Uzasadnienie
Na podstawie art. 10 ust. 2 i 4 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o zapobieganiu narkomanii /Dz.U. nr 4 poz. 15 ze zm./ Naczelnik Gminy w R. decyzją nr 18/89 z dnia 18 kwietnia 1989 r. zezwolił Zygmuntowi D. na uprawę maku na gruntach o powierzchni 20 m2, położonych we wsi J. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Prokuratora Wojewódzkiego w Ciechanowie, który wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 10 ust. 4 pkt 2 powołanej wyżej ustawy oraz par. 1 pkt 1 i par. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 sierpnia 1985 r. w sprawie wydawania zezwoleń na prowadzenie upraw maku i konopi oraz określenia jednostek gospodarki uspołecznionej uprawnionych do zawierania umów kontraktacji i obrotu słomą makową /Dz.U. nr 44 poz. 217/ przez wydanie zezwolenia na uprawę maku i na gruntach nie odpowiadających wymaganiom zawartym w ustawie i bez określenia roku prowadzenia uprawy, jak również naruszenia przepisów art. 6, 7, 8, 9, 77 par. 1 i art. 107 par. 1 i 2 Kpa, polegające na braku ustalenia i określenia, na jakich gruntach prowadzona będzie uprawa maku.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Gminy w R. wniósł o nieuwzględnienie skargi, prezentując stanowisko, że ani przepisy powołanej ustawy, ani przepisy cytowanego rozporządzenia nie stanowią, iż zezwolenie wydawane jest wyłącznie na okres jednego roku, a sam wzór zezwolenia, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia, nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawowym zarzutem skargi jest to, że kwestionowana decyzja została wydana bez ustaleń co do miejsca położenia gruntu, na którym zezwolono na uprawę maku, to jest czy są to grunty przyzagrodowe, wyniki oględzin tych gruntów bowiem wskazują, że plantacja maku została zlokalizowana w odległości około 150 m od zabudowań oraz oddzielona jest od zagrody rolnika zabudowaniami innych osób i polną drogą.
Zarzut ten jest w pełni zasadny, albowiem przepis art. 10 ust. 4 pkt 2 cytowanej ustawy wyraźnie stanowi, że zezwolenie na uprawę maku przez rolnika indywidualnego może dotyczyć tylko gruntów przyzagrodowych na powierzchni do 20 m2. Wynika z tego obowiązek wskazania w tym zezwoleniu przez organ wydający zezwolenie konkretnego miejsca uprawy, a przynajmniej określenia działki gruntu, w której obrębie uprawa może być prowadzona.
W sprawie niniejszej przed wydaniem zaskarżonego zezwolenia nie dokonano takich ustaleń ani też w zezwoleniu nie zawarto zastrzeżenia, z którego wynikałoby ograniczenie dopuszczalności uprawy maku tylko na gruntach działki przyzagrodowej. Jest to istotne naruszenie zarówno przepisów art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 1 i 2 Kpa, jak i art. 10 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy o zapobieganiu narkomanii. Celem bowiem przepisów tej ustawy jest wykluczenie, a przynajmniej maksymalne ograniczenie dostępności do surowców, z których można produkować środki odurzające. Dlatego wyjątkowo dopuszczono uprawę maku przez rolników indywidualnych tylko do celów spożywczych i wyłącznie na działkach przyzagrodowych na ograniczonej ich powierzchni, co zapewnia stałą kontrolę rolnika nad poletkiem makowym. Chodzi bowiem o należyte zabezpieczenie uprawy przed wykorzystaniem jej do wytwarzania środków odurzających.
Słuszny jest również zarzut co do nieokreślenia w zaskarżonym zezwoleniu roku, na który je wydano. Z przepisu art. 10 ust. 6 omawianej ustawy wynika, że dopuszczono wydawanie odpowiednich zezwoleń tylko do dnia 31 grudnia 1990 r., chyba że Rada Ministrów określi wcześniejszy termin ustania tej możliwości. Już z tego powodu konieczne jest wskazanie w zezwoleniu okresu, na jaki jest ono wydane. To, że mak jest rośliną jednoroczną, wcale nie oznacza zbędności ustalania okresu, na jaki zezwolenie zostaje wydane. Brak bowiem wskazania tego okresu może oznaczać /i być rozumiany w ten sposób/, że jest to zezwolenie stałe, to znaczy uprawniające do prowadzenia corocznych upraw dopóty, dopóki nie zostanie cofnięte. Brak ten zatem stanowi istotne naruszenie przepisów art. 10 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 powyższej ustawy oraz art. 107 par. 1 i 2 Kpa.
Powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, przy czym okoliczność, że mak został już zebrany, nie może powodować bezprzedmiotowości wyrokowania w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż Sąd ten kontroluje legalność zaskarżonej decyzji, to znaczy bada, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dniu jej wydania.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa jak w sentencji wyroku.