 r.; również żaden inny przepis rangi ustawy nie przekazał tego rodzaju spraw do rozstrzygania w drodze administracyjnej z możliwością zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego.

Dodatkowo należy wskazać, że z przepisów ustawy z dnia 3I maja 1962 r. - Prawo lotnicze /Dz.U. nr 32 poz. 153 ze zm./ wyraźnie wynika, że brak jest w tej ustawie przepisu, który przewidywałby rozstrzyganie o okolicznościach i przyczynach wypadku lotniczego w drodze decyzji administracyjnej. Wręcz przeciwnie, dopuszczalność rozstrzygania o tym decyzją administracyjną jest wyraźnie wyłączona, skoro nie została wyłączona właściwość sądów powszechnych w sprawach dotyczących odpowiedzialności cywilnej i karnej w związku z wypadkami lotniczymi. Właściwość sądów powszechnych w tych sprawach wyłącza możliwość wyjaśniania i ustalania przyczyn wypadku lotniczego w drodze decyzji administracyjnej. Z tego względu również przepis art. 50 ust. 2 prawa lotniczego, który upoważnia właściwego ministra do wydania aktu wykonawczego określającego organy właściwe do przeprowadzania badań okoliczności i przyczyn wypadków lotniczych, nie może być interpretowany w ten sposób, że w sprawie badania okoliczności i przyczyn wypadku lotniczego mogą być wydawane rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej. Badanie bowiem, o którym mowa w tym przepisie, jest jedynie wyjaśnianiem stanu faktycznego.

Z przytoczonych wyżej względów, skoro postępowanie Głównej Komisji do Badania Wypadków Lotniczych nie jest postępowaniem administracyjnym w sprawie z zakresu komunikacji, w którego toku mogłoby zapaść rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, tym samym nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność organu administracji na podstawie art. 216 Kpa. Skarga na bezczynność organu, której celem jest zobowiązanie tego organu do wydania decyzji, dopuszczalna jest jedynie w sprawach, w których rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 204 par. 1 w związku z art. 216 par. 5 Kpa Sąd skargę odrzucił.